آغازی بر پایان جنجال های رئیسجمهور ناسپاس
بحثریاست جمهوری سید ابوالحسن بنی صدر و عزل وی از ریاست جمهوری، یکی از موضوعات مناقشه انگیز در تاریخ انقلاب است. دوران هفده ماهه ریاست جمهوری بنی صدر(اسفند ۵۸ تا خرداد ۱۳۶۰) یکی از پرحادثه ترین دوران های انقلاب اسلامی است.
به گزارشافکارنیوز،شاید بتوان اوج شناخت چهره اصلی بنی صدر را در غائله ۱۴ اسفند ۱۳۵۹ یافت، ابوالحسن بنی صدر که توانسته بود با زیرکی خاصی خود را در میان چهره های برجسته انقلابیون جای بزند، در نهایت در مصدر قوه مجریه قرار گرفت، او از همان آغاز تعارضات بسیاری در سخن، عمل و اعتقادات با جریان اصلی و اصیل انقلاب و امام خمینی داشت. هرچند سعی کرد این دیدگاه های خود را در ابتدای کار پنهان کند.
در ۱۴ اسفند که به مناسبت سالگرد فوت دکتر مصدق، مراسمی در دانشگاه تهران برگزار شد، گروههای معاند و مخالفان نظام از منافقین گرفته تا نهضت آزادی و لیبرالها که بنی صدر را گزینهای مناسب برای دستیابی به اهداف خویش یافته بودند، با حمایت از وی، تندترین شعارها را بر ضد نظام اسلامی و نهادها و مسئولین انقلابی، به ویژه شهید بهشتی سر دادند که با اعتراض مردم همراه شد و درگیری شدیدی میان این گروهها و مردم صورت گرفت و بنی صدر شخصاً دستور حمله و مضروب کردن مردم را صادرکرد و مزدوران وی به ضرب و شتم مردم پرداختند.
وی پس از این واقعه نیز پیامی صادر کرد که در بخشی از آن چنین آمده بود: «حوادثدانشگاه تهران بر مقاومت دلیرانه شما مردم در برابر کسانی که میخواستند با ایجاد اغتشاش جلوی آزادی مردم … را بگیرند، مسائل کم اهمیتی نیستند که بتوان به سادگی از آن گذشت.»
این حادثه در شرایطی رخ میداد که به خاطر عدم درایت و سهلانگاری بنیصدر، نیروهای انقلابی در جبهههای جنگ در اوج فشار بودند و در موقعیتی که کشور نیاز به آرامش و ثبات داشت و نیروهای انقلابی تمام توان و انرژی خود را برای دفاع از خاک و ناموس وطنشان گذاشته بودند و به قصد حفظ وحدت، در مقابل همه تهمتها و افتراها سکوت کرده بودند، از سوی حامیان بنی صدر و سرسپردگان به بیگانگان، متهم به خشونت طلبی و اغتشاش شده، مورد خشونتهای مدعیان آزادی خواهی قرار گرفتند.
عوامل ایجادکننده و ریشه های اصلی غائله ۱۴ اسفند ۱۳۵۹ را باید در سخنرانی ۱۷ شهریور بنی صدر که در میدان شهدا، برگزار شد و سخنرانی روز ۲۲ بهمن وی در همان سال و در میدان آزادی، یافت. جایی که او پس از بیان سخنان جنجالی، غیرمکتبی و ضد انقلابی علیه نظام نوپای جمهوری اسلامی، در یک اجتماع عمومی، نقاب از چهره واقعی خود که هیچ شباهت و اعتقادی به مبنای تشکیل دهنده نظام اسلامی ایران نداشت، بردارد و در پس آن نیز وعده سخنرانی و ملاقاتی دیگر با مردم را در سالروز در گذشت دکتر محمد مصدق در ۱۴ اسفند داد.
بنی صدر در اقدامی هماهنگ با منافقین، گروهک های مخالف شکل گیری انقلاب اسلامی، جریان های انحرافی ابتدای انقلاب و … تلاش کرد برنامه مفصلی را علیه جمهوری اسلامی و مبانی اعتقادی آن در ۱۴ اسفند و در دانشگاه تهران ترتیب دهد و تکیه کلامش هم در آن زمان تکیه بر آراء ۱۱ میلیونی مردم برای ایجاد جنجال در کشور و پیشبرد اقدامات خائنانه خود بود. از همین رو گروهک های مخالف جمهوری اسلامی و طرفدار رئیس جمهور وقت در هماهنگی با دفتر و با آمادگی خود را برای شرکت غائله ۱۴ اسفند ۵۹ اعلام کردند.
بر اساس آنچه در اسناد تاریخی آمده است همراهان بنی صدر در این غائله علاوه بر برنامهریزیهای از پیشتعیین شده، به تجهیز اعضای خود پرداختند. این گروه ها که به سبب هم فکری و توافق سیاسی با بنی صدر برای حضور در دانشگاه تهران اعلام آمادگی کردند عبارت بودند از: ۱) دفتر همکاری های مردم و رئیس جمهور؛ ۲) دفتر بنی صدر؛ ۳) گارد ریاست جمهوری؛ ۴) جبهه ملی به همراه گروهک های وابسته به آن نظیر(حزب ملت ایران، جاما، گروه ایران امروز، جمعیت دانشگاهیان ملی)؛ ۵) گروه های ضد امام، ضد روحانیت و ضد ولایت فقیه؛ ۶) گروه های شبه انقلابی که به علت وجود برخی اختلاف ها اکنون به جرگه طرفداران بنی صدر پیوسته بودند مانند گروه طرفداران بنی صدر، صادق قطب زاده، سیاه جامگان، داریوش فروهر و شریعتمداری.
در بیان تاریخچه این رویداد همچنین اشاره شده است: جدا از دسته فوق، می توان از گروه هایی دیگر به عنوان دسته دومی نام برد که در ظاهر به طرفداری از بنی صدر و در باطن برای تامین پاره ای از مقاصد سیاسی، ایجاد بلوا و برهم زدن هر چه بیشتر جو سیاسی کشور در غائله ۱۴ اسفند شرکت کردند که این گروه ها عبارت بودند از: ۱. مجاهدین خلق و میلیشیا(نیروهای شبه نظامی) ۲. رنجبران ۳. پیشگام ۴. پیکار ۵. اتحادیه کمونیست ها، توفان و فداییان اقلیت ۶. راه کارگر ۷. سازمان چریک های فداییان خلق(اکثریت).
بر همین اساس، جدای از ۲ دسته فوق می توان از دسته سومی هم نام برد که در حادثه ۱۴ اسفند دانشگاه تهران حضور داشته و مشی و نظری مخالف رئیس جمهور و گروه های طرفدار او داشتند. این دسته ها که طرفدار روحانیت و امام محسوب می شدند عبارتند از: ۱. حزب اللهی ها، ب. فداییان اسلام، ج. پاسداران و اعضای نهادهای انقلابی.
این غائله پیوند بنی صدر با مخالفان نظام و همسویی با آنان را آشکار کرد و مثلثشوم بنی صدر، منافقین و لیبرالها شکل گرفت و از این زمان به بعد، ما شاهد مقابله مستقیم بنیصدر با انقلاب اسلامی هستیم که حوادثخونین سال ۶۰ و انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی و به شهادت رساندن شهید بهشتی و یارانش، شاهدی بر آن بود.
این حوادثبدون هدایت جریان خارجی صورت نگرفت و رد پای دخالت خارجی به چشم میخورد و در همین راستا طبق هماهنگی با سفارت فرانسه که احتمالاً بنی صدر یکی از واسطههای اصلی این ارتباط بود، در اواخر سال ۵۹، رجوی مخفیانه به فرانسه رفت و در اردیبهشت ماه ۶۰ بعد از بازگشت، ترتیب نشستی درون گروهی را داد و خط مبارزه تا سرنگونی نظام را ابلاغ کرد.
مسعود رجوی در سفرش به فرانسه که حدود یک ماه طول کشید، اقدام به هماهنگی با کشورهای غربی برای مبارزه مسلحانه بر ضد نظام جمهوری اسلامی کرد. این ارتباط در تحقیقات و اعترافات برخی از اعضای دستگیر شده سازمان، آشکار شد و وقایع بعدی نیز گواه دیگری بر هماهنگی قبلی با فرانسه بود.
اولین جرقه های آشکار جانبداری غرب از سازمان در مصاحبه های دو روزنامه مشهور فرانسوی اونیتا و لیبراسیون در تابستان ۵۹ زده شده بود و همزمان، ارتباط هایی با دولت عراق از سوی سازمان برقرار شد و در مواردی رادیوی بغداد آشکارا از مجاهدین خلق، تمجید و حمایت کرد.
اما این حادثه ساختارشکنانه که از سوی بنی صدر طراحی و اجرا شده بود، با عکس العمل شدید امام(ره) و سایر شخصیت ها و گروه ها و روحانیون انقلابی مواجه شد. در این میان امام(ره) به عنوان اعتراض به این حادثه در پاسخ تلگرام آیت الله گلپایگانی مبنی بر جلوگیری از درگیری ها و تشنجات، فرمودند: «… به جنابعالی و عموم ملت شریف اطمینان می دهم که با خواست خداوند تعالی با این گونه مخالفت های با اسلام برخورد شدید خواهد شد … باید گروه ها و دسته های منحرف سیاسی و غیر سیاسی بدانند که من با احساس تکلیف با آنان برخورد اسلامی می کنم و به شرارت های ضد اسلامی خاتمه می دهم …»
بعد از حوادثی که در این روز در دانشگاه تهران اتفاق افتاد، بنی صدر بر خلاف دستور امام(ره) که همه باید برای آرامش کشور ساکت شوند و تشنّج آفرینی نکنند تصمیم گرفت ۲ سفر به مشهد مقدّس و ساوه داشته باشد. سفر اول برای ایجاد فتنه در آن شهر مقدّس بود که در حقیقت از جهت جمعیتی و اهمیّت شهری دومین نقطۀ کشور محسوب می شد و سفر دوم برای ایجاد شکاف در استان مرکزی با حمایت عوامل وابسته به رژیم گذشته که بیشتر از خوانین با نفوذ بودند، همانها که در انتخابات اولین دورۀ مجلس شورای اسلامی در آن شهر حادثه آفریدند و مشکلات عدیده ایجاد کردند.
این غائله و حوادثپس از آن، نمونهای از تلاشهای گروههای مخالف نظام، با بهرهگیری از عناصر درون نظام و با حمایت و هدایت بیگانگان، برای ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی بود که به همین جا ختم نشد و این سناریو بعدها در حوادثتیرماه ۷۸ و فتنه سال ۸۸ نیز تکرار شد و بدخواهان نظام و دشمنان داخلی و خارجی بارها این آموزه خویش را آزمودند؛ اما در سایه رهبری هوشمندانه مقام معظم رهبری و حضور مردم در صحنه دفاع از ارزشها و آرمانهای اسلامی و انقلابی، همانند گذشته، نتیجهای جز روسیاهی به دست نیاوردند.