نقشه روسیه برای بازی با کارت ایران در برابر آمریکا
آیا روس ها S - ۳۰۰ را روانه ایران می کنند؟
خبر تحویل موشک اس ۳۰۰ به ایران را می توان به طرق مختلف تفسیر کرد. آیا روسیه خواهان نزدیکی به ایران است یا باج خواهی از آمریکا و اروپا را دنبال می کند و یا اینکه شرایط اقتصادی روسیه و درگیری با اروپایی ها و مشکلات داخلی، روس ها را به سمت ایران سوق داده است؟
به گزارش افکارنیوز،پس از اعلام دستور لغو ممنوعیت فروشS - ۳۰۰به ایران توسط بحثهای زیادی پیرامون این اقدام روسیه مطرح شد. در نوشتار حاضر با مرور تاریخچه قرارداد ایران و روسیه در این زمینه به تحلیل اظهارت اخیر مقامات روسیه در مورد تحویلS - ۳۰۰به ایران خواهیم پرداخت.
S - ۳۰۰چیست؟
در اواخر دههی ۷۰ میلادی و در میانهی جنگ سرد ارتش اتحادیهی جماهیر شوروی برای حفاظت از ساختمانهای حساس خود سامانهی پدافند موشکی را طراحی کرد که بعدهاS - ۳۰۰نام گرفت. این پروژه توسط شرکت همکاریهای صنعتی آلماز انجام شد. آنها به مرور قابلیتهای این سیستم را توسعه دادند تا به امروز که گفته میشود بجز هواپیماهای فوق رادار گریزF۲۲وB۲هواپیمای دیگری نمیتواند از تیررس این پدافند در امان بماند.S - ۳۰۰سامانه موشکی زمین به هوای دوربرد و خودکششی است که تا کنون چندین نوع سامانه پدافندS - ۳۰۰با موشکهای متفاوت و سیستمهای راداری بهینه شده، افزایش ویژگی مقابله
با اخلال الکترونیک، افزایش دقت برخورد باهدف به خصوص برای اهدافی که در ارتفاع کم پرواز میکنند از ویژگی های جدید این موشک است.
رقیب غربیS - ۳۰۰پدافند آمریکاییMIM ۱۰۴پاتریوت است.S - ۳۰۰یکی از مرگبارترین موشکهای قابل استفاده در تمامی ارتفاعها به شمار میرود که توانایی پیگیری همزمان ۱۰۰ هدف و درگیری با ۱۲ هدف را دارد.زمان آمادهسازی آن حدود ۵ دقیقه است و موشکهای آن از نوع انبار شونده است که مانند مهمات معمولی نیاز به هیچگونه نگهداری در مدت عمر مفید خود ندارند. این سامانه در مواقع لزوم قابلیت تبدیل شدن به یک سیستم تهاجمی را دارد. بعضی از موشکهای نیمه متحرک این سامانه با قابلیت نصب بر روی وسایل نقلیه زرهی می توانند اهداف خود را هدف قرار داده و سپس محل خود را تغییر دهند تا از دسترس رادار دشمن دور بمانند.(۱و۲)
اشارهای به فرآیند انعقاد قراردادS۳۰۰ میان ایران وروسیه و حواشی آن
در سال ۲۰۰۷ در دوره اول ریاست جمهوری ولادمیر پوتین، جمهوری اسلامی ایران برای تقویت سطح آمادگی دفاعی خود، قراردادی به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار با شرکت دولتی صادرات و واردات تسلیحات و تجهیزات نظامی روسیه " روس آبارون اکسپورت " امضا کرد که طی آن این شرکت موظف شد پنج آتشبار ازS - ۳۰۰را به ایران تحویل دهد. روسها به تعهد خود عمل نکردند تا این که سه سال بعد در سال ۲۰۱۰ دیمیتری مدودف رئیس جمهور وقت روسیه به بهانه اجرای قطعنامه چهارم ضد ایرانی شورای امنیت دستور ممنوعیت تحویلS - ۳۰۰به ایران را صادر کرد. قبل ار آن هم زمزمههای زیادی از سوی مقامات روسی مبنی بر دادن یا ندادن این سامانه شنیده می شد.
در این قطعنامه علیه برنامه هستهای ایران و حمایت از تروریسم در منطقه و دیگر بهانههای غرب، فروش هرگونه تجهیزات نظامی سنگین به ایران ممنوع شده بود. جالب اینجاست که خود روسیه هم که کشوری نیمه متحد برای ما محسوب می شد به این قطعنامه رای مثبت داده بود.
در تحلیل این اقدام مدودف، این گونه می توان گفت که مدودف نسبت به پوتین رویکردی غربگرا دارد و تا حدودی به آمریکا گرایش دارد و پس از رئیس جمهور شدن به دلیل فشارهای آمریکا و رژیم صهیونیستی یا دریافت امتیاز از آنها این قرارداد را به نفع آمریکا لغو کرد. این فشارها به حدی بود که ایهود اولمرت در حالی که از سمت نخست وزیری اسرائیل استعفا کرده بود، به روسیه رفت تا مقامات آن کشور را از این کار منصرف کند.
پس از ممانعت روسیه از تحویلS - ۳۰۰، ایران به دادگاه بین المللی شکایت کرد، نهایتا دادگاه، رای خود را صادر و روسیه را محکوم کرد و مقرر شد که مسکو طبق قرارداد، خسارت لغو این قرارداد که چیزی در حدود۴میلیارد دلار اعلام شده بود را به تهران بپردازد.(۳)
روسیه برای جلوگیری از به نتیجه رسیدن شکایت ایران پیشنهاد تحویل آنتی - ۲۵۰۰ به ازایS - ۳۰۰را به ایران داد. آنتی - ۲۵۰۰ نیز همانندS - ۳۰۰، یک سامانه پدافندی قدرتمند است که میتواند به طور همزمان ۲۴ هواپیما را در فاصله ۲۰۰ کیلومتری هدف قرار داده و یا با حمله ۱۶ موشک بالستیک بهصورت همزمان مقابله کند.
ایران با این پیشنهاد مخالفت کرد در همین راستا سید محمود رضا سجادی سفیر وقت ایران در مسکو گفت: " سیستم دفاع هوایی پیشنهادی از روسیه قابلیت همگرایی با سیستم دفاعی ایران ندارد. "(۴). علاوه بر این در واقع ایران پولS - ۳۰۰را داده بود و آن را بر اساس نیازهایش سفارش داده بود و نه آنتی - ۲۵۰۰ را. البته گفته می شود این سامانه در برخی موارد ضعیف تر ازS - ۳۰۰است. علاوه بر اینها میتوان گفت بازی درآوردنهای روسیه که یک روز میگفتند میدهیم و یک روز دبه در می آوردندS - ۳۰۰را برای ما حیثیتی کرده بود. در پاسخ به این عمل و برای اثبات این شعار که ما محتاج تکنولوژی خارجی نیستیم و خود در داخل کشور قادر به ساخت آن هستیم، جمهوری اسلامی پروژه ساخت باور ۳۷۳ یا همانS - ۳۰۰ایرانی را شروع کرد و به لطف خدا در رزمایش روز ارتش این سامانه رونمایی شد.
لغو ممنوعیت فروشS - ۳۰۰، اهرمی برای فشار به آمریکا و اروپا
پس از بازگشت پوتین به سریر قدرت، وی رویکرد ضد غرب خود را ادامه داد و حتی و بیشتر از دوره اولش آن را پی گرفت. همراهی نکردن روسیه با آمریکا در قضیه سوریه یکی از این دست اقدامات بود.
پس از وقایع اوکراین و الحاق شبه جزیره استراتژیک کریمه به روسیه توسط پوتین تنش های میان غرب و روسیه بالا گرفت و اتحادیه اروپا و آمریکا تحریمهایی را علیه روسیه وضع کردند که البته این تحریمها هیچ گاه به پای تحریمهای وضع شده علیه ایران نمیرسد. در همین حین مذاکرات هستهای ایران با گروه ۵ + ۱ در جریان بود و به پیشرفتهایی رسیده بود تا اینکه ۳۰ دی ماه سال گذشته، در جریان سفر ارتشبد سرگئی شویگو وزیر دفاع روسیه به تهران، وزارت دفاع ایران گزارش داد که " ایران و روسیه برای حل و فصل مشکل سامانه موشکیS - ۳۰۰به توافق رسیدهاند ". در همین اثنا و پس از اعلام بیانیه لوزان در روز دوشنبه ۲۴ فروردین، ولادمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه با صدور فرمانی، رسما ممنوعیت تحویل سامانه موشکیS - ۳۰۰به ایران را لغو کرد. وی دلیل این کار را عمل به تعهدات کشورش و پیشرفت در مذاکرات هسته ای با ایران دانست و اعلام کرد دیگر ضرورتی ندارد تحریم های تسلیحاتی ادامه یابد.
این خوش قولی روس تبارها زیاد دوام نداشت و چند روز بعد وزارت خارجه این کشور اعلام کرد به این زودی هاS - ۳۰۰را به ایران تحویل نمی دهیم. در همین راستا سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه گفت: " من فکر نمیکنم این موضوع در آینده نزدیک انجام شود. "(۵)
نتیجه گیری
اقدامات اخیر مسکو را این گونه می توان تحلیل کرد که مسکو حداقل در کوتاه مدت بنا ندارد ۳۰۰Sرا به ایران تحویل دهد. تحویل ۳۰۰Sبه ایران بستگی به امتیازی دارد که روسیه در تنش با آمریکا از غرب خواهد گرفت.
برای روسیه اصل، آمریکا است و ایران صرفا اهرمی برای فشار به غرب و امتیازگیری از آن است. روسیه بد عهدی خود در قبال ایران را بارها در جریان تصویب قطعنامه های ضد ایرانی شورای امنیت با رای مثبت خود نشان داده است.
البته بر فرض عدم صحت گزارههای بالا این طرف قصه را هم نباید فراموش کنیم که با توجه به تحریمهای وضع شده علیه روسیه، آن ها خواهان استفاده از تجربیات ما در دور زدن تحریم ها هستند و شاید همین عاملی باشد برای نزدیکی به ایران و مقدمه این نزدیکی تحویل ۳۰۰Sبه ایران است. پس ما نیز باید از این فرصت بوجود آمده نهایت استفاده را ببریم و منافع خودمان را تامین کنیم.
به هر حال برآورد کلی این است که روسیه فعلا این سامانه دفاعی را به ما تحویل نخواهد داد و اگر هم خواهان این بود یا فشار غرب یا وعده باج دادن آمریکا و اروپا باعثشده است اعلام کند ۳۰۰Sرا به این زودی ها تحویل نخواهد. همه این اتفاقات ما را هر چه بیشتر به این سمت تکیه بر توان نظامی داخل و افزایش قدرت از درون کشورمان رهنمون می کند.
منابع:
۱.www. farsnews. com / newstext. php? nn = ۱۳۹۴۰۱۲۵۰۰۰۳۲۸
۲.http: / / www. zoomit. ir / articles / etc / ۱۹۶۵۶ - s - ۳۰۰ - anti - aircraft - missiles
۳.http: / / www. tasnimnews. com / Home / Single / ۷۱۱۱۷۸
۴.http: / / www. tasnimnews. com / Home / Single / ۷۱۱۱۷۸
۵.http: / / fararu. com / fa / news / ۲۳۱۰۲۷