گرت پورتر:
بستگی سرنوشت مذاکرات به کاهش فاصله ها
روزنامه نگار و تحلیلگر آمریکایی با اشاره به عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفته است این آژانس که روزی مستقل و از لحاظ سیاسی در مساله هستهای بیطرف بود، در طول چندین سال گذشته مانند بازوی سیاست آمریکا عمل کرده است.
به گزارش افکارنیوز، «گرت پورتر» روزنامهنگار و تحلیلگر مستقل سیاست خارجی و نظامی آمریکا طی یادداشتی در «میدل ایست آی» با اشاره به مذاکرات ایران درباره نظام تحریمهای غربی علیه ایران نوشت با توافقی که درباره ضرب الاجل مذاکرات برای رسیدن به توافقی هستهای جامع در چارچوب سیاسی شده، تنها چند روز زمان باقیست و سرنوشت مذاکرات به کاهش فاصله میان کشورهای ۱ + ۵ و ایران برای برطرف کردن تحریمها بستگی دارد.
«گرت پورتر» ادامه میدهد مسایلی که به برنامه هستهای ایران مرتبط هستند تاکنون تا حد زیادی حل شدند و تنها محدودیتهایی که در تحقیقات و توسعه هستهای وجود دارد، باقی است. اما در مورد برداشتن تحریمها تمام مدارک و شواهد میگویند که دو طرف از شرایط ماه نوامبر گذشته، پیش نرفتهاند.
به گفته پورتر بخشی از مشکل به کوتاه نظری غرب در این مسایل مربوط است چرا که دولت اوباما پایبند به این است که تنها دلیل مذاکرات ایران، آسیب جدی است که ایران از تحریمها دیده است. دولت اوباما به عمق تعهد ایران برای لغو تحریمها، به عنوان مساله غرور ملی و توانایی دستیابی به توسعه اقتصادی در سطحی بالاتر، نرسیده است.
پورتر در ادامه مدعی شد راهبرد امنیت ملی ایرانیها به مدت دو دهه در حال برنامهریزی بود تا انگیزه کافی برای قانع کردن آمریکا جهت مذاکره جمع آوری کند و به تحریمهای اعمال شده در دوره کلینتون خاتمه دهد. گرت پورتر در ادامه ادعا کرده است یک تحلیلگر ایرانی به وی گفته است چند سال پیش مقامات ارشد امنیت ملی ایران در جلسات خصوصی از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ میگفتند که آینده ذخیره اورانیوم غنی شده ایران میتواند انگیزه برای مذاکرات نهایی با آمریکا باشد.
پورتر در ادامه نوشته است، مذاکره کنندگان ایرانی حاضر نیستند از انگیزه اصلی خود در این مذاکرات، که به ادعای وی ذخیره اورانیوم غنی شده ایران است، برای رهایی از بار آن تحریمها کوتاه بیایند.
آمریکا بعد از اجرایی شدن توافق قصد دارد معماری تحریمها سالها در جای خود بماند
این نویسنده آمریکایی ادامه میدهد، آمریکا و متحدانش هیچ تلاشی برای مخفی کردن این واقعیت نکردند که بعد از آغاز اجرایی شدن توافق، قصد دارند معماری تحریمها را برای سالهای زیادی در جای خودش نگه دارند. نوامبر گذشته، مقامات دولتی آمریکا توضیح دادند تحریمها تنها در صورتی لغو خواهند شد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی تایید کند ایران به موارد موجود در توافق در دوره زمانی طولانی، متعهد مانده است و در به کارگیری این سیاست، دولت اوباما رویهای را در پیش گرفته است که توسط «مارک دوبوویتز» کارشناس بنیاد دفاع از دموکراسیها و عضو نئومحافظهکار و کاملا همراستا با
تمایلات اسراییلی، اتخاذ کرده است.
پورتر در این یادداشت میافزاید، «دوبوویتز» معمار تحریمهای علیه ایران بود که توسط کنگره در سال ۲۰۱۱ تصویب شد و وی با قدرت بر سیاست تحریمهای دولتی در کل دوره توافق ژنو تاثیر گذاشت. همچنین «دوبوویتز» در ماه ژوئن ۲۰۱۴ خواستار برداشته شدن بادقت و سلسلهای تحریمهای ایران وابسته به تعهدات ایران تحت توافق شد. همچنین خواستار تعلیق تنها آن تحریمها در صورتی شد که ایران به تعهدات خود در توافق پایبند باشد و همچنین وی خواستار تعلیق بخشی از تحریمهایی شده بود که میتوانست به سرعت به عنوان بخشی از تحریمهای برداشته شده، بازیابی شود.
در یادداشت پورتر همچنین آمده است، مقاماتی که در این ائتلاف هستند، همراستا با «دوبوویتز» درباره جایگاه ۱ + ۵ در دور جدید مذاکرات گفتند اعضای ۱ + ۵ اصرار دارند که «تحریمها تنها تعلیق شده و برداشته نخواهند شد» بنابراین این امکان وجود دارد که در صورتی که ایرانیان توافق را نقض کنند، این تحریمها دوباره بازیابی شود و همچنین تعلیق تحریمها به صورت سلسله مراتبی و در طی چندین سال صورت پذیرد.
در ادامه این یادداشت آمده است، توجیه مقامات آمریکایی برای برداشتن تحریمها در طول چند سال، سنگ محکی برای آنان خواهد بود. پورتر مینویسد آمریکاییها میگویند برداشتن تحریمها برای چند سال به طول میانجامد تا برداشتن تجهیزات خاص هستهای ایران تایید و اجرایی شود.
این یادداشت ادامه میدهد مشکل این است که ایران برای از بین بردن تجهیزات هستهای خود و کاهش تعداد سانتریفیوژهایش موافقت نکرده است اما این تنها چند ماه زمان نیاز دارد نه چند سال؛ همین واقعیت درباره برداشتن بخش عمدهای از تحریمها که از ابتدای اجرایی شدن توافق وجود داشت، نیز صادق است.
درصورت پایان دادن به تحریمها باز هم آمریکا و متحدانش تحریمهایی علیه ایران اعمال میکنند
پورتر میافزاید ائتلاف آمریکایی پیشنهاد داده است تحریمها تعلیق شده و به آنها پایان داده نشود. اما اگر به گفته اتحادیه اروپا تحریمهای نفت و گازی این اتحادیه علیه ایران خاتمه داده شود، تحمیل دوباره آنها بسیار مشکلتر خواهد بود. وی میافزاید اما زمانی که دلیل مشابهی در سال ۲۰۱۲ برای پایان دادن به تحریمها در صورت توافق با ایران اولین بار توسط مقامات دولت اوباما مطرح شد، «پل پیلار» افسر امنیت ملی اسبق آمریکا برای خاور نزدیک و جنوب افریقا، و «پیتر جنکینز» نماینده دائم انگلیس در آژانس، به سختی اعتراض کرده و گفتند راحتتر این است به جای اینکه به چندین
توافق در مرحله اول دست یابیم، دوباره تحریمها را علیه ایران اعمال کنیم.
در ادامه یادداشت پورتر آمده است، بر اساس گفته منابع اروپایی که چند هفته پیش توسط یک دیپلمات ۱ + ۵ گزارش شد، این ائتلاف در حال برنامهریزی برای پیشنهاد جهت آزاد کردن داراییهای ایران به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار است که به دلیل تحریمهای بانکی پیش از این بلوکه شده بودند و این برداشتن اولیه تحریمها مانند پیشنهادی وسوسه کننده بود اما پذیرش آن توسط ایران، به معنای باقی ماندن معماری تحریمها در جای خودش است.
گرت پورتر مدعی شده، آنچه ایران از آن میترسد، پذیرش چنین توافقی است که رژیم تحریمها همچنان در جای خود باقی خواهد ماند و به احتمال آن سرمایهگذاران خارجی همچنان از ایران فاصله خواهند داشت.
عدم بیطرفی آژانس به دلیل استناد به مدارک ساختگی اسراییل است
گرت پورتر میافزاید موقعیت ۱ + ۵ در موضوع تحریمها از این بابت شک برانگیز است که برداشتن تحریمها میتواند به قضاوتهای آژانس پیرامون تعهد ایران به توافق باز گردد. به گفته وی این آژانس که روزی مستقل و از لحاظ سیاسی در مساله هستهای بیطرف بود، در طول چندین سال گذشته مانند بازوی سیاست آمریکا عمل کرده است. این یادداشت عدم بیطرفی آژانس را به دلیل استناد به اسناد اطلاعاتی میداند که توسط اسراییل تهیه شده و میگوید اما صلاحیت این اسناد هرگز تایید نشده و بسیاری از موارد آن ساختگی است.
پورتر ادامه میدهد بدتر اینکه دولت اوباما و متحدانش گفتهاند برداشتن تحریمها زمانی انجام میگیرد که ایران آژانس بینالمللی انرژی اتمی را درباره مدارک سوالبرانگیزش راضی کرده و همچنین این رضایت را در آژانس ایجاد کند که هیچ مکان یا مواد هستهای شناسایی نشدهای در ایران وجود نداشته باشد. این آژانس به گروه بحران بینالمللی گفته است اطمینان از مورد دوم ۱۰ سال به طول خواهد انجامید؛ به عبارت دیگر، برداشتن تحریمها ممکن است بر پایه بررسیهای سیاسی باشد که پیش از این علیه ایران به جریان افتاده است.
این یادداشت میافزاید ایران کاملا آگاه است که پذیرش یک پیشنهاد سطحی و وسوسهانگیز برای دسترسی به پول، هیچ چیزی برای حل مساله تحریمهایش نخواهد داشت. با وجود اینکه ایرانیها ایده تعلیق تحریمهای خاص در شرایط خاص را رد نمیکنند، تاکید دارند که هر امتیاز برگشت ناپذیری از سوی ایران باید با پایان دادن به تحریمها همراه باشد.
در این یادداشت آمده است، بنابراین، یک چهارچوب سیاسی در طول روزهای آتی قابل دستیابی میباشد که احتمالا به شکل دستوراتی است که توسط طرفین درباره قابلیت غنیسازی و برای پایان دادن به تحریمها پیش از این نیز توافق شده است.
اما اگر یک توافق جزیی در برداشتن تحریمها حاصل نشود، دولت اوباما موفق به امضای این توافق که ایران نیز بر آن موافقت کرده و به دنبال محدودیتهای چند مرحلهای است، نخواهد شد. این اتفاق نمیافتد مگر اینکه کشورهای ۱+۵ از موضع اولیه خود در این مساله به طور کامل پایین بیاید.