حاشیه های عزاداری اباعبدالله(ع) درحضوررهبر
حسینیه امام خمینی(ره) همزمان با فرارسیدن ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) امسال نیز همچون سالهای گذشته میزبان مجلس عزاداری در حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی بود.
آنچه می خوانید حاشیه نوشته های خبرنگار ایرنا از برگزاری این مراسم سوگواری و عزاداری در حضور حضرت آیت الله خامنه ای و اقشار مختلف مردم عزادار شهادت سید الشهدا (ع) و یاران باوفایش است.
** شوق دیدار
بگذار تا بمیرم و تنها نبینمت … تنها بروی سینه صحرا نبینمت
عصر روز هفتم محرم آرام آرام به غروب نزدیک می شد.
هرگوشه ای از خیابان جمهوری را که نگاه می کردم عده ای با نشان های عزاداری به سمت و سوی بیت رهبری روانه می شدند.
هرچند به زیارت رهبرم نائل می آمدم، اما غربت مولایمان حسین علیه السلام با غروب آن شب آمیخته بود و حال و هوای وجودم را اندوه فرا گرفته بود.
انتهای کوچه منتهی به حسینیه امام خمینی(ره) جمعیتی ایستاده بودند و منتظر بودند تا وارد بیت رهبر معظم انقلاب شوند.
همه مشتاق بودند تا زودتر از دیگری و از موقعیتی هرچه نزدیکتر به دیدار آقا نائل شوند.
با پایان اقامه نماز جماعت مغرب و عشا به امامت آیت الله جنتی، مردم و خصوصا جوانان برای اینکه بتوانند از فاصله نزدیکتری آقا را زیارت کنند به سمت جلو حرکت کردند. حال و هوای جوانان سیاه پوش در ماتم سید و سالار شهیدان با آن چفیه هایی که به گردن آویخته اند دیدنی و یادآور دلاوران دفاع مقدس بود.
فضای حسینیه امام پر از شور و شعور و فریادهای عاشقان ابا عبدالله(ع) بود که برای دیدن مقتدای خویش لحظه شماری می کردند.
در این فضای آکنده از معنویت و اخلاص، قلب های منتظران مالامال از عشق به ولایت در جوش و خروش همواره شعارهایی را سرمی دادند که هریک بیانگر پیروی از خط سرخ شهادت و تبعیت از ولایت بود.
در و دیوار حسینه یکپارچه سیاه پوش و پرچم سرخ شهادت بر پارچه نوشته های این حسینه در اهتزاز بود.
درب مجاور حسینه باز شد و رهبر عزیز انقلاب در میان ابراز احساسات جوانان و مردم عاشورایی وارد حسینیه شدند؛ مثل همیشه لبخند امام گونه ایشان و قامت سرو مانند او دل و جان مشتاقان را معطر ساخت.
در این هنگام بود که مردم فریاد برآوردند: ' ای رهبر آزاده آماده ایم آماده. ما همه سرباز توایم خامنه ای، گوش به فرمان توایم خامنه ای '.
در این لحظه به یادماندنی، به یاد تنهایی حضرت ابا عبدالله افتادم و با خود گفتم ای کاش این مردم در عاشورای حسین علیه السلام بودند و به یاری جد مظلوم رهبرمان می شتافتند. کسی چه می داند؟ ای بسا ما هم سعادتی می یافتیم.
تجسم آن لحظه که به ندای ' هل من ناصر ینصرنی ' حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام کسی پاسخ نداد، دل هر عاشقی را می خراشد.
در این زمان بود که با خود گفتم: امروز هنگامه یاری فرزند خلف رسول خداست و خدا را شکر که در این مقطع از زمان هستیم و رهبر عزیزمان را تنها نخواهیم گذاشت.
… اینک حضرت آقا نشسته اند، نگاه پر از اشک مردم در سوگ سید و سالار شهیدان به سوی ایشان نشانه رفته است و انگار از دیدن روی ایشان سیر نمی شوند.
برخی مسوولان دولتی، کشوری، لشکری و خلاصه آنهایی که سعادتی داشته اند به این مجلس آمده اند و اطراف آقا نشسته اند.
قاری با صوتی دلنشین تلاوت قرآن را آغاز کرد و فضای حسینیه به عطر قرآن آراسته شد.
همه چیز آماده بود تا دل های مشتاق عزاداران که لبریز از اندوه شهادت سالار شهیدان است به بهانه نوجوانش حضرت علی اکبر(ع) هم او که حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام در فقدانش قامت خم کرد و زبان بر دهان مبارکش نهاد، ناله کند و چشم های اشکبار مردم سیاه پوش باریدن آغاز کند.
روضه خوان بر پله دوم منبر نشست، عمامه سیاه و محاسن سفیدش خبر از عمری نوکری و روضه خوانی امام حسین(ع) و خاندان عترت داشت.
روضه زیبا و با مسمایی خواند، دلهای مشتاق را به صحرای سوزان کربلا روانه کرد و می دیدم که مقتدایمان هم همراه با مردم عزادار گریه می کنند و هم نوا همه با هم این عبارت را ' جوانان بنی هاشم بیائید، علی را بر در خیمه رسانید ' سر می دهند.
اشک های مردم عزادار بر گونه ها جاری و مجلس در التهاب بود تا سخنران مجلس حجت الاسلام عالی تفسیری از سوره فجر را بیان کند و در این بیان به عبودیت محض حضرت ابا عبدالله(ع) در قضیه عاشورا بپردازد و همین عبودیت محض را زمینه ساز پیروزی شمار اندک یاران حضرت در برابر لشکر کفر بداند و چه زیبا بیان حوادثنمود.
روضه آخر سخنران هم به شهادت نوجوان امام حسین ختم شد و دل های مشتاقان را بیش از پیش آماده ساخت تا حاج ' منصور ارضی ' هم از شهادت آن جان بر کف کربلا یاد کند و حاج ' سعید حدادیان ' نیز نوحه خوانی خود را به حادثه شهادت شبیه ترین مردم به پیامبر اکرم صلوات الله علیه و آله اختصاص دهد.
حاج سعید یادمان آورد که روضه حضرت آقا هم در نماز جمعه چند سال پیش مصبیت حضرت علی اکبر(ع) بود و چه انقلابی به پاکرد. اگر امشب آقا هم منبر میرفتند شاید روضه حضرت علی اکبر را می خواندند. چقدر دلمان میخواست امشب آقا در تاسی از جد غریبش برایمان روضه می خواند.
به راستی حال و هوای غریبی است و لحظاتی که آقا حضور دارند انگار لحظات ملکوتی است.
انگار همه جا و همه چیز معطر به عطر حضور است. شاید امام زمان هم در این مجلس حضور دارند.
مجلس عزاداری که تمام شد، مردم از جای ایستادند تا برای لحظاتی چند، مقتدای خویش را بدرقه کنند.
آقا رفتند و مردم همچنان شعار گویان و با اشتیاق هنوز در حسینیه بودند، جوانان سفره شام را انداختند تا عزاداران حسینی کنار سفره مولای خویش امام حسین(ع) استقرار یابند.
باید این حسینیه را با تمام حال و هوایش بگذارم و بروم تا فردا که دوباره توفیقی باشد و بیایم و از شب تاسوعای حسینی بنویسم …
** شب تاسوعاست
امشب جمعیت بیشتر از شب قبل آمده است. امشب شب علمدار است، شب ماه بنی هاشم است.
در حسینه امام خمینی(ره) نماز را به همان منوال قبل خواندیم و مردم با همان شور و حال همیشگی در تب و تاب دیدار مولایمان دست از شعار های حماسی و عاشورایی بر نمی دارند و یکسره شعار می دهند: زن و مرد با هم؛ قسمت اول شعار را مردان و قسمت دوم شعار را زنان سر می دهند:(حزب فقط حزب الله)(خامنه ای روح الله)(حزب فقط حزب علی)(رهبر فقط سید علی) و …
من هم گوشه ای نشسته و مثل بقیه مردم منتظر شدم تا مولایم وارد شود و گره قلم با آمدنش باز شود و بتوانم روایت کنم.
مردم هم نوایی را شروع کردند ' یاد امام و شهدا، دل را می بره کرب و بلا '
همین که هم نوایی مردم شروع شد می دیدم که دیگر روضه ای احتیاج نیست تا مردم در عزای سالار شهیدان گریه کنند و اشک های مردم بر گونه هایشان جاری می شد.
در این میان کودکی در آغوش پدر که شال سبز رنگی زینت لباس مشکی او شده بود و دستهای کوچک خود را بر سینه می زد، صحنه زیبا و پر معنایی بود که جلب توجه کرد.
در این لحظه بود که عزاداران حسینی حاضر در حسیینه یکباره از جا بر خاستند و آقا وارد حسینیه شدند و مثل همیشه ابراز احساسات مردم و تفقد ایشان را شاهد بودیم.
در ادامه مراسم، مداح بر پله دوم منبر جای گرفت.
' السلام علیک یا ابا عبدالله ' حال و هوای حسینیه را عوض کرد، مردم مشتاق هم با او هم نوا شدند و او چه زیبا خواند.
عاشقان را امیر کیست؟ حسین(ع) …خلق را دستگیر کیست؟ حسین(ع)
من سراج المنیر میخواهم…آن سراج المنیر کیست؟ حسین(ع)
السلام علیک ایها العبد الصالح المطیع لله و لرسوله یا اباالفضل العباس(ع)
این اشعار کافی بود تا دل های مشتاقان حضرتش روانه بین الحرمین شود و یاد سقای تشنه لب کربلا دل ها را فرا گیرد.
امشب شب عباس است و همه جا روضه عباس ابن علی را می خوانند و رشادت و پایمردی و ادب او را به تصویر می کشند.
مردم امشب با بین الحرمین و فاصله شریعه تا قتلگاه مویه می کنند. می گریند و ناله می کنند.
امشب شب عباس است. هم او که داخل شریعه شد، کف آبی به لب های خشکیده از عطش نزدیک کرد ولی یاد تشنگی اهل خیام آرامش نمی گذاشت. آب را بر آب ریخت تا این مشت آب، جوهر جاودانگی علقمه شود.
همه با هم می خوانند: ' ای مظهر غیرت و شجاعت. عباس … ای کرده اطاعت از امامت. عباس '
صلوات حضار مجلس را آماده کرد تا حجت الاسلام رفیعی بالای منبر نشسته و به تشریح اطاعت عباس از امام و مولای خویش بپردازد.
منبری گفت: اگرچه عباس از آخرین شهدای کربلاست ولی نقش او نقشی کلیدی و بسیار مهم است.
حجت الاسلام رفیعی اظهار داشت: قول معصوم(ع) است که فرموده است: عباس در درجه اول، تسلیم محض امام زمان خویش بود و با بصیرت و آگاهی کامل راه خودرا که راه شهادت است انتخاب کرد.
او گفت: عباس علیه السلام دارای سه صفت سلبی است. یعنی سه صفت دروجود این پاسدار جان بر کف ولایت و امامت یافت نمی شود.(وهن، ضعف وکرنش در مقابل دشمن)
وی ادامه داد: عباس علیه السلام علاوه بر اینکه خودش در کربلا حماسه آفرید به برادران خود که در حادثه کربلا امام زمانشان را یاری می کردند فرمود: پسران مادرم، پسران ام البنین به میدان بروید. حتی اراکم قتیلا … من می خواهم شهادت شما را در راه ولی خدا ببینم.
حجت الاسلام رفیعی از زهیر هم یاد کرد؛ زهیر می گوید: یا ابا عبدالله لوکانت الدنیا باقیه و کنا فینا مخلدین. … اگر این دنیا مداوم باشد و مرگی در میان نباشد و ما هم در این دنیا و زندگان در آن باشیم شهادت در راهت را می پذیریم.
منبری درباره علت این که چرا بعضی در مقابل دشمن کرنش می کنند؟ گفت: آنها دچار ضعف بینش و دلبستگی به تعلقات دنیا و وهن و ضعف هستند و این ها در وجود عباس علیه السلام نیست.
با خودم گفتم: دلاوری که شریحه را با قریب چهار هزار نفر نگهبان فتح می کند و وارد شریحه میشود آیا نمی توانست آب بنوشد؟ و بعد به این نتیجه می رسم که حضرتش همان جا که آب را بر آب میریزد نیز در اطاعت از امام خویش قدم برمی دارد و شاید به خود گفته باشد، ای عباس مولایت به توگفته بود آب برای اهل حرم بیاور و اجازه نوشیدن نداد؛ اینجاست که می فهمم تندیس اطاعت از امام کیست و چگونه باید باشد.
حاج ' علی انسانی ' که خود شاعر و مرثیه سرا نیز هست بعد از منبری به روضه خوانی می پردازد. او هم راه گریزی از مقام عباس ندارد. او هم سلامی به وجود نازنین حضرت ابا عبدالله و یاران و اصحاب حضرتش می فرستد و ادامه می دهد:
با صد حضور باز طلبکارت آمدم. دست چمن گرفته به گلزارت آمدم
احسان به هرچه می خردم سود با من است.. از قیمتم مپرس به بازارت آمدم(حسین جان)
این روضه خوان اهل بیت(ع) این گونه دل های عزاداران را روانه بین الحرمین کرد. اینجا بود که این پرسش در ذهنم نقش بست که به راستی این بین الحرمین چه خصوصیتی دارد که هروقت یادش را در دل مشتاقان زنده میکنی آه از نهان همه بلند می شود؟
… شاید بین الحرمین یادآور پیوند ناگسستنی فرمانده و سرباز مکتب عشق است.
و شاید بین الحرمین یادآور لحظه ایست که ابا عبدالله بر پیکر عباس ابن علی حاضر شد و فرمود: عباسم بعد از تو کمرم خم شد و پشتم شکست.
آن روز عباس از امتحان حضرت حق در اطاعت از امام خویش پیروز و سربلند بیرون آمد و امروز الگوی شهامت و ایستادگی مردم غیور و جوان مردان ماست تا چونان پروانه گرداگرد امام خویش پاسدار حرمت خونهای شهیدان کربلا باشند.
و در ادامه مراسم این روز یکی دیگر از نوکران دستگاه امام حسین علیه السلام به نوحه سرایی پرداخت و مردم با مقتدای خویش بر سرو سینه زدند و در رثای حضرت ابا عبدالله علیه السلام گریستند.
** انگار او حسین زمان است و اینان کربلائیان
هرچه به شب عاشورا نزدیک می شویم التهاب دل هایمان بیشتر می شود و بیش از پیش حرارت تشنگی را احساس می کنیم؛ در و دیوار محله ها و خیابان های شهر از همیشه معصوم تر به نظر می رسد. کودکان در آغوش مادران مظلوم تر به چشم می آیند. چادر های مشکی بانوان حاضر در مراسم بیش از گذشته مرا به یاد زینب سلام الله علیها می اندازد و دختران کوچکی که دست در دست مادرانشان به مجلس آقا آمده اند یاد سکینه و رقیه و طفلان حرم را در دل آشوب زده ام زنده می کنند.
آه آه آه. می خواهم به خواهرانم بگویم. اگر به جای زینب بودید چه می کردید و از آنها بپرسم اگر گوشواره از گوش فرزندان معصوم شما می کشیدند، آیا اندوه دل زینب را احساس می کردید؟
ولی نه انگار آنها خود داعیه دار این ماتم اند. انگار آنها خود می دانند که امشب چه شبی است؟ انگار آنها می دانند که عمه سادات چگونه با برادر از جان بهترش وداع می کند. آنها می دانند که دلخوشی زینب حسین است و بس و می دانند که درد اسارت چیست و می دانند که وقتی خواهری می بیند برادر بیمارش را بر شتر بدون محمل سوار کرده و بر پاهای نازنینش زنجیر ظلم آویخته اند ضجه های آتشین امان از دلش می برد. آنها می دانند که امشب شهادت نامه عشاق امضا می شود … فردا پریشان جمعشان در دشت و صحرا می شود.
امشب هم آمدم و مردم با هیجانی بیش از پیش منتظر رویت رخسار فرزند رسول خدا و امام المسلمین نشسته اند تا با همان عمامه و عبای مشکی و با همان صلابت همیشگی بیاید و در مجلس عزاداری سید الشهدا حاضر شوند.
مردم این بار هم در زمان ورود ایشان به حسینیه، عاشقانه حسین حسین می گفتند. انگار او حسین زمان است و اینان کربلائیان.
اشک در چشمانم حلقه زد. نمیدانستم چه باید بگویم و بنویسم. هر لحظه برایم یاد آور مظلومیت ابا عبدالله علیه السلام بود. اشک های اطرافیانم را هم می دیدم. شب عاشورا عادی به نظر نمی رسید. همه چیز و همه جا اندوه دل خویش را به رخ دیگری می کشید و گویی که عزاداری حضرتش بهانه ایست تا قیامت خود را بیمه کنند.
از دور؛ رخسار دلربای رهبرم، دلم را آسمانی کرد. انگار دستمال سیاه رنگی به دست دارد و گاه گاهی اشک هایش را پاک می کند. با خود می گویم: ای حسین زمان. اگر در کربلا نبودیم که جد غریبت را یاری کنیم امروز با تاسی به شهدای کربلا حاضریم در راهت که همان راه آزادگی و شرف و شهادت است جان دهیم و هزاران بار دیگر هم.
حاج آقا چینی مداح اول مراسم بود و روضه را شروع کرد:
احمد که جهان را زسیاهی پرداخت دین را به ولایت علی محکم ساخت
فرمود به مرگ جاهلیت مرده است هرکس که امام عصر خود را نشناخت
جمعیت همچنان در همهمه است. مداح صلواتی از مردم می گیرد و اشعاری در رثای ابا عبدالله علیه السلام می خواند: حسینم من که در خوی و شمایل … شبیه خاتم پیغمبرانم.
یزید سفله پندارد که با چوب… زند مهر خموشی بر دهانم.
ولی غافل که حق پوشیدنی نیست … عیان است این چه حاجت بر بیانم.
مداح این گونه دل ها را روانه کربلا کرد و به یاد خیمه های ابا عبدالله و شب عاشورا و همان شبی که اهل حرم به عبادت و راز و نیاز با معبود مشغول بودند مرثیه خواند: ' شب شهادت نوباوه گان خاتم است امشب … خدا کند که سحر گاه جلوه گر نشود '
در این میان، ناگهان فردی از بین جمعیت فریاد زد: ' اماما با تو پیمان میبندیم که در اطاعت از فرمانت آماده ایم … و هرچه بگویی اطاعت می کنیم ' که تایید حضار مجلس را در پی داشت.
در این زمان با خود مرور کردم آن شبی که امام حسین علیه السلام به یارانش فرمود از تاریکی شب استفاده کنید و هرکس میخواهد برود، برود تا جایی که عده قلیلی از سپاه امام ماندند.
مداح هم نوایی مردم را سامان می دهد و ناله ' حسین حسین ' همه جا را پر می کند. امشب عجب شبی است همه انگار روضه خوان هستند و نوایی دارند زمزمه شروع می شود و دل های آکنده از اندوه زاری می کند.
بگذار تا بمیرم و تنها نبینمت …تنها بروی سینه صحرا نبینمت
امشب بیا که بوسه زنم بر گلوی تو … شاید بمیرم از غم و فردا نبینمت
حسین حسین حسین جانم
مداح اهل بیت، روضه وداع را می خواند و روضه اش یاد آور جدایی زینب دلباخته برادر است(مهلا مهلا یابن الزهرا)
حجت الاسلام والمسلمین علم الهدی امام جمعه مشهد سخنران امشب(شب عاشورا) است.
او معمولا با نطق زیبای خود به بیان موضوع می پردازد و به قول برخی از دوستان انقلابی سخن می گوید. او هم عمامه و عبای مشکی با محاسن سفید بر بالای منبر می نشیند و شروع می کند:
' السلام علیک یا ابا عبدالله '
وی در ادامه قسمتی از زیارت ناحیه مقدسه را با صدایی غمبار خواندو در ادامه مطلب قیام حضرت ابا عبدالله را عاری از دو عنصر سلبی دانسته و می گوید: قیام امام حسین علیه السلام اولا تصمیم به برتری جویی در قدرت نیست و دوم تصمیم به فساد بر سلطان ندارد.
علم الهدی افزود: امام علیه السلام در خطبه ای که قبل از حادثه کربلا دارد فرموده است خدایا تو بدان که در این قیام هدف برتری جویی و اهداف دنیوی دنبال نمی شود و این قیام بویی از رقابت برای قدرت ندارد.
منبری می گوید مثل همین بیان را امیر مومنان علی علیه السلام در خطبه ۱۳۱ نهج البلاغه فرموده اند و این خطبه نمای کاملی از جامعه شناسی زمان علی علیه السلام را بیان می کند.
پس رقابت در دستیابی به قدرت و زیاده خواهی در عرصه اقتصادی در قیام عاشورا جایی ندارد و اصولا این نوع تفکر در جامعه ولایی جایی ندارد و نمی تواند به نتیجه برسد… این دو عنصر خاستگاه همه منافسه های درسلطان بوده است.
او می گوید: از صدر اسلام تا به امروز همه جریان های فتنه بر این دو عنصر بنا شده اند. اینکه عده ای بخواهند در کنار قدرتی که به دست آورده اند جریان سازی کنند منافسه با سلطان است و اگر مسوولی بخواهد در کنار مسوولیتش منافسه با سلطان کند با خلق و خوی جامعه ولایی سازگار نیست.
در این میان، مردم یکصدا فریاد زدند(مرگ بر ضد ولایت فقیه)
منبری ادامه می دهد: فتنه ۸۸ را بررسی کنید. آیا مجریان آن منافسه بر سلطان نکردند؟
امروز مردم بیدار و تربیت شده رهبران ما رشد کرده و منافسه بر سلطان را می فهمند و زیاده خواهی و قدرت و ثروت را می دانند که این موارد با جامعه ولایی سازگاری ندارد. رقابت در قدرت مرز نمی شناسد و فرهنگ جامعه یزیدی است. اگر بنا شد در جامعه ما هم جریانی وارد بشود و در راستای همان فرهنگ یزیدی گام بردارد باید ' مارک عبیدالله ابن زیاد ' به خودش بزند و ' مارک ولایت ' را از خود بردارد. اگر کسی در این مسیر قرار گرفت از هر دست آویزی استفاده می کند.
آنهایی که کربلا روبروی امام حسین ایستادند بعضا به خاندان پیامبر محبت داشتند ولی منافسه قدرت باعثشد که فرزند رسول الله را در عاشورا قطعه قطعه کنند.
منبری روضه خود را با خواندن قسمتی از زیارت ناحیه شروع و به پایان برد و نوبت به ' سعید حدادیان ' مداح اهل بیت رسید و او شعر بلندی را سرلوحه مرثیه سرایی خود ساخت:
این دوره دوره نوسانی جدید بود … مسجد اقامه گاه اذانی جدید بود
شب را سر رسیدن صبح و فلق نبود …گوشی در این میانه بدهکار حق نبود
هرکس به زعم خود اسلامی آفرید … شیطان مراد دین شد و جهل عرب مرید
آن عاشق یگانه حق آه آه آه … اسرار حق شنیده نشد جر به گوش چاه
این بار تازه تر و موذیانه بود …خون خواهی خلیفه سوم بهانه بود
ای اف بر این زمانه حق ناسپاس ها … وای از بهانه های علی ناشناس ها
گمراهی و تزلزل این عام و خاص ها … از حیله معاویه و عمر و عاص ها
کوفه زجای خیز شیاطین رسیده اند … کم کم بنی امیه به صفین رسیده اند
وقتی این اشعار بر زبان مداح جاری میشد آقا دست مبارکشان را بر صورت نهاده و انگار گریه می کردند. گاهی هم عینک را از چشمان اشکبار خود برداشته و گونه های نورانی خود را پاک می کرد و مردم با چشمانی اشکبار او را نظاره می کردند.
مداح تا آنجایی ادامه داد که امیر مومنان با لشکریان خود به زمین کربلا رسیده و در وصف این قطعه بلاخیز بیاناتی را فرموده و خبر از شهادت فرزند عزیزش در این وادی می دهد و گویا کسانی هم در آن جمع بودند که این بیانات را از حضرتش شنیدند و در کربلا به علت همان رقابت در قدرت و ای بسا بهانه های دنیایی حاضر نشدند.
روضه حاج سعید هم در وصف شب عاشورا و شهدای کربلا و شهادت حضرت ابا عبدالله با نوحه سرایی وی پایان یافت.
وی در آخر مجلس، قرائت یک حمد و سه سوره توحید و یک سوره قدر را هم برای شادی ارواح طیبه شهدا از مردم قول گرفت.
مراسم های عزاداری در حسینه امام خمینی (ره) تا دوازدهم محرم برپا است.