راز مدارا کردن رهبر انقلاب با برخی خواص
شاید برای بسیاری از جوانان و حتی بزرگترها این سئوال و ابهام باقی باشد که با توجه به رفتارهای مشکوک برخی خواص در ایام فتنه و بعد از آن و بعضا حمایت و همراهی کردن عده ای از آنان با فتنه گران و دشمنان نظام و انقلاب، چرا رهبر معظم انقلاب حضرت امام خامنه ای همچنان با بسیاری از خواص بی بصیرت، مدار می کنند و آنها را از دایره انقلاب و نظام بیرون نمی رانند تا بیش مجال ضربه زدن به نظام و انقلاب پیدا ننمایند.
به گزارش بی باک، حضرت علامه مصباح یزدی بعد از ایام فتنه سال ۸۸ و یک روز پس از حماسه بزرگ ملت ایران در ۹ دی همان سال، در جلسه ای صمیمانه با تعدادی از دانشجویان بسیجی به پرسشهای آنان پاسخ گفتند که به قطع بازخوانی آن در شرایط فعلی می تواند روشنی بخش راه فردایمان می باشد.
متن بخشی از پرسش و پاسخهای دانشجویان بسیجی با حضرت علامه مصباح یزدی در ادامه تقدیم می گردد.
سؤال یکی از دانشجویان:
خیلی ممنون هستیم که این وقت را به ما دادید که از محضرتان استفاده کنیم. ما خودمان را در حدّ شاگرد شما نمیدانیم، ولی این افتخار را برای خودمان قائل هستیم که خود را پیرو تفکرات اسلامیای که شما ارائه کردید، میدانیم.
ما میخواهیم خیلی صریح صحبت کنیم. این جمع صمیمی با تعداد محدود هم دلیلش همین است. سؤال خیلی اساسی که در ذهن ما از قبل از انتخابات به وجود آمده، و از این جریانات فتنه اخیر خیلی قویتر شده، این است که میبینیم از یک طرف شواهد عینی خیلی زیادی وجود دارد که شخص خاصی پشت خیلی از قضایا بوده است؛ ولی از طرف دیگر میبینیم که رهبری در جمع بسیجیها یا در نماز جمعه حمایتی از او میکنند. وظیفه ما در این موضوع چیست؟
حضرت علامه مصباح یزدی:
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین. السلام علی الحسین و علی علی بن الحسین و علی اولاد الحسین و علی اصحاب الحسین.
تشریففرمایی شما عزیزان را خوشآمد عرض میکنم و امیدوارم که شما و امثال شما ذخایری باشید برای آینده اسلام و انقلاب؛ و خودتان را آماده کنید که بارهای سنگین انقلاب را در آینده بر دوش بکشید و با توان کافی و با بصیرت کافی دِین خودتان را به اسلام و انقلاب و سیدالشهداء علیه السلام ادا کنید.
تفاوت وظیفه حاکم اسلامی با دیگران
در اینکه رفتار و خط مشی و موضعگیریهای بعضی اشخاص با مقام معظم رهبری متفاوت است، جای شکّی نیست، در رفتار شخصی، خانوادگی، در تفکرات فقهی، سیاسی و در خط مشیهای سیاسی که ناشی از همین تفکرات و منشهاست. در این باره سؤالاتی مطرح میشود که چرا این اختلاف اصلاً وجود دارد؟ چرا اشخاص نظریاتشان با هم متفاوت است؟ دوم اینکه اگر این رفتارشان خطاست، آیا عذری دارند یا نه، قابل مؤاخذه هستند؟ سوم اینکه اگر این رفتارها درست نیست، رهبری باید چگونه با اینها برخورد کند؟ و سؤال آخر این است که ما چگونه باید رفتار کنیم؟
البته من الان روی شخص خاص تکیه نمیکنم، بطور کلی عرض میکنم؛ ولی تفاوتهایی هم بین اینگونه اشخاص وجود دارد. بعضیها در هیچ یک از این عرصههای فقهی یا سیاسی یا مدیریتی، توان کافی برای تشخیص و درک ندارند. شاید در بین اشخاصی که این روزها مطرح هستند، کسانی باشند که مصداق این فرض باشند. آنچنان معلومات کافی در معارف اسلامی و فقه اسلامی ندارند؛ ممکن است لباس روحانیّت هم داشته باشند؛ امّا آنچنان معلوماتی که واقعاً بینش صحیح دینی به ایشان بدهد، ندارند. از نظر درک سیاسی هم تاریخچة زندگی این افراد نشان میدهد که درک عمیقی ندارند. بیشتر تحت تأثیر دوستان و نزدیکان
واقع میشوند. بنابراین، اینکه ما تفکّر آنها را نپذیریم، رفتار آنها را تأیید نکنیم و از آنها حمایت نکنیم، کاملاً موجّه است.
امّا در مورد این سؤال که آیا میتوانیم بگوییم اینها نیّتشان هم فاسد است؟ مثلاً ضد انقلابند یا عناد دارند؟ شاید برای کسانی که نشانههای زیادی داشته باشند، این اطمینان هم حاصل شود که نیّت پاکی هم ندارند؛ ولی لزومی ندارد که ما راجع به نیّت ایشان بحثکنیم. ما به رفتار کار داریم. میخواهیم ببینیم در عمل چگونه با اینها برخورد کنیم. روشن شدن نیّتشان با خداست، هر کسی باید در قیامت جواب خدا را بدهد. به هرحال ما حقّ نداریم از اینها حمایت کنیم. چرا که نه اسلام را درست شناختهاند، نه سیاست اسلامی را و نه مصلحت جامعه را درست درک میکنند. حمایت از اینها هیچ توجیهی ندارد.
اگر صحنهای پیش آمد که بین خط رهبری با خط آنها تضادّ وجود داشت، بدون شک باید خط رهبری را تأیید کنیم و در مقابل اینها بایستیم و باید تا حدّی که میتوانیم عملاً از پیشرفت کارشان جلوگیری کنیم.
امّا اینکه چرا رهبری با اینها برخورد تند نمیکنند؟ مسئلهای است که پاسخش پختگی بیشتری در مدیریّت کلان جامعه میخواهد. شاید شما دوره اول ریاست جمهوری بعد از انقلاب را به یاد نداشته باشید و شاید بعضی از شما اصلاً آن وقت به دنیا نیامده بودید. میدانید آن رئیس جمهور با رأی نسبتاً بالایی انتخاب شد. در بیت خود امام هم کسانی از حامیان ایشان بودند. بعضی از فرزندان امام ذکوراً و اناثاً از او حمایت میکردند. در جامعه هم از قشرهای مختلف، حتّی از روحانیان از ایشان حمایت می کردند و بالاخره او رئیس جمهور شد. رفتار امام طوری بود که مردم خیال میکردند که خود ایشان هم با
او موافق است و آنقدر این رفتار با سعه صدر توأم بود که امثال مرحوم دکتر بهشتی معترض شدند. دکتر بهشتی بسیار مرد پخته، عمیق و مدیر با حوصله و با سعه صدری بود؛ امّا کار به جایی رسید که ایشان هم معترض شد. ولی امام همچنان متانت خودش را حفظ میکرد. تا روزی که همة مردم فهمیدند که این دیگر به درد ریاست جمهوری نمیخورد و مجبور شد با لباس زنانه از کشور فرار کند. بعدها ایشان فرموده بود: من از اول با این شخص مخالف بودم. در حکمی هم که برای تنفیذ ریاست جمهوری ایشان دادند، اشارهای داشتند؛ ولی چون اوّل کار بود، خیلی توجه نشد.
منظورم این است که آنهایی که به ظاهر قضاوت میکردند، فکر میکردند که وقتی مثلاً بعضی از فرزرندان و نزدیکان امام از ایشان حمایت میکنند، امام هم مخالفتی با ایشان نمیکرد، مثل دیگران خدمت امام رفت و آمد میکرد. در آن اوجی که امام قرار داشت، مصلحتی میدید که امثال ما نمیتوانند درست آنرا درک کنند. امام ثابت کرد که خیلی بهتر از دیگران میفهمد چه کار باید کرد. البته دیگران را از انجام وظایفشان نهی نمیکرد. از دار و دسته آنها و از کارهایی که میکردند و حرفهایی که میزدند هم انتقاد میکرد؛ امّا اینطور نبود که به شخص رئیس جمهور بگوید: تو به عنوان رئیس جمهور
لیاقت نداری، یا بگوید: باید کنار بروی.
با توجّه به این نکته شما میتوانید پاسخ بعضی سؤالاتتان را بگیرید. اینکه چرا مقام معظم رهبری آنجاهایی که ما حتّی یقین داریم که فردی صالح نیست، ایشان باز هم در شرایطی به صورتی حمایت میکنند، در یک کلمه باید گفت: ایشان افقی را میبیند که حفظ یک مصلحت اقوا و اهمّ دینی است. این مسئله باید به جایی برسد که همه مردم حقیقت را بفهمند. یک جمله از امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در جریان قیام مردم علیه عثمان یادم آمد. در نهج البلاغه تعبیری دارد که مضمونش این است: من به کشتن عثمان امر نکردم، نهی هم نکردم. اگر امر کرده بودم، قاتل او بودم.
حاصل این است که گاهی رفتاری از یک شخصی یک معنایی دارد و از دیگران معنای دیگری. این رفتار از آن شخص کاملاً صحیح و بجاست، امّا دیگران نباید از آن تقلید کنند. اینجا جای تقلید نیست. اینگونه رفتار مقتضای آن مقام است، نه مقتضای حق آن شخص. او در مقام و در قلّهای قرار دارد که بسیاری از افقهای اطراف را باید ببیند، جرح و تعدیل کند، مصلحت و مفسدهها را با هم بسنجد و در مقطع نسبتاً طولانی مصلحتها را با هم مقایسه کند. امّا دیگران اینگونه مسؤولیّتی ندارند. آنها باید زمینه را فراهم کنند، برای اینکه او بتواند آنچه را مصلحت اصلی میداند، اعمال کند. اینکه مقام معظم رهبری
میفرماید: هر کس هر چه میداند باید بگوید، روشنگری کنید؛ البته سعی کنید آنچه میدانید، درست باشد. اگر از ایشان سؤال کنیم: آقا، آیا شما هر چه را میدانید میگویید؟ قطعاً خواهند گفت: نه، من خیلی چیزها را میدانم ولی نمیگویم و نباید بگویم؛ امّا وظیفه من غیر از شماست. به هرحال، مقتضای ایمانی که ما، هم به اصل ولایت فقیه و هم به شخص ولیّ فقیه داریم و تجربه بیست ساله(بیش از بیست سال است که ایشان پست جانشینی ولی عصر صلوات الله علیه را عهدهدار هستند) نشان داده است که رأی ایشان و رفتار ایشان صائب است. خیلی جاها ما فکر میکردیم باید به گونه دیگر رفتار کرد؛ بعد
معلوم شد ایشان درست میگفتند. معنای پذیرفتن ولایت مطلقه فقیه همین است؛ ولی ممکن است برای آدم سؤال مطرح شود. این عیب ندارد که سؤال کنند و جواب را بهتر و شفافتر بدانند. در یک کلمه ایشان وظیفه دارند که حتیالمقدور به آتش فتنه دامن نزنند و بهانه به دست فتنهجویان ندهند؛ امّا دیگران هم وظایفی دارند که باید در موقع خودش انجام دهند و یکی از وظایف مهم که در همین بیانات اخیر ایشان بود، مسئله روشنگری است که همه باید این وظیفه را در حدّ توان خودمان، در آنجائی که مفاسد بیشتری بر آن مترتب نمیشود، انجام دهیم. این راجع به این سؤالتان بود. نمیدانم به قدر کافی روشن شد یا
نه؟
سؤال یکی از دانشجویان:
البته بحثما بر سر وظیفه خودمان است. ما اگر این کار را بکنیم، به این فتنه آتش زده میشود یا نه؟
حضرت علامه مصباح یزدی:
ظاهراً این جریانات اخیر جز سیاهی رنگی باقی نگذاشته است و بالاتر از سیاهی هم رنگی نیست.
سؤال یکی از دانشجویان:
در رابطه با تفکیک بین این جریانات و جریان شخص آقای هاشمی وظیفه ما چیست؟
حضرت استاد:
همان طور که عرض کردم بعد از جريان عاشورا و عکسالعملهايي که انجام گرفت، ابهامی باقي نماند.