احمدینژاد مشورت با علما را نمیپذیرند
آقای احمدینژاد تحمل پذیرفتن انتقاد بهافکارشان را ندارند اما با عقاید همسو بهراحتی کنار میآید. اجماع عقلا و بزرگان قم در این راستاست که آقای مشایی تاثیر زیادی بر آقای احمدینژاد گذاشته است. البته من تنها این موضوع را نمیگویم بلکه تاکید علمای حوزه هم بر این مسئله استوار است که احمدینژاد نمیتواند خود را از مشایی جدا کند و همین امر یکی از مشکلات کشور شده است
تهران امروز:حجتالاسلام محمد غرویان از جمله روحانیون قم است که به موضوعات دینی و اعتقادی اشراف زیادی دارد و در مقام انتقاد از دخالت ناآگاهان در این حوزه از صراحت لهجه خوبی برخوردار است. او اشاره دارد که گفتمانی که احمدینژاد در سال ۸۴ بهواسطه آن توانست آرایی را جذب کند، گفتمان دینی و مذهبی بود اما اکنون جایگاه این گفتمان در دولت دهم کمرنگ و موجب انتقادات بیشمار شده است.
حجتالاسلام غرویان معتقد است تاثیر اطرافیان احمدینژاد مانند مشایی بر او سبب کمرنگ شدن این گفتمان شده است و بهاین مسئله تاکید دارد که روحانیون و علمای قم از نزدیکی مشایی بهرئیسجمهور ناراضی هستند و همین نزدیکی را عامل بسیاری از مشکلات و مسائل در کشور بهویژه طی ماههای اخیر میدانند. او که پیش از این شاگرد آیت الله مصباح یزدی بود، اکنون همانند استادش بهنقد دولتی میپردازد که با نام حفظ اصول دینی و اسلامی بهروی کار آمد اما بهتدریج این اصول را از یاد برد. روحانیون و علمای قم همانند حجت الاسلام غرویان بهاین میاندیشند که اگر رئیسجمهور بهنظر
روحانیون قم گوش میداد این گفتمان یعنی گفتمان دینی و اسلامی که شعار انتخاباتی او بود، با موفقیتهایی مواجه میشد:
دولت نهم با گفتمان عدالت محوری و توجه بهشعائر اسلامی و دینی بر سرکار آمد و در دولت دهم هم بر این شعارها تاکید شد اما ظاهرا آنچه برونداد این دولتها بود، مورد پسند روحانیون و علما نبود و اینگونه تعبیر شد که دولت نهم و دهم در تحقق گفتمان دینی موفق نبوده است. نظر شما بهعنوان یکی از روحانیون معروف قم در مورد گفتمان دینی این دو دولت چیست؟
بله تغییر گفتمان طی دو دولت را قبول داریم و شرایط زمان و مکان در تغییر این گفتمان دینی بسیار موثر میدانیم.
چه عواملی در تغییر این گفتمان یا ناموفق بودن در اجرای آن موثر بودند؟
اطرافیان افراد و مسئولان در تغییر گفتمان دینی دولت موثر بودند و بههر حال گذشت زمان گفتمان را دچار تغییر میکند و بخشی از این تغییرات تحت تاثیر عوامل محیطی هستند. بههر روی تغییر محسوس در گفتمان دینی بنا بهتشخیص صاحبنظران و روحانیون قم غیرقابل انکار است.
شما اشاره کردید که اطرافیان در تغییر این گفتمان سهم داشتند. بهنظر شما شایسته است که در گفتمان مهمی مانند گفتمان مذهبی و دینی، اینگونه تحت تاثیر اطرافیان باشیم؟
رئیسجمهور یا هر فرد دیگری که باشد ابتدا باید ببینیم که چه مقدار در افکار دینی و اعتقادات مذهبیاش عمیق و استوار هستند. بههر حال نباید توقع یک عالم دینی ۵۰ سال و ۶۰ سال تحصیلکرده دینی را از مسئولان مملکتی داشته باشیم. رئیسجمهور و اطرافیان او، مطالعات محدودی در زمینه دینی دارند لذا باید انتظار تغییرات و تحولات فکری و اندیشهای بیشتری از جانب این افراد داشت.
چرا تصور می کنید که تغییر گفتمان دینی آقای رئیسجمهور طبیعی است؟
از افرادی مانند رئیسجمهور نباید انتظار داشت که مبانی فکری و دینی آنها تغییر نکند. ما این تغییرات را بهحساب کم عمقی دانش آنها در مفاهیم و مبانی دینی و اسلامی میدانیم.
چرا روحانیان بهویژه جامعه مدرسین که ارتباط خوبی با پاستورنشینان دارند، در این مسیر بهکمک رئیسجمهور و سایر دولتمردان نیامدند؟
من فکر میکنم روحیات شخصی رئیسجمهور اجازه این مشورتها را بهروحانیون قم نمیدهد. او اهل پذیرش انتقادات و پیشنهادات نیست.
یعنی اطلاع دارید که تلاشهایی در راستای کمک و راهنمایی رئیسجمهور برای حفظ گفتمانهای دینی و اسلامی شده است؟
بله. اطلاع دارم که تلاشهایی شده است اما روحیات شخصی آقای احمدینژاد اجازه تاثیرگذاری دیگران در چارچوب گفتمان دینی و مذهبی را نمیدهد.
اما بسیاری از بزرگان قم معتقدند که مشایی در تغییر گفتمان دینی و اسلامی آقای احمدینژاد تاثیر زیادی داشته است. شما اینگونه فکر نمیکنید؟
من دوست ندارم و بنای آن را هم ندارم که وارد موضوع آقای مشایی شوم اما اجماع عقلا و بزرگان قم در این راستاست که آقای مشایی تاثیر زیادی بر آقای احمدینژاد گذاشته است. البته من تنها این موضوع را نمیگویم بلکه تاکید علمای حوزه هم بر این مسئله استوار است که احمدینژاد نمیتواند خود را از مشایی جدا کند و همین امر یکی از مشکلات کشور شده است.
شما کمی قبلتر اشاره کردید که احمدینژاد تحت تاثیر افکار خودش است و از کسی تاثیر نمیگیرد اما الان تاکید دارید او تحت تاثیر مشایی است.
پاسخ بسیار است. دلیل این تاثیرپذیری از مشایی هماهنگی افکار و عقاید و اشتراکات این دو نفر است که بهراحتی با یکدیگر کنار میآیند و بهرغم انتقادات زیادی که بهاین همراهی میشود، تاکنون در کنار هم ماندهاند اما در مورد پیشنهادات و کمکهای روحانیون این واکنش را ندارد.
پس علت عدم توجه آقای احمدینژاد بهمشورتها و خیرخواهیهای قم نشینان، یکی نبودن افکاری است که در ابتدای دولت نهم تصور میشد اشتراکات زیادی دارند؟
بله. دقیقا همین موضوع است. آقای احمدینژاد تحمل پذیرفتن انتقاد بهافکارشان را ندارند اما با عقاید همسو بهراحتی کنار میآید.