پایان طراحی مفهومی رآکتور جدید٢٠مگاواتی
سیاسی شدن مساله هستهیی و تبلیغات ضعیف موانع بر سر استفاده از کاربردهای انرژی هستهیی است
ایسنا:مجري پروژههاي ملي و طرح UCF اصفهان معتقد است سياسي شدن مساله هستهيي و تبليغات ضعيف مانع استفاده از كاربردهاي انرژي هستهيي به طور گسترده در كشور شده است.
قنادی در حالی از رسانههای کشور به دلیل نپرداختن به ابعاد مختلف فنآوری هستهیی انتقاد میکند که از ابتدای آغاز بحثهستهیی برخی از رسانهها، صاحبنظران و کارشناسان خواهان توجه بیشتر و بیشتر مسوولان به ابعاد و کاربردهای انرژی صلحآمیز هستهیی در کنار مساله هستهیی کشورمان بودهاند!
با این حال جای بسی خرسندی است که رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی پس از هشت سال از آغاز جدی فعالیتهای هستهیی کشورمان با بیان اینکه مردم حق دارند بدانند چه اقداماتی در زمینه دانش و فنآوری هستهیی صورت گرفته و میگیرد، اعلام میکند: آمادگی داریم تولیدات و اقدامات خود را به اطلاع افکار عمومی برسانیم.
محمد قنادی در گفتوگو با خبرنگاران «علمی - فناوری» و «انرژی هستهیی» خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) با بیان اینکه پژوهش و تحقیق، پایه و اساس هر صنعتی در همه کشورهاست، اظهار کرد: اگر کشوری را میبینید که به لحاظ صنعتی پیشرفتهای قابل ملاحظهای داشته است قطعا در بخشهای پژوهشی دانشگاهها و پژوهشگاههایش سرمایهگذاری کرده است و برآیند این پژوهشها در نهایت امکان ایجاد یک صنعت بدون نقص را فراهم میکند.
وی درباره راههای تحقیق و پژوهش در کشورهای مختلف گفت: اولین راه، تحقیق و توسعه است و دوم، انتقال فنآوری از دیگر کشورها که هر کدام از این دو راه مزایا و آسیبهای خاص خود را دارند.
قنادی گفت: تحقیق و توسعه مفید است؛ چون نتیجهی پژوهش در دست محققان و صنعتگران آن کشور است، اما سرمایهگذاری و زمان زیادی میبرد. در انتقال فنآوری هر چند سرعت انتقال بالاست، اما اساس کار دیگر دست آن کشور نیست و ایجاد وابستگی میکند، از این رو کشورهایی که به دنبال پویایی در صنعتشان هستند به تحقیق و توسعه روی میآورند، نه انتقال فنآوری.
امیدواریم پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی پل خوبی بین سازمان انرژی اتمی و صنایع مراکز دانشگاهی باشد
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه پویایی صنعت کشورها به سه عامل نیروی انسانی، مدیریت و سرمایهگذاری بستگی دارد، افزود: در کشورهایی که پژوهشگاه میان صنعت و دانشگاهها قرار میگیرند در امر تحقیق و توسعه و آوردن آن به صنعت موفقند. در کشور ما نمونهی پژوهشگاه نفت را داریم که میان صنعت نفت و دانشگاه قرار گرفت و ثمرات زیادی برای کشور داشت. امیدواریم پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی نیز میاندار و پل خوبی بین سازمان انرژی اتمی و صنایع مراکز دانشگاهی کشور باشد.
وی با اشاره به موفقیتهایی که در سالهای گذشته برای سازمان انرژی اتمی در زمینههای مختلف به دست آمده است، تصریح کرد: ما میتوانیم بدون توجه به مسایل سیاسی برای حمایت از صنایع مختلف کشور، در سازمان انرژی اتمی اقداماتی را در بخش تحقیق و توسعه فنآوری انجام دهیم. فنآوری هستهیی جایگاه بسیار گسترده و ارزشمندی در پزشکی، کشاورزی، صنعت و محیط زیست دارد. استفاده از این فنآوری در تولید انرژی، تنها یکی از این موارد است که باعثمیشود در کنار آن به مسایل اقتصادی و محیط زیست نیز توجه شود.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: یک فرد به طور متوسط هشت هزار کیلووات ساعت انرژی در سال مصرف میکند. برای تولید این میزان انرژی معادل۰۰ ۲۸ کیلوگرم ذغالسنگ، ۲ هزار لیتر نفت یا ۲۴۰۰ متر مکعب گاز طبیعی مورد نیاز است که در ازای آن فقط ۳۲ گرم اورانیوم با غنای ۴ درصد برای توسعه این مقدار انرژی کافی است. این در حالی است که یک نیروگاه هزار مگاواتی ۳۴ تن اورانیوم ۴ درصد و در مقابل یک نیروگاه فسیلی با همین قدرت ۳ میلیون و ۱۸ هزار و ۷۵۰ تن ذغالسنگ، ۲ میلیون و ۱۵۶ هزار و ۲۵۰ متر مکعب نفت معادل(۱۰ میلیون بشکه) یا ۲ میلیارد و ۵۸۷ میلیون و ۵۰۰ هزار متر مکعب گاز طبیعی مصرف میکند.
در همین حال از این نیروگاه حدود سالیانه ۸.۵ میلیون تن دی اکسید کربن و مقادیر قابل توجهی دیاکسید سولفور و گازهای نیتروژن وارد جو میشود.
وی در پاسخ به این پرسش که اما نیروگاههای هستهیی هزینه بسیار زیادی دارند، تصریح کرد: اگرچه سرمایهگذاری اولیه در نیروگاههای هستهیی بالاست، اما در مقایسه با سوخت کمی که هر ساله در آن مصرف میشود در دراز مدت این سرمایهگذاری مستهلک میشود. این در حالی است که در سالهای بعد هزینههای ساخت نیروگاههای هستهیی با نیروگاههای حرارتی و غیره قابل مقایسه است.
تمام رادیوداروهای مورد نیاز در کشور از طریق رآکتور تهران و شتابدهنده کرج تامین میشود
موارد جزیی از رادیوداروها با تامین رادیوایزوتوپها از خارج به دست میآید
معاون رییس سازمان انرژی اتمی در مورد فعالیت پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی در رابطه با تولید رادیوداروهای جدید و عرضه رادیوداروها به بازار داخلی گفت: از سال ۱۳۸۶ که تحریمها بسیار گسترده شد و ورود رادیوداروها از کشورهای دیگر برای ما غیرممکن شد، تصمیم گرفتیم رادیوداروها را خودمان تولید کنیم که به فضل الهی در کوتاهترین زمان به این موفقیت دست پیدا کردیم. در حال حاضر تمام رادیوداروهای مورد نیاز کشور از طریق رآکتور تحقیقاتی تهران و شتابدهنده کرج تامین و به تمام بیمارستانهای کشور عرضه میشود. البته با توجه به مشکلی که در رابطه با سوخت رآکتور تهران پیدا
کردیم، این رآکتور فعلا به صورت محدود فعالیت میکند و موارد جزیی نیز توسط شرکتهای خصوصی از طریق وارد کردن رادیوایزوتوپها به کشور تامین میشود، اما در حال حاضر رادیوداروهای مورد نیاز در بیمارستانها را سازمان انرژی اتمی تامین میکند.
قنادی در مورد واردات رادیوداروها اظهار کرد: هر از گاهی با مجوز وزارت بهداشت، برخی از رادیوداروها از خارج وارد و بین بیمارستانهای کشور پخش میشود. در حال حاضر یک هفته در میان این رادیوداروها(وارداتی) توزیع میشوند.
سالانه یک میلیون نفر از رادیودارو استفاده میکنند
رادیوداروهای تولید داخل به مراتب از نمونههای خارجی بهتر عمل میکنند
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی گفت: هر ساله برای تشخیص بیماری حدود یک میلیون بیمار به وسیله رادیوداروها در کشور اقدام میشود و ۲۰۰ نفر در هفته برای درمان سرطان تیرویید از ید ۱۳۱ استفاده میکنند.
وی با بیان اینکه در یکی دو سال اخیر موفقیتهای بینظیری در زمینهی رادیوداروها، درمان و کاهش درد بیماران از طریق رادیوداروها به دست آوردهایم، افزود: در بیماریهای مثل متاستاز استخوان از این رادیوداروها در بیمارستانهای شریعتی، شهدای تجریش، مشهد و شیراز و سایر بیمارستانها استفاده میشود. در همین حال رادیوداروهای تولیدی داخل به مراتب از نمونههای خارجی بهتر عمل میکنند و گزارش پزشکان حاکی از این است که درد بسیاری از بیماران با استفاده از آنها به شدت کاهش پیدا کرده است که این موفقیت چشمگیری برای کشور محسوب میشود.
حدود ۲۰ نوع رادیوداروی جدید تولید میکنیم
رادیوداروهای جدید در مرحله آزمایش بالینی قرار دارند
۹۰ درصد رادیوداروها در چارچوب طرح کلان ملی را تولید کردهایم
قنادی با اشاره به طرح کلان ملی درباره تولید رادیوداروهای بیشتر در کشور اظهار کرد: به موازات موفقیتی که سازمان انرژی اتمی در زمینه تولید رادیوداروها به دست آورد، معاونت فنآوری ریاست جمهوری با پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی قراردادی را برای تولید ۱۵ نوع رادیوداروی جدید در کشور ابلاغ کرد. البته در این رابطه ما تا مرحله تولید از حمایت و همکاری معاونت فنآوری ریاست جمهوری برخورداریم.
معاون سازمان انرژی اتمی خاطرنشان کرد: این طرح در یک زمانبندی مناسب در حال انجام است و ۹۰ درصد رادیوداروهایی که تولید کردهایم در حال حاضر برای آزمایشهای بالینی در بیمارستانها در مرحله تست قرار دارد. پس از انجام تست روی حیوانات آزمایشگاهی، تست این رادیوداروها بر روی انسانها انجام میشود. حدود ۹ ماه از امضای این قرارداد گذشته است و ما موفقیتهای خوبی به دست آوردهایم؛ از این رو پیشنهاد کردیم تعداد رادیوداروها از ۱۵ نوع به حدود ۲۰ نوع افزایش پیدا کند که مورد موافقت قرار گرفته است.
رادیوداروهای جدید تا سال آینده تولید و به بیمارستانها ارسال خواهند شد
وی در مورد رو به پایان بودن سوخت رآکتور تهران و ایجاد خلل احتمالی در روند تولید رادیوداروها گفت: تا زمانی که این ۲۰ نوع رادیودارو را بتوانیم به مرحلهی تولید برسانیم، سوخت وجود دارد و تا سال آینده آنها تولید و به بیمارستانها ارسال خواهند شد.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی با اشاره به بازخورد تولید رادیوداروهای جدید نزد پزشکان و بیماران، اظهار کرد: بازخورد آنها بسیار مثبت بوده و نامههای بسیاری در تایید و اثرگذار بودن آنها به دست ما رسیده است. برخی از رادیوداروها با ترکیبات دیگری از کشورهای دیگر با قیمت گرانتر به ایران وارد میشد که در حال حاضر همان رادیوداروها با اثرات مطلوب و قیمت ارزانتر در داخل تولید و در اختیار بیماران کشور قرار میگیرد.
وی در ادامه گفتوگو با ایسنا به برگزاری نمایشگاهی از پیشرفتهای هستهیی ایران در عرصههای مختلف دانش و فنآوری هستهیی در حاشیهی کنفرانس سالانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین اشاره کرد و افزود: بر اساس گزارشی که از عملکرد این نمایشگاه به دست ما رسیده است، استقبال بسیار خوبی صورت گرفته و حتی برخی کشورها خریدن تولیدات ما را خواستار شدهاند.
بسیاری از رادیوداروهای ایران برای اولینبار در کشور و منطقه تولید میشوند
۱۲۰ مرکز پزشکی هستهیی در کشور داریم
معاون رییس سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به این که برخی از رادیوداروهای تولید در داخل برای اولینبار در منطقه و برخی برای اولینبار در سطح کشور تولید میشوند و برخی از آنها در مرحله تحقیق در دنیا هستند مثل رادیوداروی رنیوم، ام آی بی جی و هولمیوم، ایتریوم، ساماریوم و…. خوشبختانه این رادیوداروها در مرحلهی تست بالینی قرار دارند.
قنادی تعداد مراکز پزشکی هستهیی کشور را ۱۲۰ مرکز عنوان کرد و افزود: ما در این زمینه با افزایش قابل توجهی از پزشکان، داروسازها و متخصصان روبهرو بودهایم.
قنادی در مورد صرفهجویی ارزی ساخت رادیوداروها در کشور خاطرنشان کرد: به طور کلی هزینه رادیوداروهای ساخت داخل تقریباً یک سوم قیمت رادیوداروهای خارجی است.
ایران در تولید ژنراتور مولیبدن در منطقه و خاورمیانه بینظیر است
وی همچنین تاکید کرد: ایران در تولید ژنراتور مولیبدن در منطقه و خاورمیانه بینظیر است. در رابطه با تولید رادیوداروهای جدید و ید ۱۳۱ برخی کشورها در سطح قابل توجهی هستند، اما تعاملی با کشورهای دیگر ندارند که بتوان از آنها این داروها را گرفت.
در حال حاضر دستگاه پت را وزارت بهداشت تامین میکند
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی گفت: تنها موردی که ما در حال حاضر نمیتوانیم در بیمارستانها خدمترسانی کنیم و وزارت بهداشت باید تامین آن را به عهده بگیرد، مسالهی استفاده از دستگاه پت(Positron Emission Tomography) است. البته، در حال طراحی و ساخت آن هستیم.
وی گفت: رادیوداروهای مربوط به آن را تولید کردهایم، اما برای خود دستگاه باید سرمایهگذاری قابل توجهی صورت گیرد.
بحثخرید رادیوایزوتوپ از روسها در جریان است
معاون سازمان انرژی اتمی در ادامه در مورد خرید رادیوایزوتوپ از روسیه به این جمله بسنده کرد که " این بحثدر جریان است. "
سازمان انرژی اتمی در صنعت میتواند خدمات ارزندهای ارایه کند
دولت برای استفاده از فنآوری هستهیی در صنعت اعمال نظر کند
دستگاههای ما یک سوم قیمت مشابه خارجی، استاندارد و تضمین شده است
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی در ادامه درباره استفاده از فنآوری هستهیی در صنعت اظهار کرد: فنآوری هستهیی جایگاه ویژهای در صنعت پیدا کرده است. امروزه از کوچکترین صنایع تا بزرگترین کارخانهها در صنعت به نوعی با فنآوری هستهیی در ارتباط است. از کارخانههای کاغذسازی گرفته تا بزرگترین کارخانههای پتروشیمی، ذوب آهن، پالایشگاهها، نیروگاهها، ساخت سیلو و غیره فنآوری هستهیی کاربرد دارد. این فنآوری در ضخامتسنجی چوب، کاغذ، فولاد کاربرد دارد و سازمان انرژی اتمی در این زمینه میتواند خدمات ارزندهای ارایه کند. ما به
وزارتخانههای مربوطه اعلام کردهایم که اگر در بخشهای مربوطه تمایل داشته باشند میتوانند از دستگاههای پژوهشگاه استفاده کنند.
قنادی در پاسخ به این پرسش که تا چه اندازه صنایع کشور به پذیرش تکنولوژی هستهیی از سوی سازمان انرژی اتمی تمایل دارند؟ گفت: بر اساس وظیفه تواناییهایمان در زمینههای مختلف در صنعت را به وزارت صنایع و بخشهای دیگر اعلام کردهایم. ما میتوانیم دستگاههای خود را با یک سوم قیمت مشابه خارجی آن ارایه کنیم و تضمین میدهیم این دستگاهها کاملا استاندارد و مشابه دستگاههای خارجی هستند.
وی در پاسخ به این پرسش که وزارتخانهها برای استفاده از پیشرفتهای فنآوری هستهیی در صنعت دستورالعمل و برنامهی روشنی دارند؟ اظهار کرد: طبیعتاً دولت در این رابطه در وزارتخانهها میتواند اعمال نظر کند.
پژوهشگاه، دستگاههای ارتفاعسنج و ضخامتسنج در اختیار صنعت قرار میدهد
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی همچنین گفت: ما موفق شدیم دستگاههای ارتفاعسنج و ضخامتسنج را برای سنجش ارتفاع کورههای بلند، سیلوها، لولههای نفت و گاز، برقگیر کشتیها و ساختمانهای بلند بسازیم. همچنین میتوانیم در زمینه عمقسنجی برای چاههای نفت، اکتشاف مواد معدنی، تشخیص مواد مخدر و منفجره در مبادی ورودی فرودگاهها، ترکیدگی و شکستگی تمامی قطعات خودروها، کشتیها و هواپیماها و تبدیل فاضلاب انسانی و شیرابهها به کود شیمیایی و آنالیز مواد اقدام کنیم.
ساخت سامانه پرتودهی تجهیزات پزشکی و مواد غذایی
قنادی همچنین از طراحی و ساخت سامانه پرتودهی تجهیزات پزشکی برای ضدعفونی کردن و پرتودهی مواد غذایی برای نگهداری طولانیمدت و میکروبزدایی خبر داد و گفت: طراحی این سامانه به اطلاع معاونت فنآوری ریاست جمهوری رسیده است.
وی ادامه داد: در حال حاضر دو سامانه پرتودهی تجهیزات پزشکی در تهران و یزد وجود دارد که با هزینه بسیار پایین کار را انجام میدهد و در صورت تأمین تسهیلات مالی در چند نقطه دیگر کشور نیز ساخته خواهد شد.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه بر اساس گزارشها ۲۵ درصد مواد غذایی در کشور تبدیل به ضایعات میشود، تصریح کرد: امروزه در دنیا بحثنگهداری طولانی مدت مواد غذایی مورد توجه قرار گرفته است و بر روی آن سرمایهگذاری میشود. ما میتوانیم با پرتودهی مواد غذایی، ضایعات را از بین ببریم و یا به حداقل برسانیم. در حال حاضر حدود ۲۴ کشور مجوز پرتودهی ۴۵ نوع مواد غذایی را دارند.
پرتودهی مواد غذایی تهدیدی برای سلامت افراد نیست
سیاسی شدن مساله هستهیی و تبلیغات ضعیف موانع بر سر استفاده از کاربردهای انرژی هستهیی است
وی در پاسخ به این پرسش که مردم نسبت به مصارف و کارکردهای صنعت هستهیی در زندگی روزمره به خوبی آگاه نیستند و برخی برداشتهای منفی دراینباره وجود دارد، خاطرنشان کرد: در پرتودهی هیچگونه رادیواکتیویتهای در مواد غذایی و دیگر موارد به وجود نمیآید. پرتو گاما مثل نور از مواد عبور میکند و میزان پرتودهی کاملا حساب شده و بر اساس معیارهای استاندارد بینالمللی انتخاب میشود و سلامت افراد را تهدید نمیکند. این مساله از سوی مراکز بینالمللی مثل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و سازمان بینالمللی فائو مورد تایید قرار دارد. معتقدم بزرگترین مشکل بر سر راه استفاده
از کاربردهای انرژی هستهیی در صنایع پزشکی، کشاورزی و صنعت ناشی از تبلیغات ضعیف در این زمینههاست. البته نمیتوان سیاسی شدن مساله هستهیی ایران را در این خصوص بیتاثیر دانست.
رسانههای گروهی انرژی هستهیی را از مسایل سیاسی خارج کنند و آن را به میان مردم بیاورند. وزارتخانههای بازرگانی، جهاد کشاورزی و صنایع برای کاهش ضایعات مواد غذایی اقدام مشترکی انجام دهند.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: قطعا چرخه سوخت و نیروگاههای هستهیی برای ما مهم هستند، مجموعه انرژی هستهیی تنها ۱۰ درصد آن را تشکیل میدهد و ۹۰ درصد دیگر فنآوری هستهیی که ضامن سلامتی انسانها در تشخیص بیماریهای لاعلاج، درمان بیماریهای عمدتاً سرطانی و غیره است را تشکیل میدهد.
وی ادامه داد: معتقدم وزارتخانههای بازرگانی، جهاد کشاورزی، صنایع و معادن باید درباره مسائلی مثل کاهش ضایعات مواد غذایی با استفاده از کاربردهای انرژی هستهیی اقدام مشترکی را انجام دهند و در اینباره یک الگوی مناسب ارایه کنند. چرا باید محصولاتی مانند پیاز و سیبزمینی و… تولید داخل به خاطر خوب نگهداری نشدن دفن شوند؟ البته رسانههای گروهی باید انرژی هستهیی را از مسایل سیاسی خارج کنند و آن را به میان مردم بیاورند. فنآوری هستهیی برای خوشبختی، آرامش و رفاه انسانهاست؛ ۶۰ سال پیش از آن برای نابودی انسان استفاده شد اما امروزه در عرصههای مختلف زندگی بشر
موجب رفاه، سلامت و آرامش انسانهاست.
آمادهایم تولیدات و اقدامات خود را به اطلاع افکار عمومی برسانیم
معاون رییس سازمان انرژی اتمی ایران در پاسخ به این پرسش که این نگرانی وجود دارد که اگر موضوع هستهیی ایران در ابعاد سیاسی و بینالمللیاش پایان یابد مردم دیگر سراغی از انرژی هستهیی نخواهند گرفت، چون تعریفشان از انرژی هستهیی در موضوعاتی مثل " غنیسازی " خلاصه میشود، اظهار کرد: برای این کار به اطلاع رسانی و ایجاد یک الگوی فرهنگی در کشور نیاز داریم. ما آمادهایم تولیدات و اقدامات خود را به اطلاع افکار عمومی برسانیم. مردم حق دارند بدانند چه اقداماتی در زمینه دانش و فنآوری هستهیی صورت گرفته و میگیرد.
وی در ادامه افزود: قطرههای چشمی که در داروخانهها وجود دارد و مردم از آن استفاده میکنند در سازمان انرژی اتمی پرتودهی میشود. دارویی که برای گرفتگی شریانها و عروق استفاده میشود را ما تولید میکنیم. خوشهی گندمی که دانههایش بزرگتر و ساقههایش ضخیمتر شده، پرتودهی شده است. آرد و آلودگی حبوبات آلوده به میکروب با پرتودهی بهینه و آلودگیشان برطرف شده است که متاسفانه مردم اطلاعی از آن ندارند.
برنامه جامع سازمان انرژی اتمی برای سالمسازی خرما
قنادی در ادامه از برنامه جامع سازمان انرژی اتمی برای سالمسازی تولیدات خرما در کشور خبر داد و گفت: برای جلوگیری از ترش شدن و کرمزدگی توانستیم خرما را پرتودهی کنیم و پیشبینی میکنیم که یک چهارم خرمایی که پیش از این، دور ریخته میشد را به بازار برگردانیم. این کار در مورد کشمش، گردو، پسته، بادام نیز انجام میشود. متاسفانه اخیرا شنیدهام که زعفران ایران به خارج ازکشور برده و پس از پرتودهی آن را به نام کشور مربوطه صادر میکنند. ما میتوانیم این کار را خودمان انجام دهیم.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی همچنین از برگزاری کارگاه یک روزه برای خبرنگاران و رسانههای گروهی در رابطه با کاربردها و پیشرفتهای هستهیی ایران در سازمان انرژی اتمی خبر داد.
در هشت پروژه دوجانبه و ۱۳ پروژه منطقهیی و پروژههای CRP با آژانس همکاری داریم
قنادی در ادامه درباره همکاریهای ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی خاطرنشان کرد: ما هشت پروژه در موارد صلحآمیز پزشکی، صنعت، کشاورزی و محیط زیست و همچنین ۱۳ پروژهی منطقهیی و پروژههایی تحت عنوان سیآرپی(Coordinated Research Project) با همکاری آژانس در دست اجرا داریم. ما در زمینهی رفت و آمد کارشناسان آژانس به ایران با این نهاد بینالمللی همکاری میکنیم. برخی از این پروژهها سه تا چهار ساله است و برخی از آنها به تازگی شروع شده است و برخی در حال اتمام است.
معاون رییس سازمان انرژی اتمی در ادامه این گفتوگو درباره تعداد دانشجویان پذیرش شده در پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی اظهار کرد: به طور کلی ۴۸ دانشجوی دکترای بورسیه از دانشگاههای کشور داریم. همچنین ۲۱۵ نفر در مقطع کارشناسی ارشد که از سوی دانشگاههای مختلف در پژوهشگاه سازمان انرژی اتمی پروژه میگذارند و هزینهای از آنها گرفته نمیشود. ما توانستهایم ۴۴ نفر از دانشجویان دورهی دکتری را بر اساس مجوز وزارت علوم با همکاری دانشگاه امیرکبیر و شهید بهشتی در پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی جذب کنیم.
وی در مورد پروژههای تحقیقاتی این پژوهشگاه با دیگر مراکز تحقیقاتی گفت: از سال ۸۶ تاکنون ۱۴۲ قرارداد پژوهشی با معاونت تحقیقات سازمان انرژی اتمی و مراکز دیگر تحقیقاتی در سطح کشور منعقد شده و دو پروژه کلان ملی تحت عنوان " طراحی و ساخت رآکتور و نیروگاه آزمایشی گداخت " و " تولید رادیوداروها " را با معاونت فنآوری ریاست جمهوری امضا کردهایم.
قنادی درباره پروژه گداخت هستهیی با بیان اینکه این پروژه کاری بسیار بزرگ و زمانبر است افزود: کشورهای بزرگ دنیا در این زمینه هنوز در ابتدای کارند. پروژهی(ایتر) با ۱۵ تا ۱۶ میلیارد یورو هزینه هنوز موفقیت چندانی به دست نیاورده است، اما اگر روزی بشر بتواند به انرژی حاصل از گداخت هستهیی دست یابد مشکلی برای تولید انرژی نخواهد داشت.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی در ادامه در مورد تعداد تفاهمنامههای پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی با مراکز دانشگاهی و پژوهشی اظهار کرد: ۵۹ تفاهمنامه همکاری داریم که از سال ۸۶ به بعد امضا شده است.
وی همچنین گفت: برگزاری دوره دکترای مهندسی هستهیی با همکاری یکی از دانشگاههای کشور را احتمالا در بهمنماه سال جاری خواهیم داشت که از این بابت از وزارت علوم قدردانی میکنیم. پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی تنها موسسهای است که این دوره را برگزار میکند. ما بورسیههای فارغالتحصیل در این پژوهشگاه را به عضویت در هیات علمیمان میپذیریم.
قنادی ادامه داد: در حال حاضر پژوهشگاه ۳۰۰ عضو هیات علمی برجسته و شاخص دارد. پژوهشگاه هیأت امنا و هیات ممیزه مستقل دارد. همچنین مجلهی علوم و فنون هستهیی هر سه ماه یکبار که در کشور بینظیر است در سازمان انرژی اتمی(پژوهشگاه) منتشر میشود. در پژوهشگاه حداقل ۲۵ تا ۳۰ تن از اساتید برجسته دانشگاههای کشور همکاری دارند که پروژههای مشترک را با دانشجویان دکترا انجام میدهیم.
وی خاطرنشان کرد: پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی جایگاه بسیار ارزشمندی برای اساتید و دانشجویان کشور در زمینههای مختلف دانش و فنآوری هستهیی است. این پژوهشگاه نه تنها در مسایل هستهیی بلکه میتواند در زمینههای دیگر علوم و فنون مثمرثمر باشد.
قنادی در ادامه گفتوگو با ایسنا، درباره فعالیتهای پژوهشکده لیزر اظهار کرد: تحقیقات مربوط به لیزر و ساخت بعضی از لیزرهای صنعتی و پزشکی در این پژوهشکده انجام میشود. این پژوهشکده پروژههای پژوهشی برجسته و امکانات تحقیقاتی بالایی در اختیار دارد. شرکتها و موسساتی که به نوعی به دستگاههای لیزر نیاز دارند میتوانند در رابطه با ساخت لیزر و یا تامین قطعات مورد نیاز با ما در ارتباط باشند.
وی فعالیت پژوهشکده مواد پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی را در رابطه با مواد مورد نیاز تاسیسات هستهیی مثل شیشههای سربی و مواد مورد استفاده برای جلوگیری از خوردگی بدنه تاسیسات هستهیی دانست.
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی با اشاره به اقدامات پژوهشکده کشاورزی، پزشکی و صنعتی در کرج، خاطرنشان کرد: پرتودهی مواد کشاورزی و تولید رادیوداروهایی که بدون رآکتور و در سیکلوترون کرج انجام میشود، مثل گالیوم، تالیوم، کرییپتون، ایندیوم و مس انجام میشود و نیز کالیبراسیون کلیه دستگاههای پزشکی هستهیی در این پژوهشکده انجام میپذیرد.
طراحی مفهومی رآکتور ۲۰ مگاواتی جدید پایان یافته است
قنادی در رابطه با پژوهشکده رآکتور و شتابدهندهها گفت: این پژوهشکده علاوه بر کارگردانی و سرپرستی رآکتور تهران که تولید رادیوایزوتوپها را بر عهده دارد دو رآکتور تحقیقاتی در اصفهان که برای تحقیقات و آموزش و آنالیز مواد پزشکی، کشاورزی و صنعتی از آنها استفاده میشود را اداره میکند. به موازات این رآکتورها دستور طراحی و ساخت یک رآکتور ۲۰ مگاواتی از سوی ریاست سازمان انرژی اتمی مشابه رآکتور تهران داده شده است که به موقع گزارش مفصلی در رابطه با آن را اریه میکنیم.
او ادامه داد: این رآکتور کاملا بومی است، البته از تجربیاتمان در رآکتور تحقیقاتی تهران برای طراحی آن استفاده میکنیم. در حال حاضر طراحی مفهومی رآکتور ۲۰ مگاواتی جدید پایان یافته است.
قنادی در مورد ساخت صفحه سوخت برای رآکتور تهران با بیان اینکه انجام این کار به عهدهی یکی از شرکتهای زیر مجموعه سازمان انرژی اتمی است، افزود: کارهای اولیه در این شرکت برای ساخت صفحه سوخت انجام شده است و آنها قول دادهاند که در اسرع وقت آن را به ما تحویل دهند.
برای دانشگاهها شتابدهنده نوترون میسازیم
رییس پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی تصریح کرد: در پژوهشکده علوم هستهیی شتابدهنده نوترونها(برای آنالیز مواد) که از سوی بعضی از دانشگاهها سفارش داده شده است ساخته و همچنین تولید رادیوایزوتوپها برای بعضی از صنایع و تحقیقات بنیادی در حال انجام است.
پروژه جداسازی فلز زیرکونیوم و هافنیوم از پروژههای صنعتی تاسیسات هستهیی اصفهان است
قنادی درباره فعالیت پژوهشکده چرخه سوخت گفت: تحقیقات بنیادی مربوط به چرخه سوخت، استخراج فلزات با استفاده از میکروبها، پروژهای در مورد جداسازی فلز زیرکونیوم و هافنیوم که از پروژههای صنعتی تاسیسات هستهیی اصفهان است و نیز تحقیقات پایه در این پژوهشکده در حال انجام است. همچنین در رابطه با میلههای سوخت و به طور کلی تحقیقات مربوط به چرخه سوخت اقدامات قابل توجهی انجام میشود.
در آزمایشگاه جابربن حیان آنالیز مواد و تحقیقات پایه انجام میشود
قنادی که خود پایهگذار آزمایشگاه جابربن حیان در سازمان انرژی اتمی ایران است، درباره فعالیت این آزمایشگاه گفت: این آزمایشگاه بسیار مجهز برای آنالیز مواد و تحقیقات پایه و کاربردی است و دستگاههای دقیقی در اختیار دارد و یکی از فعالیتهای عمده آن از سالها پیش تاکنون تربیت نیروی انسانی متخصص بوده که اکثر دانشجویان دوره دکترا مورد نیاز سازمان انرژی اتمی و شرکتهای وابسته در آن تربیت شدهاند.
دکتر محمد قنادی مراغه مجری پروژههای ملی و طرح UCF اصفهان و مدیرعامل پیشین شرکت مادر تخصصی تولید مواد اولیه و سوخت هستهیی سازمان انرژی اتمی است.
وی از ۱۳۸۵ ریاست پژوهشگاه علوم و فنون هستهیی سازمان انرژی اتمی را بر عهده گرفت. وی استاد رادیو شیمی و دارای نشان درجه ۲ پژوهش در کشور است.
گفتوگو از خبرنگاران ایسنا: امیر بامه و زهرا اصغری