روایتی از انتخاب " مشورتی " روسای دانشگاهها
وزیر علوم با اشاره به فرآیند انتخاب رئیس دانشگاه تهران گفت: تجربه شورای دانشگاه تهران تجربه موفقی بود.
به گزارش افکارنیوز، رضا فرجیدانا وزیر علوم، تحقیقات و فناوری پیش از ظهر امروز در مراسم معارفه سرپرست جدید دانشگاه تهران به بیان سخنانی در خصوص انتخاب روسای دانشگاهها در کشورهای مختلف پرداخت و به سخنرانی یکی از روسای دانشگاههای کشورهای اروپایی در زمینه دخالت دولتها در دانشگاهها اشاره کرد و گفت: ۱۰ سال پیش در سمیناری من مطلبی را در خصوص دیدگاه یکی از روسای دانشگاه یکی از کشورهای اروپایی مطرح کردم و از حاضران خواستم که اعلام کنند به نظر آنها چنین سخنی متعلق به رئیس دانشگاهی در کدام کشور است؟
وی با بیان اشاره به سخنان آن رئیس دانشگاه، گفت: در متن سخنرانی وی اینگونه آمده بود که دخالت دولتها در دانشگاهها دیگر دخالتی جهتیافته برای تاثیرگذاری در مدیریت آنها به صورت مستقیم نیستف بلکه برای این است که دانشگاهها بیشتر به جامعه نزدیک شوند و این دخالت برای کمک به دانشگاهها برای توسعه آنهاست و توسعه آموزش عالی که به یک دغدغه کامل تبدیل شده است.
وزیر علوم با اشاره به بخش دیگری از سخنان این رئیس دانشگاه، گفت: دولتها برای هدایت و اجرای سیاستگذاریهای خود در دانشگاهها مستقیما به عزل و نصبها نمیپردازند و به شکلی نرم از طریق سیاستگذاریها و مکانیزمهای مالی دانشگاهها را هدایت میکنند و دیگر مستقیما وارد عرصه عزل و نصبها و تاثیرات سختافزاری نمیشوند و امروز نوع کنترلی که در دانشگاهها وجود دارد، کنترل نرم از طریق سیاستگذاریهاست.
فرجیدانا افزود: امروزه هیچ بدنه دولتی قدرتی در دانشگاههای آن کشور ندارند.
وی در حالی که نام گوینده این سخنان را رئیس دانشگاه بلگراد یوگسلاوی اعلام کرد، گفت: این مسئله و این نوع نگاه در خصوص میزان دخالت دولتها در حالی در یک کشور اروپای شرقی مطرح میشود و نشاندهنده این است که دنیا به این باور رسیده که آناتومی دانشگاهها به منظور پاسخگو بودن دانشگاه به جامعه و داشتن اختیارات کافی برای پاسخگو بودن آنها به جامعه است. دانشگاه مسئول است، پس باید اختیارات خود را داشته باشد و این مسئله ناقض مراجع بالادستی نیست.
وزیر علوم ادامه داد: وقتی از میزان کنترل دولتها و حاکمیتها بر دانشگاهها مطرح میشود ابهاماتی در این زمینه ایجاد میشود که با مسائلی که در واقعیت وجود دارد متفاوت است.
فرجیدانا تصریح کرد: اگر دانشگاه عهدهدار مشورت دادن به وزیر برای انتخاب رئیس شود این به معنی نقض مراجع بالادستی است و این در حالی است که چنین مشورتی به وزیر باعثنقض برخی اختیارات و مراجع بالادستی نمیشود.
وی گفت: وقتی دنیا در سال ۶۰ به این باور رسیدهاند آن هم یک کشور بلوک شرقی اروپا که همه مسائل آن دست دولت است، پس باید به این مسئله احترام بگذاریم و اینکه آنها به این باور رسیدهاند که دانشگاهها با جمع نخبگان اداره میشوند و این جمع نخبگان باید اختیار داشته باشند و در مسیر مصالح جامعه از آنها بهره گیرند.
وزیر علوم با اشاره به اینکه این تجربه دنیاست که ما نباید نسبت به آن بیتفاوت باشیم و به آن پشت کنیم، ادامه داد: این تجربهای بود که در دنیا وجود دارد و تجربه عجیبی هم نیست و نباید آن را یک اختلاف بدانیم.
فرجیدانا ادامه داد: وقتی صحبت از مشورت دانشگاهیان برای رسیدن به نظری درباره ریاست دانشگاه میشد به تشکیل شورای منتخبین رسیدیم. البته این شورا میتواند موضوعات دیگری را نیز پیگیری کند و میشود از نظرات آنها کمک گرفت، اما چگونه میشود که این شورایی که میتواند در مسائل مختلف نظر دهند و از نظرات آنها استفاده کنیم در زمینه انتخاب رئیس دانشگاه بگوییم آنها فاقد صلاحیت هستند در حالیکه این افراد تربیت فرزندان ما را در دانشگاه به عهده دارند و همین دو هزار عضو هیئت علمی دانشگاه در این زمینه فعالیت میکنند.
وی افزود: بدون شک توسعه علمی بر بستر خلاقیت و مشارکت جمعی مهیا میشود. اگر دانشگاهیان مشارکت خوبی در این زمینه نداشته باشند چگونه میتوانیم از نظرات آنها بهره گیریم؟
وزیر علوم خاطرنشان کرد: من از دکتر امید تشکر میکنم که زمینه تشکیل این شورای مشورتی را فراهم کرد و تجربه این شورا نشان داد که با استفاده از این تجربه میتوان به نتایج خوبی رسید و تجربه شورا در این زمینه موفق بود به طوریکه به ایجاد همدلی منجر شد.
فرجیدانا ادامه داد: وقتی عدهای از اعضای هیئتعلمی صلاحیت فردی را معلوم کردهاند مگر میشود ما از کنار آن بگذریم نه من میتوانم این کار را انجام دهم و نه هیچ نهاد دیگری میتواند از کنار این مسئله عبور کند.
وی با اشاره به اینکه ما دانشگاه پاسخگو میخواهیم که به مشکلات جامعه خودش واکنش نشان دهد، افزود: من همیشه گفتهام امیدوارم دانشکدههای ما به جایی برسند که ببینیم تا صبح چراغ این دانشکدهها برای انجام فعالیتهای علمی روشن است.
وزیر علوم یادآور ادامه داد: وضعیت دانشگاه جامع این است که میتوانند از پیوند حوزههای مختلف بهره بگیرند و دانشگاه تهران با داشتن دانشکدههای مختلفی که در زمینههای فنی و هم در زمینه اقتصاد مدیریت فعالیت میکند میتواند این ظرفیت و قابلیت را داشته باشد.
فرجیدانا ادامه داد: امیدواریم با رویکردی که در بین اعضای هیئتعلمی دانشگاه ایجاد شده است، دانشگاه تهران در مسیر ترقی علمی بیش از پیش حرکت کند و دوستان را به وحدت و نقشآفرینی در گفتمان علم و فناوری که رهبری پرچمدار آن است دعوت میکنیم زیرا این مسئله جز با کمک همه دوستان ایجاد نخواهد شد.
وی در پایان سخنان خود با بیان اینکه گفتمانسازی کاری فرهنگی است و پرداختن به آن در کنار اقتصاد جایگاه ویژهای دارد یادآور شد: امیدواریم آیندگان قضاوتی که از ما در آینده میکنند حاکی از فعالیت ما در زمینه علم و فناوری باشد نه ایستادگی و عدم پویایی در این زمینه.