چرا مرگ بر بهشتی شعار مردم شد؟
جریانی که آن روز علیه شهید بهشتی و حزب جمهوری اسلامی برآشفت، امروز جریان روشنفکر بیماری است که با یاری قلم به دستان فاسد و سخنگویان مزدور…
جرياني كه آن روز عليه شهيد بهشتي و حزب جمهوري اسلامي برآشفت، امروز جريان روشنفكر بيماري است كه با ياري قلم به دستان فاسد و سخنگويان مزدور، گاهي به مباني ديني اسلام ناب و فرهنگ غني اهل بيت حمله ميكند و گاهي حاكميت دين و ولايتفقيه را زير سؤال ميبرد.
اشاره:
نگاه به عملکرد جبهة مخالفان در صدر اسلام، صدر انقلاب و فتنه اخیر؛ حاکی از نقاطی مشترک است که در هر برهة زمانی به گونهای، در رقابت سیاسی این طیف با جریان مقابلش، ظهور و بروز پیدا کرده است. به عبارت دیگر روند تاریخ در نوع ابزار و به کارگیری آن تفاوتهایی را برای آنان ایجاد کرده است وگرنه در ماهیت متفاوت نیستند. محور مشترک و هجمة اصلی آنان همواره اسلام ناب، فرهنگ غنی اهل بیت j و پس از آن قدرت و حاکمیت دین یعنی امامت و ولایت بوده است. در عرصة رقابت سیاسی نیز تاکنون هر فرد یا گروهی که واجد این اصول بوده، آماج انواع تهمتها و شایعهها قرار گرفته، به گونهای که در
نهایت حذف فیزیکی او توجیهپذیر و قابل قبول جلوه داده شده است. «شهید بهشتی» مصداق بارز فردی است که علاوه بر دارا بودن ویژگیهای شخصیتی منحصر به فرد، در تمام مراحل زندگی مبارزاتیاش، مدافع اصول مذکور بود. از این رو جبههای منظم و منسجم از مخالفان نظام، به ترور شخصیت او پرداختند.
شهید بهشتی چند روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، «با یاری جوانانی که تربیت کرده بود، حزب قدرتمند «جمهوری اسلامی» را تشکیل داد» تا بتواند در اوضاع نابسامان کشور، ضعف تشکیلاتی و ساختاری نیروهای مسلمان انقلابی را جبران کند.
اصلاً برنامه این بود که «در مرحله اول سران سیاسی و قبل از هر چیز شاه مهرهها» ۱ هدف قرار گیرند. و «او(شهید بهشتی) تنها شاه مهرهای بود که میتوانست آینده رژیم را تضمین نماید.» ۲
«ساختارهای نهادی هر کشوری قدرت و حاکمیت است و طرحهای اولیه هر جنبش، سیاست داخلی و خارجی را تعیین میکند و سالها ثابت خواهد ماند و سیاستهای مرتبط با آن تغییر اندکی میکند.» ۳ شهید بهشتی با درک درست این مهم، چند روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، «با یاری جوانانی که تربیت کرده بود، حزب قدرتمند «جمهوری اسلامی» را تشکیل داد» ۴ تا بتواند در اوضاع نابسامان کشور، ضعف تشکیلاتی و ساختاری نیروهای مسلمان انقلابی را جبران کرده و عرصه سیاسی را برای فعالیت گروههای مخالف تنگتر نماید.
گسترش و نفوذ حزب با «برگزاری جلسات هفتگی و کلاسهای منظم برای تشریح مواضع اقتصادی، فلسفی، شناخت و جهانبینی» ۵ با مدیریت همهجانبه و قوی ایشان و همکاری سازماندهی شده یارانش در سراسر کشور با استقبال همه اقشار مواجه شد. به این ترتیب انسجام و یکپارچگی قابل توجهی در صف نیروهای انقلاب ایجاد شد و از طیف منسجم انقلابیون جریانی پدید آمد که به «نیروهای خط امام» معروف شدند.
پس از ایجاد این یکپارچگی، دکتر بهشتی «وظیفه اصلی نیروهای انقلابی حزب را ساختارسازی و تقویت زیرساختهای سیاسی» ۶ معرّفی کرد. این تصمیم درست و عملکرد مناسب، از دید مخالفان استقرار نظام اسلامی پنهان نمانده، زمزمههای اعتراض و انتقاد، کمابیش از محافل خاص سیاسی به گوش میرسید. با استقرار نظام مبارک «جمهوری اسلامی» در رفراندوم ۱۲ فروردین ۵۸، دولت موقت بازرگان که بر «جمهوری دمکراتیک ایران» تأکید میورزید، اولین شکست رسمی سیاسی خود را تجربه کرد. «در عین حال با سختتر شدن شرایط کشور و ناتوانی دولت بازرگان در کنترل بحرانهای پیش رو و حتی دامن زدن به آنها، صرفاً
به دلیل سوءمدیریت، یک اراده جمعی در نیروهای خط امام مبنی بر کسب قدرت سیاسی، برای حل بحرانها پدید آمد.» ۷
دغدغه تداوم و جریان اصول مسلم انقلاب در «آینده نظام جمهوری اسلامی»، دامنة فعالیتهای حزب را در جذب و پرورش نیروهای جوان و مکتبی از مدارس و دانشگاهها گسترش داد. نگرانی مبارکی که بیشک زنگ خطری برای اقلیتی مخالف و شروع دیگری برای کینهتوزی علیه حزب جمهوری اسلامی بود.
اقدام «دانشجویان مسلمان پیرو خط امام» در فتح سفارت آمریکا(۱۳/۸ / ۵۸) که به تعبیر امام «انقلاب دوم» بود، ضربة مهلکی به لیبرالها وارد کرد. «حمایت و هدایت هوشمندانه شهید بهشتی از دانشجویان و انتشار اعلامیه تشکرآمیز پس از این اقدام، در کنار سرزنشهای بازرگان و همکیشانش از این واقعه، پشت پرده حقیقی چهره منافق و وابسته دولت موقت را هویدا کرد.» ۸ درست دو روز بعد از این جریان، دولت بازرگان استعفا کرد.
پس از آنکه اداره کشور به شورای انقلاب واگذار شد، دکتر بهشتی «برگزاری همهپرسی، استفاده از نیروهای مؤمن به انقلاب، پاکسازی مؤسسات و ایجاد نظام اداری متناسب با انقلاب، تهیه طرحهای مناسب با بهسازی زندگی محرومان، گامهای مؤثر در راهِ حلِ مشکل زمین و مبارزه با فئودالیسم و همبستگی بیشتر با کشورهای انقلابی و اسلامی» ۹ را رئوس کار شورای انقلاب معرفی کرد. «اهدافی که دقیقاً ماهیت انقلابی داشته و برخلاف سمتگیری دولت موقت بودند.» ۱۰
فرمان شورای انقلاب برای تخلیه دانشگاهها از وجود عناصر گروههای سیاسی و تشکیل «شورای انقلاب فرهنگی»، آخرین ستارة امید گروههای مخالف در جذب دانشجویان را به افول نشاند. چند روز پس از این اقدام شورا، گروهک فرقان کیفرخواستی علیه دکتر بهشتی تهیه کرد که به همراه کروکی منزل وی جهت ترور او در یکی از خانههای تیمی منافقین کشف شد.» ۱۱ موفقیت حزب در کسب حداکثری آرای انتخابات مجلس خبرگان(۱۵/۵ / ۱۳۵۸ تعلق ۶۰ درصد آراء به شهید بهشتی) و مجلس شورای اسلامی(۱۹/۵ / ۱۳۵۸) به عنوان جهشی عظیم برای نیروهای خط امام در کسب کرسیهای سیاسی کشور محسوب میشد. در این میان گروههای دیگر
صدای خود را به اعتراض و انتقاد بلند کرده و احزاب جمهوری اسلامی و ریاستش را(شهید بهشتی) به انحصارگرایی و دخالت در همة امور مملکت متهم کردند.
نیازمندی دستگاه قضا به «حذف نظام حقوقی پیشین و جانشین کردن نظام حقوقی جدید» ۱۲ و انتصاب دکتر بهشتی به ریاست دیوان عالی کشور توسط امام(ره) در ۴/۱۲ / ۱۳۵۸ یکپارچگی نسبی مدیریتی را در فضای کشور ایجاد کرد. دستگاه قضایی که نیازمند کارهای عمیق و بنیادی بود، با درایت شهید بهشتی در «حفظ و به کارگیری» نیروهای صالح و کارآمد گذشته و جذب نیروهای قضایی جدید، ایجاد سرعت عمل در بررسی پروندههای قضایی و اصلاح کلی دستگاه قضا براساس دین و ارزشهای اسلامی، ۱۳ تحولی عظیم و همسو با انقلاب اسلامی پیدا کرد.
ناهماهنگی اندیشههای بنیصدر حاکم بر کابینه دولت اول، با اندیشههای پویایی چون شهید بهشتی، در بسیاری از موارد به ویژه برای اجرای احکام صادره از سوی دستگاه قضا، خودنمایی میکرد؛ لذا شهید بهشتی با ابتکار ایجاد «پلیس قضایی» و طرح و تصویب آن در مجلس، توطئه عدم اجرای احکام قضایی را خنثی کرد. این امر در کنار توجه و اصرار بر تصویب لایحه قصاص، رسیدگی به داراییهای مسئولان نظام و … زمینهای دیگر برای عنادورزی و ایجاد تهمت علیه شخص بهشتی را فراهم کرد. ۲۵ روز پس از مصاحبه مطبوعاتی دکتر بهشتی با روزنامه کیهان(۱/۱۱ / ۱۳۵۸، ص ۱۱) و انتقاد ایشان از «برخی گروههای
سیاسی(مجاهدین خلق) که از نام آیتالله طالقانی سوءاستفاده میکردند»، مهندس بازرگان، نماینده مردم تهران، در سخنرانی پیش از دستور چنین داد سخن سر داد:
«ریاست محترم دیوان عالی کشور، ضمن رهبری فعال حزب خود و اتخاذ مواضع سیاسی غیر بیطرفانه، اوقات زیادی را به سخنرانیها و مصاحبهها صرف نموده، با استفاده استثنایی و ممتاز از رسانههای گروهی و از امکانات عمومی به تبلیغات میپردازد. برخلاف اصل مسلم تفکیک قوا و عدم تداخل آنها، کمتر امری از امور مملکت است که به طور رسمی یا غیر رسمی تحت تأثیر و فرمان ایشان نباشد…» ۱۴(۲۶/۱۱ / ۱۳۵۸)
در ادامه، درخواست حقیقی همسو با خواستههای بنیصدر را اینگونه بیان میکند:
«توقع برادرانه و متواضعانه این حقیر از ایشان و از آقایان متولّیان دیگر همکارشان که تقریباً همه اختیارات اجرایی و مواضع قدرت را در انحصار گرفتهاند، این است که اولاً پاس مقام و مسئولیتهای رئیس جمهور را بنمایند و ثانیاً خود را در قالب قانون اساسی و همکاری صمیمانه با سایرین محدود و مشخص فرمایند.» ۱۵
«ابوالحسن بنیصدر» که «مخالف صریح گنجاندن اصل ولایتفقیه در قانون اساسی بود»، ۱۶ از همان روز که در بیمارستان قلب تهران، حکم ریاست جمهوریاش را گرفت، به نزدیکانش میگفت: «تا چند ماه دیگر کار امام تمام است و من به عنوان مظهر وحدت ملی، نفر اول کشور خواهم شد». ۱۷ او که در تشکیل کابینه، «هماهنگی وزرا با خود را شرط میدانست»[سیدمحمد خامنهای] در سخنرانی ۱۷ شهریورش «جبههگیری و صفآرایی علنی خود را در مقابل مجلس، دستگاه قضا، حزب جمهوری و در یک کلمه خط امام، به میان توده مردم کشاند و همه را دشمن خود قلمداد کرد و از باند چند نفرهای سخن گفت که قصد برانداختن رئیس
جمهور یازده میلیونی را کردهاند.» ۱۸ مجاهدین خلق هم «تنها راه از بین بردن هفتاد درصدی کادر رهبری و ارکان حکومتیاش و بیآینده شدن مطلق رژیم» را در مبارزه مسلحانه و حذف فیزیکی میدیدند. لذا در مرحلة اول زیر چتر حمایت بنیصدر، به ایجاد و ترویج شایعات علیه حزب و به ویژه شهید بهشتی، اقدام کردند. «دفتر رئیس جمهوری نیز با سندسازی و جعل مدارک» به حمایت و گسترش شایعات کمک میکرد. ۱۹ بنیصدر و همفکرانش که با این اقدام، پرده از چهرة حقیقی خود برداشته بودند، چند ماه بعد از تصویب مجلس شورا و حکم امام(ره) مبنی بر عدم کفایت سیاسی، ناچار به پیاده شدن از قطار انقلاب شده و
عرصه را واگذار کردند. شکست سیاسی بنیصدر و رسوایی او در نحوة خروج از ایران، چیزی نبود که سرویسهای اطلاعاتی و امنیتی غرب و شرق، سران خشونتطلب منافقین و بسیاری از همدستان دیگرشان، بتوانند به راحتی آن را بپذیرند، لذا از آن پس در جلسات محرمانه، صحبت از «نخستین عملیات بزرگ» ۲۰ به میان میآوردند و اهداف این عملیات را «دارای چهره و هویتی مذهبی» ۲۱ معرفی میکردند. این برنامهها بیشک پیرو پیام فوق محرمانه بنیصدر به رجوی بود، مبنی بر اینکه «باید شروع به زدن رأسهای آنها نمود، چاره دیگری نیست.» ۲۲
«۶ تیر ماه ۱۳۶۰ با انفجار ضبط صوتی که روی تریبون آیتالله خامنهای قرار داده شده بود»، ۲۳ پروژه حذف فیزیکی سران نظام کلید خورد.
«رجوی، بنیصدر، بازرگان و … که لیستی از «خمسه خبیثه واجبالقتل» را تهیه کرده بودند، ثمرة جوسازیها و شایعات دو سالة خود را به زعم خود در شامگاه ۷ تیر، با شهادت ۷۲ نفر از سران اصلی نظام، برداشت کردند. غافل از اینکه انفجار ۷ تیر، بهانهای برای رسوایی بیشترشان فراهم کرد. سیل جمعیت تشییع کنندة «بهشتی و یارانش» که با اشک و گل و شعار «بهشتی بهشتی راهت ادامه دارد» به استقبال عزیزانشان آمده بودند، جلوة عظیم دیگری از بصیرت و ولایتمداری مردم را به نمایش گذاشت.
جریانی که آن روز علیه شهید بهشتی و حزب جمهوری اسلامی برآشفت، امروز جریان روشنفکر بیماری است که با یاری قلم به دستان فاسد و سخنگویان مزدور، گاهی به مبانی دینی اسلام ناب و فرهنگ غنی اهل بیت حمله میکند و گاهی حاکمیت دین و ولایتفقیه را زیر سؤال میبرد. غافل از اینکه هنوز بهشتیها و مطهریها و رجاییها هستند که افکار و آثارشان تضمینکنندة زیربنای فکری آیندگان خواهد بود و بذر اندیشهشان در دلهای بصیر و جوان نفوذ کرده و همواره ثمر خواهد داد.
منابع:
زندگی و مبارزات شهید بهشتی، علی کردی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی تهران، ۱۳۸۵.
سازمان مجاهدین خلق، پیدایی تا فرجام، ج ۲، جمعی از پژوهشگران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی تهران، ۱۳۸۵.
دمکراسی بازدارنده، نوآم چامسکی، غلامرضا تاجیک، مؤسسه انتشاراتی کیهان، ۱۳۷۵.
جفای دوستان، بهشتی زیر آوار اتهامها، اکبر مظفری، شاکر، قم، ۱۳۸۵.
خاطرات حاج احمد قدیریان، تدوین حسین نبوی، محمدرضا سرابندی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران، ۱۳۸۳.
وبلاگ شیفتگان خدمت، shiftegan - e - khedman. blogsky. com.
سایت کتابخانه سازمان مجاهدین خلق ایران، golkhorshid. com.
پینوشتها:
۱. چه باید کرد؟ به نقل از مسعود رجوی، ص ۵۷.
۲. نشریه مجاهد، ش ۱۲۹، ص ۱۷.
۳. دمکراسی بازدارنده، ص ۳۰۳.
۴. زندگی و مبارزات شهید بهشتی، مرکز اسناد، ص ۱۲۶.
۵. همان، ص ۱۵۰.
۶. همان.
۷. همان، ص ۱۳۰.
۸. همان، ص ۱۵۲.
۹.۲۷۵ روز با بازرگان، ص ۸۶-۸۵.
۱۰. زندگی و مبارزات شهید بهشتی، مرکز اسناد، ص ۱۳۳.
۱۱. همان.
۱۲. همان، ص ۱۳۵.
۱۳. همان، ص ۱۳۶.
۱۴. همان، ص ۱۳۹.
۱۵. همان.
۱۶. سیدمحمد خامنهای، ابتکار.
۱۷. سرمقاله ویژه نامه نوروزی روزنامه ایران، پایگاه اطلاعرسانی رجانیوز.
۱۸. shiftegan - e - khedmat. blogsky. com.
۱۹. سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ج ۲، ص ۵۹۶.
۲۰. نشریه مجاهد، ش ۱۴۶، ص ۲۷.
۲۱. همان.
۲۲. غائله ۱۴ اسفند ۱۳۵۸، ص ۷۳۰.
۲۳. سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ج ۲، ص ۵۸۹.
نویسنده: طیّبه محمّدی
منبع: نشريه فرهنگ پويا - شماره ۱۷