تبلیغات
کد خبر: ۲۹۲۷۱

گزیده سرمقاله‌ برخی از روزنامه‌های امروز

گزیده سرمقاله‌ برخی از روزنامه‌های امروز

برخي روزنامههاي صبح امروز سرمقالههاي خود را به موضوعات زير اختصاص دادند.

* جمهوری اسلامی
روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله امروز خود با عنوان " کاپیتولاسیون نانوشته " آورده است: اظهارات چند روز اخیر مقامات پاکستانی علیه آمریکا، از وجود بحران در روابط واشنگتن - اسلام آباد خبر می‌دهد. حوادثی مانند حملات هواپیماهای بدون سرنشین به مناطقی از پاکستان به بهانه مبارزه با تروریست‌ها و به ویژه عملیات کوماندوهای آمریکایی در حمله به محل سکونت بن لادن در نزدیکی اسلام آباد، روابط اسلام آباد - واشنگتن را به شدت دچار تنش کرده است. پاکستان، از اصلی‌ترین متحدان آمریکا در منطقه محسوب می‌شود و مناسبات دو کشور در سالهای اخیر، به خصوص پس از انفجار برج‌های دوقلوی نیویورک، تحت پوشش مبارزه با تروریسم، گسترش فراوانی یافته است هر چند در این سال‌ها همواره افکار عمومی پاکستان، همواره علیه این گونه مناسبات بوده است.
اکنون با حمله آمریکا به محل اقامت بن لادن در منطقه " ابیت آباد " اسلام آباد، که بدون اعتنا به نظرات دولت پاکستان صورت گرفت و حتی آمریکایی‌ها، اطلاعی به مقامات پاکستان درباره عملیات خود ندادند، به نظر می‌رسد ماه عسل روابط دو کشور درحال پایان یافتن است. اکنون مردم پاکستان احساس می‌کنند شدیداً از سوی آمریکائیها تحقیر شده و مورد اهانت قرار گرفته‌اند و حاکمیت ملی آنها آشکارا نقض شده است.

دولتمردان پاکستان هم اینک به شدت از سوی مردم، گروههای سیاسی و مجلس این کشور تحت فشار هستند تا به این روابط ناسالم و نابرابر و مناسبات ارباب رعیتی و مطیعانه خود در برابر آمریکائیها خاتمه دهند.
مجلس پاکستان در حرکتی کم سابقه خواستار تجدیدنظر دولت در روابط این کشور با آمریکا شد و حتی تهدید کرد اگر آمریکائیها به رفتار و اقدامات گستاخانه خود ادامه دهند اسلام آباد خطوط تدارکاتی نظامیان آمریکایی مستقر در افغانستان را قطع خواهد کرد.
در همین ارتباط، دولت پاکستان سفر رئیس ستاد ارتش این کشور به آمریکا را لغو کرد و همچنین هفته قبل سفیر این کشور در واشنگتن را فرا خواند.
آمریکا از دو دهه قبل، یعنی از زمان فروپاشی شوروی سابق، پاکستان را به دلیل برخورداری از موقعیت جغرافیایی و استراتژیک در منطقه به پایگاه دیپلماسی و نظامی خود تبدیل ساخته و در ازای کمک مالی سعی کرده است سیاستها و خواسته‌های خود را گستاخانه به دولتمردان پاکستانی دیکته کند. کمک آمریکا به پاکستان سالانه ۳/۲ میلیارد دلار است که در اقتصاد کم بنیه پاکستان مبلغ نسبتاً قابل توجهی به حساب می‌آید.

از سوی دیگر حمایت‌های سیاسی آمریکا از دولتمردان پاکستان به عنوان ضامن بقای این دولتمردان، عامل دیگری بوده است تا مقامات این کشور نتوانند از استقلال لازم برای تصمیم گیری‌ها در مقابل مداخلات آمریکا برخوردار باشند.
به همین دلیل، این دولتمردان در عمده موارد فرمانبردار محض دستورات آمریکا بوده‌اند که این موارد با اعتراض و خشم مردم پاکستان همراه بوده است.
اکنون دامنه گستاخی‌های بی‌حد و مرز آمریکا و تجاوزات ارتش آمریکا در خاک پاکستان تا آنجا گسترش یافته که برای دولتمردان پاکستان، جای مسامحه و چشم پوشی باقی نگذاشته و موقعیت سیاسی آنها را در داخل به طور جدی مورد تهدید قرار داده است. آمریکائیها که در اشغال افغانستان دچار شکست شده و همه روزه تلفات سنگینی را متحمل می‌شوند مدعی هستند مقر فرماندهی شبه نظامیان در خاک پاکستان می‌باشد و دولت پاکستان را متهم به بی‌عملی در سرکوب آنها می‌کنند. ارتش آمریکا به این بهانه، از سه سال قبل حملات بی‌وقفه‌ای را به خاک پاکستان صورت می‌دهد که این حملات تاکنون منجر به کشته شدن صدها غیرنظامی پاکستانی شده است.
کشتار روزمره شهروندان پاکستانی توسط هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا در مناطق شمالی، خشم عمومی از سکوت دولت پاکستان را در قبال این جنایات روز به روز افزایش داده ولی واشنگتن به اعتراضات دولت کمترین اعتنایی نکرده است.

آمریکائی‌ها در گستاخی تا آنجا پیش رفته‌اند که حتی به صورت یکطرفه و به نفع خود به اجرای کاپیتولاسیون می‌پردازند، اقدامی که نمونه آن در تبرئه و فراری دادن مأمور " سیا " که بهمن سال گذشته دو شهروند پاکستانی را به قتل رسانده بود انجام شد. دولت آمریکا این تخلف قانونی را بی‌شرمانه چنین توجیه می‌کند که وی دارای مصونیت دیپلماتیک بوده و اقدام وی مشمول مقوله " دفاع از خود " می‌باشد!
اکنون به نظر می‌رسد دولتمردان پاکستان به این واقعیت پی برده‌اند که سیاست ارباب رعیتی در برابر آمریکا تا چه حد برای منافع دراز مدت، حاکمیت، ثبات و وحدت ملی این کشور مضر است و تبعات جبران ناپذیری ایجاد می‌کند. این یک واقعیت انکارناپذیر است که حضور و مداخلات آمریکا در پاکستان، برخلاف ادعای واشنگتن، نه تنها به نابودی و تضعیف تروریسم منجر نشده بلکه خود عاملی برای رشد و گسترش تروریسم بوده است. بسیاری از گروه‌هائی که هم اکنون آمریکا از آنها به عنوان تروریست یاد می‌کند از جمله گروه القاعده به سرکردگی بن لادن، ساخته و پرداخته سازمان‌های جاسوسی آمریکا می‌باشند. از سوی دیگر حضور آمریکا و رفتارهای تحکم آمیزش همزمان با گسترش جنایات نظامیان آمریکا در پاکستان، تفکرات ضد آمریکایی در پاکستان را تشدید کرده و همین مسئله، عامل دیگری برای رشد افراطی گری در پاکستان و همراه ساختن زمینه برای جولان جریان‌های افراطی، از جمله سپاه صحابه شده است.

به عبارت دیگر، تا زمانی که آمریکائیها در پاکستان حضور بی‌مهار نظامی و سیاسی دارند، این کشور روی ثبات و آرامش را به خود نخواهد دید.
اکنون که زمینه افکار عمومی آماده است، دولتمردان پاکستان می‌توانند برای همیشه به مناسبات نابرابر و خفت‌بار با واشنگتن خاتمه دهند و بیش از این، خود را ملعبه سیاست‌های سلطه جویانه و استعماری آمریکا در منطقه قرار ندهند و زمینه ترکتازی آمریکائیها در خاک این کشور اسلامی را از میان ببرند. این، نه تنها خواسته مردم مسلمان پاکستان، بلکه نظر تمامی ملت‌های منطقه است. اکنون سؤال مهم اینست که آیا مقامات اسلام آباد از اراده لازم برای برداشتن چنین گامی برخوردار هستند و می‌توانند کشور و ملت خود را از کاپیتولاسیون نانوشته‌ای که آمریکا به آنها تحمیل کرده نجات دهند؟


* ابتکار
روزنامه ابتکار درسرمقاله خود با عنوان " دریای آرام یا متلاطم، کدام تماشایی‌تر است؟ " به قلم غلامرضا کمالی پناه آورده است: ‏ از ابتدای هفته در این فکر بودم که برای سرمقاله‌ی روز سه‌شنبه چه بنویسم. دیدم که در رسانه‌ها و دهان‌ها می‌چرخد که رئیس‌جمهور یکشنبه‌شب در سیما، به‌صورت زنده با مردم سخن می‌گوید. برای اولین‌بار بود که طیف‌های فکری گوناگون را این‌گونه مشتاق شنیدن سخنان رئیس‌جمهور دیده‌ام. همه‌ی ما تا اندازه‌ای به دلیل این اشتیاق ویژه آشنایی داریم؛ لذا با این وضعیت، قند تو دلم آب شد که حتماً سوژه‌ی مناسب و آب‌داری را از دل سخنان آقای احمدی‌نژاد بیرون خواهم آورد و با پردازش آن به مخاطب تحویل می‌دهم؛ اما افسوس که سرم به سنگ خورد و از در مصاحبه‌ی رئیس‌جمهور دست خالی برگشتم. نه من که خیلی‌ها همین حال را پیدا کردند. البته تصور نکنید که ما روزنامه‌چی‌ها آدم‌های بدجنسی هستیم، بلکه این هم شغلی است که سوژه‌ای پیدا کنی و به آن لباس الفاظ بپوشانی، پوسته‌هایش را بشکافی و درونش را تحلیل کنی تا عطش مخاطب رفع و مشکلی حل شود. هرچندکه خوش‌بینی است و ما به دل خود وعده می‌دهیم؛ اما می‌دانیم که مخاطبان حوصله‌ی خواندن ندارند و مسئولان هم گوش شنوایی برای این حرف‌ها.

اصولاً این روزها به‌نظر می‌رسد هیچ خریداری برای هیچ سخنی پیدا نمی‌شود. انگار همه کور و کر شده‌اند. پدرها حوصله‌ی گوش‌دادن به حرف فرزندان را ندارند و فرزندان هم انگیزه‌ی پذیرش نصایح پدران را! شوهر از صحبت‌های همسرش می‌گریزد؛ زیرا می‌داند از تأمین خواسته‌هایش عاجز است و همسر دلایل شوهر را از این گوش می‌شنود و از گوش دیگر بیرون می‌ریزد. در عالم سیاست هم همین حال و هوا حاکم شده است: مجلسیان مدام به دولت انتقاد می‌کنند و برای دولتمردان خط و نشان می‌کشند و دولتیان هم این حرف‌ها را اختلافات شیرین قلمداد می‌کنند که پوست پیازی نمی‌ارزد. خلاصه اینکه هرکسی کار خود را می‌کند و حرف خود را می‌زند.

فی‌المثل درباره‌ی ادغام چقدر حرف زده شد، تهدید و نصیحت و چه و چه صورت گرفت؛ اما نتیجه‌ای نداد و دولت کار خود را کرد. هرچه مخالفان دلایل ارائه دادند که ادغام‌ها نامتناسب و شتاب‌زده و مصلحت‌گریز است، باز از آن طرف ندا آمد که برابر با ماده‌ی ۵۳ قانون برنامه‌ی پنجم توسعه، این کار درست و به نفع کشور است.
راستش این نگارنده در این زمینه تخصص چندانی ندارد و قضاوت راجع به درستی و نادرستی عمل دولت در‌این‌باره کار سختی است. اما کنش و واکنش‌های طرفین را می‌توان از دید سیاسی بررسی کرد. بسیاری اعتقاد دارند که این عمل رئیس دولت واکنشی به سرخوردگی مربوط به هفته‌های اخیر است. این حرکت را در راستای انتقام‌گیری و ترمیم هیبت و شخصیت آسیب‌دیده‌ی رئیس‌جمهور به‌حساب می‌آورند. آقای احمدی‌نژاد تاکنون هرچه خواسته عملی کرده، بسیاری از سنت‌ها را شکسته، تابع هیچ مصلحتی هم نبوده و ثابت کرده که هرچه را نپسندیده یا درست ندانسته یا خلاف روش و آرمان خویش تلقی کرده، بی‌محابا به چالش کشیده است. نه‌تنها مصلحت را مبنای عمل قرار نداده است، که نهاد اساسی مجمع تشخیص مصلحت را هم به تشخیص خود از اعتبار انداخته. همه دولت‌ها و کارگزاران نظام را در ماقبل خود، فاسد و ناکارآمد معرفی کرده است و از مرجعیت هم پشتوانه‌ای برای خود نساخته و بعضی‌ها هم ادعا می‌کنند که به آن پشت کرده است، به هیچ حزب یا گروهی هم باج نداده است.

اینکه این ویژگی‌ها مثبت است یا منفی، تاریخ قضاوت خواهد کرد؛ اما برای اولین‌بار است که ظاهراً رئیس‌جمهور به بن‌بستی خورده که او را سرخورده کرده است و همین موضوع باعثشده که برای احیای دوباره‌ی هیبت گذشته‌اش، تاختن‌های پیروزمندانه و باشکوهش، کسب دوباره‌ی اعتمادبه‌نفس کم‌نظیرش و نشان‌دادن همه‌کاره‌بودنش در انظار عمومی و هم در محدوده‌ی همکاران خویش در دولت، حرکت جدید و پرقوتی را نشان بدهد، آن‌هم برکناری سه وزیر در یک زمان با چند خط.

خب از دست مجلس چه برمی‌آید؟ هیچ. رئیس‌مجلس در نخستین واکنش بیان کرد که اهمیتی به برکناری وزرا نمی‌دهد. اهمیت بدهد یا ندهد مهم نیست؛ مهم این است که دیگر کاری از دستش برنمی‌آید و ضرب‌المثل تهدیدآمیز امثال آقای توکلی که «آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت» بیشتر شبیه به یک بلوف سیاسی است. احمدی‌نژاد ضرب شستش را نشان داده، مهره‌ی خویش را به پیش برده، مجلس و مخالفان خود را مات کرده و در پس این حرکت، به تلویزیون آمده.
مجموعه‌ی اتفاقات هفته‌های اخیر، ازجمله بست‌نشینی برای بن‌بست‌شکنی و نادیده‌گرفتن تهدیدات مجلس و تفسیرهای شورای نگهبان، عطش تماشای دریای متلاطم و خروشانی را در میان کثیری از مردم و نخبگان به‌وجود آورده بود و همین امر بسیاری را به پای مصاحبه ایشان کشاند. اما دریا آرام بود و انتظارات خیلی‌ها را برآورده نکرد و ما روزنامه‌نگاران را نیز هم.

* رسالت
روزنامه رسالت در سرمقاله امروز خود با عنوان " گفتمان آزادی قدس " آورده است: امسال بنیامین نتانیاهو و آویگدور لیبرمن و سایر مقامات رژیم صهیونیستی نکبتی ترین " روز نکبت " طول دوران عمر خود را سپری کردند. امسال سرزمینهای اشغالی از هر سو محاصره شد و مسلمانان، آگاه و یکصدا نوای آزادی قدس شریف را در یک قدمی گوش صهیونیستها فریاد زدند. تظاهرات امسال ملتهای مسلمان و سایر ملتهای دنیا علیه جنایات رژیم صهیونیستی حال و هوایی دیگر داشت. در یورش رژیم صهیونیستی به تظاهرکنندگان خشمگین که به مناسبت ۶۳ سال اشغال فلسطین در مرزهای لبنان، سوریه، اردن و داخل سرزمین‌های اشغالی تجمع کرده بودند، در مجموع ۲۱ نفر به شهادت رسیده و صدها تن دیگر نیز زخمی شدند. اکثر شهدای این حمله ددمنشانه صهیونیستها را نوجوانان و جوانانی تشکیل می دادند که نسل چهارم مقاومت اسلامی در منطقه محسوب می شوند. در حالی که دیکتاتورهای وابسته به رژیم اشغالگر قدس و ایالات متحده یک به یک به زمین افتاده و فریاد عجز و استیصال آل سعود و آل خلیفه به گوش فلک رسیده است، گفتمان مقاومت در مقیاسی وسیع تر از فلسطین و حتی خاورمیانه مرزهای بشری را در می نوردد.

امسال صدای آزادی قدس از خیابانهای آمریکا و اروپا تا نزدیک ترین محل ممکن به سرزمینهای اشغالی به گوش رسید. در شرایطی که اوباما و نتانیاهو با چشمانی گریان و ظاهری پریشان در حال دفن کردن نوزاد
ناقص الخلقه دموکراسی خواهی خونین خود در خاک صحرای سینا هستند، فریاد آزادی قدس و حمایت از حقوق فلسطینیان روز به روز و بلکه لحظه به لحظه بیشتر به گوش می رسد.
برگزاری تظاهرات روز نکبت در کشورهای مسلمان پرده برداری مستقیم از بدن نیمه جان صهیونیسم بود. بدون شک این حرکت وسیع تنها به یک روز از سال اختصاص نیافته و تا زمانی که رژیم اشغالگر قدس خاک فلسطین را به صورت کامل ترک کند ادامه خواهد داشت. جریان مقاومت در منطقه شور و حال دیگری یافته است. گویا خون شهدای جنگ ۳۳ روزه لبنان و مقاومت ۲۲ روزه غزه بار دیگر به ثمر نشسته و روح فتحی شقاقی، سید عباس موسوی و عماد مغنیه در آسمان منطقه به پرواز در آمده است. امروز نه تنها مسلمانان، بلکه همه دنیا چشمان خود را به سوی بیت المقدسی دوخته است که همچنان در بند صهیونیستهاست و باید هر چه سریع تر از این بند رها شود.

تاثیرگذاری قیامهای مردمی خاورمیانه در حرکت اعتراضی گسترده اخیر ملتهای مسلمان در روز نکبت به وضوح قابل مشاهده است. این تظاهرات عظیم و تاریخی نمادی برجسته از بیداری اسلامی در منطقه و مهر بطلانی بر فرضیه های ساختگی و انحرافی نظیر آمریکایی بودن قیامهای منطقه است. درست دو هفته پس از اعلام نتایج تحقیقات موسسه " پیو " مبنی بر تمایل اکثریت مصری ها بر قطع رابطه این کشور با رژیم صهیونیستی و طنین انداز شدن فریاد " مرگ بر اسرائیل " در خیابانهای مملوء از خون و قیام در کشورهای منطقه، رژیم صهیونیستی خود را در محاصره ملتهایی دید که یکپارچه ندای هم نوایی باملت فلسطین سر می دادند.

امروز دیگر کسی تنها برای همدردی با ملت فلسطین به میدان نیامده است، بلکه خونخواهی از قاتلان ملتهای فلسطین و لبنان و استیفای حقوق حقه این ملتهاست که همه را در سرتاسر جهان به میدان مبارزه با صهیونیسم فراخوانده است. گفتمان آزادی قدس به اندازه ای وسعت یافته است که غرب و رژیم صهیوینستی نمی توانند با ترفندهای رسانه های مشهور اما نخ نمای خود در مقابل آن ایستادگی کنند. نتانیاهو، اولمرت، لیونی، شیمون پرز، ایهود باراک، شائول موفاز و همه مقامات رژیم صهیونیستی از این به بعد باید عادت کنند تا شعار مرگ بر اسرائیل را در همه نقاط عالم بشوند و متعاقب آن به خاک ذلت بیافتند.
نسل چهارم مقاومت اسلامی فلسطین مانند پدرانشان و بلکه پرطنین تر از آنها فریاد آزادی فلسطین و قدس شریف را سر می دهند و از اینکه وارثامروز آرمانهای مقاومت هستند به خود می بالند. امروز ملت فلسطین به خوبی دریافته است که در مبارزه با رژیم صهیونیستی تنها نیست و دست یاری ملتهای مسلمان و حتی غیر مسلمان دنیا، تازمان در هم شکستن کالبد نیمه جان صهیونیسم همراه آنهاست.

* کیهان
روزنامه کیهان در یادداشت روز خود با عنوان " جی پی اس خاموش " به قلم محمد ایمانی آورده است: دو نام و دو مرام. یکی سید ابوالحسن بنی صدر و دیگری محمدعلی رجایی. با هم آمدند، چند ماه دیر و زودتر. فاصله پایان ریاست جمهوری آن دو ۳ ماه نشد. از اواخر خرداد ۱۳۶۰ که بنی صدر خلع شد تا ۸ شهریور همان سال که شهادت، نقطه پایان بر ریاست جمهوری رجایی گذاشت، ۷۰ روز هم نمی شود. خداوند آن دو را با هم آزمود. رجایی با وجود اختلاف سلیقه، بنی صدر را برادر می خواند و بنی صدر در مقابل، رجایی نخست وزیر را کوچک می شمرد. «سید ابوالحسن» پر از باد نخوت بود و خود را با هوش و فراست می یافت و به حدود ۱۱ میلیون رأی که مردم به نام وی در صندوق ها ریخته بودند، فخر می فروخت. اما «محمدعلی» که بر قلب قریب ۱۳ میلیون ایرانی نشسته بود، می گفت مدام به یادم بیاورید من همان دستفروش و معلم هستم. یکی مجسمه غرور متراکم و دیگری تمثال درخشان فروتنی. اولی تیر توهم در شقیقه خویش نواخت و سقوط کرد. و دومی چون از توهم ابا داشت و صاحب نگاه تیزبین شده بود، مغضوب اشقیا شد.

امام خمینی دو تعبیر را درباره بنی صدر و رجایی به کار برد. درباره بنی صدر فرمود «به این آقا گفتم بعضی از افراد که دور تو جمع شده اند، گرگ هایی هستند که تو را به فنا می دهند، گوش نکرد». اما درباره رئیس جمهور مکتبی کلامی به غایت حکمیانه و ژرف فرمود «بعضی ها عقلشان بیشتر از علمشان است. آقای رجایی از شخصیت هایی است که عقلش بیشتر از علمش است». بنی صدر تقابل و تضاد و تاختن در بن بست را برگزید و با مغز به دیوار ملت و نظام کوبید چون دچار سوءتفاهم و بد دیدن و خیال و وهم شده بود. و اندرز خیرخواهان را نشنید، چون گوشش پر بود. اتفاقی در او رخ داده بود که اندرزها را بی قدر می شمرد. کدام اتفاق؟ همان که طبیب جان ها و مولای متقیان، امیرمؤمنان(ع) فرمود «بینکم و بین الموعظه حجاب من الغرّه. میان شما و اندرز، پرده ای از غرور است.»(نهج البلاغه، حکمت ۲۸۲)

پنج ارزش والاست که در آیین ما با یک مفهوم مشترک معنا و به گرد یک مدار، منظم و استوار شده اند. ۱ - حق ۲ - عدل ۳ - عقل ۴ - تقوا ۵ - مروت. کدام مؤمن است که شیفته این پنج گوهر تابناک نباشد. این ۵ آدرس طلایی، اسباب دلالت و نجات مؤمنان و به عبارتی، ارکان ایمان است. اما آنچه در این میان شگفت می نماید، یکی بودن سرچشمه معنا و محتوای پنج ارزش است. «حق»، از استواری و سر جای خود بودن هر چیز حکایت می کند و در مقابل آن، باطل دلالت بر بی بنیادی، وهم آلودگی و نابجایی و زوال پذیری دارد. عدل نیز همین گونه است. امیرمؤمنان فرمود «العدل یضع الامور مواضعها… و العدل سائس عام. عدالت کارها را سر جای خود قرار می دهد و مدیریت عامه است»(حکمت ۷۳۴ نهج البلاغه). ارزش های بعدی تقوا و مروت است. حدیثی است از امام صادق(ع) در پاسخ به دو سؤال؛ یکی درباره معنای مروت و دیگری درباره مفهوم تقوا. امام هر دو بار فرمودند «الّا یراک الله حیثنهاک و لایفقدک من حیثامرک.[معنای تقوا یا مروت] این است که خداوند تو را آن جا که از آن نهی فرموده، نیابد و از آن جا که فرمان داده، مفقود نباشی». اما درباره عقل و عاقل. به علی بن ابی طالب علیه السلام عرض شد که «عاقل را برای ما توصیف کن»، فرمود «هو الذی یضع الشیئ مواضعه. عاقل کسی است که هر چیز را در جای خود قرار دهد». دوباره گفتند جاهل را توصیف کن، فرمود «گفتم»!(حکمت ۵۳۲ نهج البلاغه)

ویژگی انسان عادل عاقل متقی و حق طلب جوانمرد، قبل از هر چیز داشتن بینش درست است. چپ و کج و معوج نمی بیند. در محاسبه نسبت ها و فاصله ها و موقعیت ها به خطا نمی رود. و اگر به خطا رفت، دارای سیستم خودکنترلی و هشدار است. موقعیت یاب دایمی دارد. «جی پی اس» خرد او مدام بر نمایشگر قلب وی آشکار می کند که کجای جهان ایستاده و پیرامونش چه خبر است. آینه ای که پشت سر را به او می نمایاند، محدب نیست که فاصله ها را غیرواقعی نشان دهد و به خطا اندازد. خرد را اسیر خیال و خواسته یا خشم نساخته تا او را به قتلگاه بکشاند. «هر کس خودرأیی کرد و به اندیشه خویش استغنا جست، خویشتن را در خطر انداخت… و کم من عقل اسیر تحت هوی امیر. و چه بسیار عقل که اسیر است زیر دست هوایی که امارت یافته است»(حکمت ۱۱۲ نهج البلاغه). چشم تا جایی می بیند که اسیر توهم نباشد. خرد آزاد به بینایی انسان معنا می بخشد وگرنه ممکن است چشم بینا هم به انسان دروغ بگوید! به تعبیر علی علیه السلام «تدبیر و تعقل مانند دیدن با چشم نیست چرا که گاه چشم - به مقتضای موضع بیننده - به صاحبش دروغ می گوید اما عقل با کسی که از او راهنمایی و نصیحت بخواهد، فریبکاری و دغلبازی نمی کند.»(حکمت ۱۸۲ نهج البلاغه)

مسئله غامض اینجاست که طیف هایی از مدعیان حق و عدل و عقل و تقوا و مروت در طول تاریخ سر از بیغوله درآوردند. برخی اناالحق گفتند در حالی که شیطان پرستی می کردند. ادعای عدالت و تقوا داشتند اما به جمل و نهروان ختم شدند و مقابل امام عدالت ایستادند. از مردی و مردانگی می گفتند و سر بزنگاه ناجوانمردی کردند. این پنج ارزش را به کدام رشته و بر کدام مدار باید انتظام بخشید که از هم پراکنده نشوند و سرجای خود باشند؟ انسان و جامعه ای که دمادم در معرض دوراهی ها قرار می گیرد از کجا یقین کند «به جا» عمل کرده است؟ از کجا مطمئن شود ذهن و خیال او با واقع و حق منطبق است؟ فقرات شریف زیارت جامعه کبیره بنیاد اعتقاد ماست از جمله آنجا که خطاب به اولیای دین - علیهم السلام - عرض می کنیم «رویگردان از شما، از دین خارج است و آن که با شما همراهی کند، به شما می پیوندد و هر کس در حق شما کوتاهی بورزد، نابود می شود. و حق با شما و در شما و از شما و به سوی شماست… من احبّکم فقد احبّ الله. هر کس شما را دوست بدارد، خداوند را دوست داشته و هرآن که شما را دشمن بدارد، خدا را دشمن داشته است… شما صراط استوار هستید … و الباب المبتلی به الناس. و شمایید آن در که مردم با آن مبتلا و آزمایش می شوند. و قلبم تسلیم شماست و رأیم پیرو شما و یاری ام مهیا برای شما.»

همان ضمانت های ایمان فرمودند «هرکس از فقیهان، نگاه دارنده نفس و حافظ دین و مخالف هوا و مطیع امر مولای خویش بود، پس بر عموم واجب است که از او تبعیت کنند» و «درحوادثپیش آمده به راویان حدیثما مراجعه کنید». فرمان به «تقلید» و «رجوع»، جز امر بر تبعیت و اطاعت و پذیرش ولایت فقیه نیست. و خود را می فریبد هر کس که ادعای محبت اهل بیت کند اما به ولایت فقیه برنگردد. «فاما الحوادثالواقعه فارجعوا الی رواه احادیثنا» یعنی هرکس هر کجا - دور یا نزدیک، پیش یا پس - ایستاده، رو به قبله ولایت فقیه کند و بازگردد تا همگی هم افق شوند. این است معنای کلام امیرمؤمنان و حضرت فاطمه زهرا(علیهما السلام) که فرمودند خداوند امامت ما را امان از تفرقه و جدایی قرارداد. تقوا و عدالت منهای ولایت، تقوا و عدالت معوج خوارجی و طالبانی و سلفی می شود. و خرد منهای ولایت، از سیاست بازی های عرفی امویان و عباسیان و… مجاهدین خلق و نهضت آزادی و حزب خلق مسلمان و باند مهدی هاشمی و برخی احزاب دولت ساخته دهه های اخیر سردر می آورد. هر مقرّی غیر از قرارگاه ولایت، مقرّ شیطانی خواهد شد ولو تابلوی عقلانیت و عدالت و حقانیت و مهدویت(!) و تقوا و تهجد و خدمت و جمهوریت و مردم داری داشته باشد.

بی ولایتی، لوچی عقل و تقوا و عدالت خواهی و مردم سالاری می آورد. در این صورت به اعتبار ۱۱ میلیون یا ۱۸ میلیون یا ۲۰ میلیون رأی اعتباری، خیال می کنی «خاتمیت» نقض شده و پیامبری تازه مبعوثگشته که آن هم تویی! و بهتر از همه می فهمی، نشانه اش هم صندوق های انباشته از رأی به نام تو. روزگاری معنای «پیام دوم خرداد را نگرفته ای»، این بود که خونت هدر است. اما حالا کجاست آن غوغا؟ و کجاست آن چماقداری چماقداران برای بنی صدر؟! بپرسید، اگر بنی صدر یک کلمه خوبی درباره رجوی - که روزی رفیق گرمابه و گلستان هم بودند - گفت؟ از دختر بنی صدر بپرسید که به عقد مسعودخان درآمد، تا رجوی داماد او باشد. نه، بپرسید از همین میرحسین و شیخ مهدی خودمان که خیال می کردند، اگر گردی بر قبایشان بنشیند، لاف زنان یقه چاک می زنند و قیامت می کنند. امان از توهم و امان از دیدگانی که مغشوش می بینند یا به خیانت گزارش می دهند! امان از رفیق و مشاور بد! و امان از جان در تمنا و خیال تنیده که چون خود مهیاست، اطرافیان نیز بر قطر تارهای تنیده او می افزایند!

اگر به دستاویز ایمان باید چنگ انداخت و رستگار شد، شرط آن زمام داری دوستی ها و دشمنی هاست. به بیان شریف امام صادق علیه السلام «از محکم ترین دستگیره های ایمان این است که دوست بداری در راه خدا و دشمن بداری در راه خدا و ببخشی در راه خدا و دریغ کنی در راه خدا.» یعنی که در دوستی و دشمنی و رقابت و رفاقت و عداوت، اندازه را با تراز ولایت نگه داری. این عین مصلحت و منتهای عقلانیت است. و این، همان خطی است که فاصله انداخت میان دو صاحب منصب، که فاصله پایان ریاستشان ۳ ماه نشد. یکی اسوه مشتاقان و مردمان شد و دیگری آینه عبرت آیندگان. مشکل از شماره «عینک عقل» سید ابوالحسن بنی صدر بود. حلقه اولی که در خیال او دمیده بودند و به همین دلیل توانستند اطرافش را بگیرند، جز کبودی و تیرگی و بدگمانی به او ننمایاندند. کاری که خودشیفتگی با رجال پرآوازه کرد، ده ها قرص اکستازی با جوانان خام و خیال پرور نکرده است. چیزی شبیه از هواپیماپریدن و روی ابرها راه رفتن.
متشکریم، نه از خود. از محمدعلی رجایی الگوی سیاستمدار مکتبی مقلد امام که یادش نرفت روزی دستفروش بود و بعد معلم. و به واسطه عملش، عقل را با ما هجّی کرد و آموخت.


* مردمسالاری
روزنامه مردمسالاری در سرمقاله روز خود با عنوان " میان فرصت و تهدید " به قلم علی ودایع آورده است: در روزهای بهار دموکراسی خواهی و خیزش خاورمیانه که ایران اسلا می فرصت طلا یی برای گسترش روابط و نفوذ خود را در مشت دارد; رویکرد تهران آنچنان که انتظار می رفت نبوده است، شاید ریشه های این رویکرد را باید در عزل ناگهانی دیپلمات ارشد ایران در حال سفر به یک کشور خارجی یا سهل انگاری در برخی پرونده های مهم جست وجو کرد.
دستگاه دیپلماسی گاه در پرونده ای همچون مصر آنچنان شتاب زده عمل کرد که دیپلمات ها نسبت به این رویکرد لب به هشدار می گشایند و گاه آنچنان رکود و بی تفاوتی دیده می شود که گروهی دیگر انتقاد می کنند. وضعیت خاورمیانه به گونه ای است که کشورهای مختلف با کمترین هزینه بیشترین برداشت را می کنند; به عنوان نمونه ایتالیا و فرانسه که تا دیروز از دوستان صمیمی دیکتاتورهای این منطقه همچون قذافی، بن علی یا حسنی مبارک بودند، امروز تمام قد در کنار مردم ایستاده اند.
تهران نسبت به فجایح لیبی سکوت اختیار کرده است تا انقلا بیون این کشور امید خود را در دامان غرب جست وجو کنند، این رخداد در سوریه نیز آرام بروز می کند. باید پذیرفت که در این کشور نیز ناآرامی هایی رخ داده و برخورد نادرست در این باره با همراهی بزرگ نمایی برخی رسانه های غربی عرصه را بر بشاراسد تنگ می کند. آیا ایران در سوریه نمی توانست نقش بهتری را ایفا کند؟ چرا در آشتی ملی فلسطین میان فتح وحماس باید مصر نقش میانجی را ایفا کند؟

فرصت، موقعیتی است که اگر از دست برود می تواند به یک تهدید تبدیل شود; امروز موقعیت ایران اسلا می بین این دوحالت سرگردان است.
ریاست ایران بر اوپک نیز موقعیت استراتژیکی است که بعد از ۳۶ سال به دست آمده بود که با برکناری وزیر نفت می تواند از دست برود!عربستان و برخی شرکای این کشور در کمین نشسته اند تا به هر طریقی قانون اوپک را دور زده و فرصت نفتی ایران را از چنگ تهران خارج کنند. در شرایط فعلی که عراق قائم مقام ایران در اوپک است با توجه به جهش اقتصاد نفت و لا بی های پشت پرده می تواند کرسی ایران را تصاحب کند.
این که مقام ریاست جمهوری شخصا در اجلا س ۱۸ خرداد اوپک حضور پیدا کند به منزله نزول یک مقام عالی رتبه ایرانی تا سطح وزیر است، موضوعی که در عرف دیپلماتیک جهان قابل نقد است.
پس وزیر یا نماینده ویژه رئیس جمهور رهسپار وین خواهد شد.

با توجه به سابقه پاستور در معرفی وزیر به بهارستان تا ۲۳ روز آینده انتصاب و تائید وزیر نفت در هاله ابهام و تردید قرار می گیرد بنابراین محتمل ترین گزینه معرفی نماینده ویژه برای اجلا س وزرای نفت اوپک است در این بین زمزمه هایی از معرفی آقای خاص شنیده می شود که حساسیت های حول این شخصیت می تواند کنش هایی را ایجاد کند. در صورت بروز تنش در راه وین این اتفاق به وجهه ایران در کرسی ریاست اوپک در روزهایی که چشم هایی پرکینه به ایران اسلا می دوخته شده است فرصت را به تهدید بدل می کند.

* تهران امروز
روزنامه تهران امروز یادداشت خود با عنوان " رونق «رمالی» انزوای «خردورزی» " به قلم امیر دبیری‌مهر آورده است: این نوشتار را بالضروره با بحثی تئوریک اما مختصر و ساده شده در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی آغاز می‌کنم و امیدوارم وافی به مقصود باشد. الگوهای آسیب‌شناسی نظام‌های اجتماعی در یک دسته‌بندی کلان دو گونه‌اند: الگوی نخست علل بروز «آسیب‌ها و عقب‌‌ماندگی‌ها و کمبود‌ها» را از بالا به پایین تبیین می‌کند و راه اصلاح و درمان آن را نیزاز بالا به پایین می‌داند. از این رو سرمنشا همه مشکلات و نارسایی‌ها را دولت و حاکمیت سیاسی دانسته و راه درمان و برون‌رفت از نابسامانی‌ها را نیز اصلاح و گاه تغییر دولت می‌داند. این الگو به‌علت نادیده گرفتن نقش محوری و کلیدی جامعه در شکل‌دهی ساختار اجتماعی و تحولات عینی با نقدهای جدی مواجه است از جمله اینکه با چشمپوشی از ضعف‌ها و آسیب‌های وارده بر جامعه اصطلاحا همه کاسه و کوزه‌ها را بر سر وجود و عملکرد و سیاست‌های دولت می‌شکند و در ارائه راه‌حل نیز نوعی دولت‌ستیزی را پیشنهاد می‌کند و رابطه تاریخی دولت و ملت را شکرآب می‌سازد. در انتهای این طیف فکری در مقابل سندیکالیست‌های میانه رو، آنارشیست‌ها قرار دارند که اساسا دولت را بزرگ‌ترین شر ممکن می‌دانند و خواستار حذف آن برای تحقق آزادی هستند. این الگو متاسفانه بعلت «حاکمیت دراز مدت رژیم‌های استبدادی در ایران» از سویی و «ضعف عمیق علوم انسانی و اجتماعی در کشور و حاکمیت الگوهای محدود و کلیشه‌ای تحلیل سیاسی و اجتماعی» از سوی دیگر دست برتر را در مواجهه با آسیب‌های سیاسی و اجتماعی داشته و دارند و در کوچه وبازار نیز بسیار می‌شنویم که حتی جزئی‌ترین مشکلات نیز به بی‌صلاحیتی دولت و حاکمیت نسبت داده می‌شود در حالی که منطقا برقراری چنین رابطه‌ای در بسیاری از موارد ممکن نیست.

الگوی دیگر با نادیده گرفتن نقش دولت‌ها و با رویکردی فرهنگی - در مقابل رویکرد سیاسی الگوی نخست - ریشه آسیب‌ها و مشکلات و نابسا مانی‌ها را در جامعه جست‌وجوکرده و معتقد است با اصلاح و تغییر دولت‌ها دردی از ملت‌ها دوا نمی‌شود زیرا مشکل در درون جامعه است و لاغیر و دولت‌ها نیز چیزی نیستند جز آینه فضایل ملت‌ها. از این رو اگر قرار است اصلاحی صورت گیرد باید از پایین به بالا باشد و نه بالعکس. این الگو شباهت زیادی با مدل تهذیب اخلاقی شایع در الگوی‌های دینی دارد که راه اصلاح جامعه را اصلاح افراد می‌داند و چندان به نقش ساختارها توجهی ندارد. در این الگو با تاکید بیش از حد بر نقش جامعه و ساختارهای اجتماعی نقش ساختار تاثیرگذار ومهمی به نام دولت نادیده گرفته می‌شود. در آسیب‌شناسی جوامع، تکیه صرف به این الگو نیز با نقدهای جدی مواجه است که قصد بحثدر این حوزه را هرچند بسیار مهم و بنیادی است در این مجال ندارم اما الگوی اخیر از این جهت مورد اقبال بسیاری از دانشمندان و متفکران قرار دارد که در بسیاری از کشورها و جوامع حتی توان تحلیل برخی آسیب‌های مترتب بر دولت‌ها را نیز ریشه یابی کند.

برای مثال وبا استفاده از از همین الگو یکی از مسائل بسیار بحثبرانگیز و حساس جامعه امروز ایران را مورد بررسی قرار می‌دهیم و آن هم بحث«توسل به رمالی و جن‌گیری و عرفان‌های کاذب و دروغین» است که افرادی از جریان انحرافی مطرود ملت و نظام متهم به آن هستند. در اینکه باید با این خرافات و با این دست ترهات و انحرافات عقیدتی به‌ویژه اگر در افراد صاحب منصب و مسئولیت و تاثیر گذار نفوذ کرده باشد برخورد قاطع کرد تردیدی نیست و سخنان اخیر حضرت آیت‌الله لاریجانی رئیس محترم قوه قضائیه در این خصوص امید زیادی را در دل مردم روشن ساخت اما همه مسئله این نیست و ماجرا با بازداشت و حبس و حتی تادیب برخی افراد منحرف و فاسد خاتمه نمی‌یابد. زیرا تخم انحراف را باید تدریجا خشکاند. مشکل اساسی در دوری تدریجی و آرام آرام فضای عمومی جامعه از «عقلانیت» و «خردورزی» است. البته این دست انحرافات اجتماعی همواره و حتی در جوامع مدرن امروزی نیز مستعد بروز و گسترش است اما پرسش اساسی اینجاست که چرا نخبگان و متفکران و حتی دست اندرکاران و مسئولان در موقع لازم نسبت به این مسائل واکنش نشان نمی‌دهند و با سکوت خود در واقع به جریان لاغر انحرافی اجازه رشد و فربه شدن می‌دهند و زمانی فرا می‌رسد که این انحراف مانند درخت مو بر بسیاری از ستون‌ها و عمودهای جامعه می‌پیچید و افشا و برخورد با آن پرهزینه می‌شود؟

اگر رسانه‌ها؛ نهادها و مسئولان و حتی خانواده‌ها با خرافات و موهومات به عنوان یک فریضه دینی مقابله کنند و ازسوی دیگر خردورزی و خردمندی به‌عنوان ارزشمندترین ودیعه الهی برای انسان‌ها تبلیغ و ترویج گردد جامعه اینچنین مستعد جن‌گیری و رمالی و عرفان‌های کاذب نمی‌شود که عده‌ای تصور کنند می‌شود با این دست انحرافات به مدیریت و پیش‌بینی آینده و گردن فرازی‌ها پرداخت. نظام آموزشی رسمی در وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم و حوزه‌های علمیه و نظام غیر رسمی آموزشی مانند خانواده‌ها و مساجد و محافل خصوصی تربیتی در این حوزه مسئول هستند و اگر امروز نیز خرد ورزی و عقلانیت در جامعه ما در جایگاه شایسته خود نیست همگی در قبال آن مسئول هستیم. اگر در مصداق‌های عینی نسبت به ادعاهای غیرواقعی، عجیب و غریب و غیر عقلانی عده‌ای واکنش نشان دهیم و بازار مکاره عده‌ای شیاد را گرم نکنیم این کاسبان با عقاید مردم خوش بین اما ساده‌لوح بازی نکرده و بساط شیادی خود را در جای دیگری پهن خواهند کرد نه در ایران اسلامی که مهد و پرورشگاه شیعه و معارف متعالی اهل بیت علیهم السلام است.

معارفی که مشحون از توصیه به عقلانیت و خرد ورزی است و حتی بسیاری از فرقه‌ها و مذاهب غیر خالص دینی از همین زاویه با شیعیان اصولی زاویه عقیدتی دارند در حالی که این زاویه و تفاوت برای شیعیان عین افتخار و دلیلی متقن بر صراط مستقیمی است که امامت و ولایت معصومین پیش روی ما نهاده‌اند. ایرانی که زادگاه بزرگانی چون فردوسی بزرگ است که شاهنامه‌اش به مثابه شناسنامه هویت ملی ما بر مدار خرد و خرد ورزی می‌چرخد، ایرانی که فقها و متکلمان بزرگی همچون خواجه نصیر طوسی و ابن سینا و ملاصدرا و علامه طباطبایی و…را در دامان خود پرورش داده است. بگذریم.

به هرحال باید ضمن هوشیاری در قبال جریان‌های خرافه‌پرست و شیاد انحرافی در هر مقام و موقعیتی که هستند اصالت و انرژی‌ها را در حوزه فرهنگی و فکری و تربیتی متمرکز کرد و راهبرد کلان را تقویت عقلانیت و خرد ورزی در همه حوز‌ها قرار داد. بدیهی است جایی که عقلانیت ترکتازی کند مجالی برای خرافات و مهملات نمی‌ماند و بالعکس وقتی به هر بهانه‌ای خرد و خردمند و دانش و معرفت قدر نبیند میدان برای رمالان و جن گیران و خرافه‌پرستان و جادوگران وسعت می‌یابد و جامعه به سوی قهقرا و زوال پیش خواهد رفت. در نتیجه در قبال شناسایی این روند و مقابله با آنچه در قالب تقابل‌های کوتاه مدت سیاسی و امنیتی و چه در سطح تقابل‌های میان و بلندمدت فکری و فرهنگی همه اقشار و لایه‌های اجتماعی مسئول‌اند زیرا نتایج آن بر سرنوشت همگی ما سایه می‌افکند.

* قدس
روزنامه قدس در سرمقاله روز خود با عنوان " اشتغالزایی در بودجه ۹۰ " به قلم جعفر قادری آورده است: ‏ چنانچه به واقعیتهای اقتصادی بنگریم، برنامه دولت برای ایجاد دو میلیون و پانصد هزار فرصت شغلی و تحقق این هدف در دو سال متوالی برای حل مشکل بیکاری - که رئیس جمهور بار دیگر بر آن تأکید کردند - نشان دهنده آن است که نرخ بیکاری در کشور ما رقم بالایی است و حداقل در دو سال آینده برای عبور از این مشکل، به پنج میلیون شغل جدید در کشور نیاز است. این در حالی است که دولت در دو سال گذشته نرخ رسمی بیکاری را ارائه نکرده که از پدیده های نادر و سؤال برانگیز است و موجب اختلاف نظرهای بسیار و علامت سؤالهای متعدد در برابر توفیق دولت در ایجاد فرصتهای شغلی و برنامه های اشتغالزایی آن شده است. لذا، تأیید نظر دولت و ارزیابی امکان توفیق برنامه های دولت برای ایجاد این حجم از موقعیتهای شغلی جدید در مرتبه نخست نیازمند ارائه آمارهای رسمی مراجع قانونی کشور درباره بسیاری از مؤلفه ها و متغیرهای اقتصادی است. مرکز آمار ایران نهاد رسمی اعلام نرخ بیکاری است که در دو سال گذشته از ارائه این اطلاعات امتناع کرده است. بانک مرکزی نیز باید اطلاعات و نرخهای مختلف را از جمله بیکاری، نرخ رشد اقتصادی، تولید ناخالص داخلی و… را جهت تکمیل اطلاعات پایه اقتصادی لازم به منظور ارزیابی برنامه های اقتصادی معطوف به کارآفرینی و اشتغالزایی و تعیین جهت و سرعت حرکت اقتصاد کشوردر پرتو بودجه ارائه دهد.

در خلا اطلاعاتی موجود و با مراجعه به نتایج سالهای قبل، تنها می توان گفت، واقعیتها نشان می دهد در طول برنامه چهارم و در سالهایی که نرخ رشد اقتصادی کشور بین ۶ تا ۷ درصد بوده، مجموع اشتغال جدید ایجاد شده در کشور بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، بین ۵۸۰ تا ۷۶۵ هزار مورد بوده است، لذا این سؤال مطرح می شود که چگونه دولت خواهد توانست در شرایطی که نرخ رشد اقتصادی کشور در خوشبینانه ترین وضعیت، بین سه تا چهار درصد برآورد می شود، چهار برابر نرخ برنامه چهارم فرصت شغلی ایجاد کند.
حال اگر تعریفهای دولت از بیکاری و اشتغال تغییر کرده، لازم است آن را تشریح و مجلس را قانع کند، زیرا اگر زبان و فهم مشترکی بین مجلس و دولت و کارشناسان اقتصادی وجود نداشته باشد، شکی نیست که ادعاهای دولت مورد قبول مجلس و متخصصان اقتصادی کشور قرار نگیرد. البته، نباید این موضوع را هم نادیده گرفت که اگر دولت بخواهد در زمینه کارآفرینی یک کار ویژه و برجسته انجام دهد، ظرفیتهای خوبی در بودجه سال ۹۰ فراهم شده که با اتکای به آن در تعامل با مجلس می توان یک حرکت مؤثر را انجام داد.

بالغ بر ۳۰ میلیارد دلار اندوخته صندوق توسعه ملی، به علاوه منابع مازاد بر قیمت ۸۱/۵ دلاری نفت در بودجه امسال که به این صندوق واریز می شود، در کنار ظرفیتهایی همچون گردش نقدینگی ۲۸۰ هزار میلیارد تومانی کشور، امکان خوبی را فراهم می کند تا با ارائه طرحها و برنامه هایی منظم در بخش کارآفرینی و حمایت از صنایع و تولید، فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد شود. علاوه بر این، به دولت اجازه داده شده در سال ۹۰ افزون بر ۳۰ هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت ریالی برای طرحهای عمرانی، پروژه های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی به فروش برساند که این منابع مالی می تواند با هدایت به سمت بازار کار و تقویت بنیه پیمانکاران، امکانات مناسبی را برای توسعه فرصتهای شغلی در سال جاری فراهم کند. همچنین، به دولت در بودجه ۹۰ اجازه ۳۰ میلیارد دلار فاینانس خارجی داده شده و دست دولت باز است تا از هر منبعی برای انجام تعهدهای خود برداشت کند. این به دولت امکان می دهد تا منابع لازم را برای تقویت بنیه شرکتهای داخلی، ایجاد موقعیت رقابت برای انجام طرحها توسط بخشهای عمومی و خصوصی داخلی، فراهم کند. علاوه بر این، به دولت اجازه داده شده تا شماری از پروژه های ملی را از طریق فاینانس داخلی و انتشار اوراق مشارکت ارزی تأمین مالی کند که همه اینها امکانات وسیعی را برای ایجاد فرصتهای شغلی جدید به دولت می دهد.

در مجموع می توان گفت، آمارها و ارقامی که دولت برای ایجاد فرصتهای شغلی ارائه می دهد و بر آن تأکید می کند، ممکن است در خلا اطلاعاتی موجود نسبت به آمارهای پایه اقتصادی چندان مورد قبول و تأیید مجلس و کارشناسان قرار نگیرد، ولی این امکان که دولت بتواند از بسترهای مناسب بودجه سال ۹۰ و ظرفیتهای برنامه پنجم برای ایجاد و توسعه حداکثری کارآفرینی و اشتغالزایی استفاده کند، وجود دارد و اگر دولت در همین مسیر حرکت کند و برنامه های روشنی را ارائه دهد، می تواند به توفیق نسبی و مورد قبولی در این زمینه دست یابد که رضایت مجلس را هم تأمین کند. بنابر این، ارائه یک برآورد کمی از میزان توفیق دولت یا امکان تحقق ادعای ایجاد دو میلیون و پانصد هزار شغل، نه ممکن است و نه چندان ضروری، زیرا برآوردهای کمی باید در قالب مدلهای مختلف اقتصادی مشخص شوند و این مدلها متفاوت و تطبیق آنها دشوار است و بسته به نحوه هدایت منابع به بخشهای مختلف، ارزیابیها دگرگون می شوند. دولت با توجه به برنامه تحول اقتصادی، ممکن است بخش عمده ای از منابع را صرف توسعه زیرساختهای اقتصادی کشور کند که به خودی خود اشتغالزایی نمی کند، اما بسترها را برای توسعه فرصتهای شغلی جدید و ماندگاری اشتغالهای قبلی فراهم می کند و انعطاف موجود در بودجه ۹۰ برای هدایت منابع بر اساس نگرش و مصلحت دولت در بخشهای مختلف عمرانی، صنعتی، زیربنایی، یارانه تولید و تجهیز بخش مولد خصوصی امکان تعیین نرخ و میزان معینی از اشتغالزایی را برای سال ۹۰ نمی دهد.

* آفرینش
روزنامه آفرینش در سرمقاله روز خود با عنوان " گزارش اقتصادی بدون رشد و چند پرسش " به قلم علی رمضانی آورده است: ‏ چندی پیش بانک مرکزی کشور گزارش گزیده آمارهای اقتصادی سه ماهه سوم سال ۸۹ را منتشر کرد. در این گزارش نیز مانند گزارشات منتشر شده طی دو سال اخیر خبری از رشد اقتصادی در کشور مان نیست. یعنی عملا مساله اعلام رشد اقتصادی تبدیل به یکی از موضوعاتی شده است که برای بسیاری از کارشناسان نگران کننده شده است و حتی در کنار آن نیز چندی پیش وزیر امور اقتصادی و دارایی هم از عدم انتشار نرخ رشد اقتصادی توسط بانک مرکزی ابراز تعجب کرده بود. در مقابل این رویکرد و عدم انتشار نرخ رشد اقتصادی کشور چند مساله به نظر قابل طرح می باشد. نخست آنکه در واقع اگر به اهمیت بنیادین و اساسی نرخ رشد در هر کشوری توجه کنیم باید گفت که اعلام آن نیز در هر کشوری به گونه ای معیاری اساسی برای سنجش موفقیت ها و شناخت کمی ها و کاستی های هر اقتصادی به همراه نقد عملکرد ها و آسیب شناسی روند برنامه ها ی دولتی و.. از سوی کارشناسان و شهروندان است. دراین بین در واقع عدم اعلام نرخ رشد اقتصادی در کشور توسط بانک مرکزی این شائبه را در ذهن به و جود می آورد که برخی مقامات اقتصادی با عدم اعلام نرخ رشد اقتصادی در کشور از پذیرش هر گونه نقد مسئولانه و آسیب شناسی برنامه های اقتصادی طفره می روند و یا آن را امری غیر ضروری می دانند.

دوم آنکه امروزه مشخص است که با توجه به عدم اعلام اخبار و اطلاعاتی درمورد رشد اقتصاد کشور توسط نهاد های رسمی، عملا مردم و کارشناسان داخلی و خارجی به سوی رسانه ها و منابع خارجی سوق می یابند. در این بین باید گفت در حالی که برخی مسئولان اقتصادی صرفا عنوان می کنند نرخ رشد اقتصادی کشوردر سال ۸۹ بالا بوده است صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش خود موسوم به چشم انداز اقتصادی جهان با نگاهی به اقتصاد ایران اشاره کرده است که اقتصاد ایران در سال ۲۰۱۰ رشد ۱ درصدی را تجربه کرده است در این میان امری که مورد پرسش است چرایی عدم اعلام نرخ رشد اقتصادی در داخل کشور در مقابل نگاه های منفی به اقتصاد ایران در خارج از کشور و از طرف منابع و کارشناسان خارجی است. سوم آنکه هر چند گفته میشود که دلایلی همچون ناهماهنگی بین دستگاههای اجرایی، محرمانه دانستن نرخ رشد اقتصادی و… نیز در عدم انتشار نرخ رشد اقتصادی در کشور موثر بوده است اما باید توجه داشت در واقع عدم اعلام نرخ رشد اقتصادی پیامدهای منفی فراوانی همچون نامشخص بودن میزان پیشرفت در برنامه ها و.. برای کشور داشته و خواهد داشت که می باید مورد توجه بیشتری از سوی مسئولان اقتصادی کشور قرار گیرد.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات