سهم ایران در افشاگری ویکی لیکس + نمودار
درتهران امروز نوشت:
انتشار اسناد درز کرده از ساختار وزارت خارجه ایالات متحده در روزهای اخیر توسط مجموعه «ویکی لیکس» از آنجایی که حاوی نقل قولهایی از رهبران و روابط میان سازمانی متحدین، متفقین و حتی دشمنان در عرصه نظام بینالملل است، منجر به وجود آمدن گمانه زنیهای بسیاری درباره آینده روابط کشورها شده است، گمانه زنیهایی که بعضا واکنشهایی نیز در میان رهبران جهان برانگیخته است و شامل طیفی از واکنشها بوده که از بیاهمیت خواندن محتوای اسناد شروع شده و به استقبال از انتشار آنها ختم میشود. ویکی لیکس در دور تازه افشای اسناد خود تا کنون تصویر ۲۲۴ سند از مجموع دویست و پنجاه هزار
سندی را که گفته میشود تا اواخر هفته جاری قصد انتشار آنها را دارد، را بهطور کامل منتشر کرده است و این سوال را به ذهنها متبادر کرده که این اسناد چگونه انتخاب شدند و چه خط تمایزی به انتشار بخشی از آنها نسبت به بقیه اولویت داده است؟ از این رو روش تحلیل محتوا جهت فرم بخشی به دادههای حاصل از مطالعات متنی انتخاب و نتیجه این بررسیها نشان داد که «ایران» اگر نگوییم تنها هدف، اما یکی از اصلی ترین اهداف به اولویت بخشی به اسناد و در نتیجه صورت بندی کنونی انتشار این گزارش بوده است. گزارشی که در پیش رو دارید تنها در سطح تحلیل اولیه دادههای منتشر شده توسط این اسناد متوقف
میماند چرا که به نظر میرسد تحلیل ثانویه این اسناد در کنار سایر رخدادهای بینالمللی که عمدتا ایران را نشانه رفته اند، در سایه شناختی دقیق تر از نحوه گزینش این اسناد، در آیندهای نه چندان دور به نحوی دقیق تر قابل ارائه خواهد بود.
نمودار شماره یک نشان میدهد که «ایران» در میان تمام کشورهایی که اطلاعات مکاتبات دیپلماتیک ایالات متحده درباره آنها درز کرده است مقام اول را دارد و از نظر نسبت تعداد سند درباره هر کشور به کل اسناد، یک چهارم کل اسناد را به خود اختصاص داده است و پس از ایران مجموع اسناد درز کرده راجع به ایالات متحده، عراق و چین در مقام کشورهای دوم، سوم و چهارم به اندازه ایران است. در نگاهی کلی تر هم این خاورمیانه است که گویا جامعه هدف اصلی در این دوره از افشاگریهای ویکی لیکس است. این بررسیها نشان میدهد بیش از یک سوم این اسناد متعلق به همسایههای ایران است، اسنادی که هر کدام به
نحوی به امنیت منطقه خاورمیانه به عنوان نزدیک ترین مرز کنش استراتژیک ایران مربوط هستند. در این بین بررسی وضعیت اسرائیل هم در سهم داشتن در اسناد منتشر شده معنا دار است چرا که در میان تمام دولتهای منطقه خاورمیانه تنها رژیم اسرائیل است که هیچ گونه اطلاعاتی دربارهاش منتشر نشده است و جای خالی اسرائیل در میان کشورهای منطقه به خوبی به چشم میآید.
سهم ایران از اطلاعات افشا شده در هر نمایندگی دیپلماتیک
نمودار شماره ۲ نشان میدهد که اگر در بررسی این اسناد زاویه دید را تغییر داده و به بررسی سهم ایران در اسنادی که در نمایندگی دیپلماتیک هر کشور افشا شده بپردازیم هم به دادههای آماری مشابهیمیرسیم.
مقایسه تطبیقی اسناد منتشر شده بر اساس دادههای آماری نشان میدهد تمام اسناد منتشر شده توسط دیپلماتهای آمریکایی در کشورهای فرانسه، امارات عربی متحده، ایتالیا، عمان، کویت و آذربایجان درباره ایران بوده و تنها سندی نیز که از تشکیلات سازمان ملل متحد درز کرده است مربوط به ایران است که از مقر سازمان ملل متحد در وین پایتخت اتریش درز کرده است.
این در حالی است که تنها ۱۰ درصد از اسناد متعلق به وزارت خارجه ایالات متحده دریاره ایران است و در میانه این طیف رژیم اسرائیلی قرار دارد که دو سوم اطلاعات درز شدهاش به ایران تعلق گرفته است. جالب تر اینکه از اطلاعات درز کرده از دیپلماتهای مستقر در ۴ کشور از اعضای ۱ + ۵، ایران بیشترین سهم را داشته است.
ساختار دیپلماتیک منتشر کننده
در بعدی دیگر میتوان این سوال را مطرح کرد که اسناد ویکی لیکس از سوی چه نهادهایی درز پیدا کرده است؟ و این نهادها در حوزه بینالملل در چه موقعیتی قرار دارند؟
نمودار شماره ۳ نشان میدهد که از مجموع اسناد درز کرده چهار نهاد وزارت خارجه ایالات متحده و نمایندههای این وزارت خانه در سه کشور عراق، سرزمینهای اشغالی و چین با انتشار بیش از نیمی از این اسناد در صدر قرار دارند؛ کشورهایی که عمق استراتژیک ایالات متحده در خاورمیانه و خاور دور به حساب میآیند وکشورهایی که در چند سال اخیر پر ترافیکترین جغرافیاهای هدف در سیاست خارجی ایالات متحده محسوب شدهاند و از سوی دیگر هر یک به دلایل موقعیتهای خاص در منطقه تاثیرپذیری و تاثیرگذاری ویژهای بر ایران دارند.
در نهایت برای تکمیل این پازل شاید کافی است که ببینیم یک سوم از کل این اسناد از کشورهای همسایه ایران درز کرده و بیش از دو سوم محتوای این ۳۵درصد، صرفا درباره ایران است. «ایران _ ویکی لیکس» شاید بهترین تیتری باشد که بتوان برای دور جدید افشای اسناد محرمانه توسط ویکی لیکس انتخاب کرد.
اسنادی كه شاید در نگاه نخست به دلایل فراوانی میتواند در بادی امر تصادفی بودن انتشار یك هزارم كل اسناد منتشر شده بالغ بر ۲۵۰ سند را به ذهن متبادر كند.اكنون پرده دیگری از رازهای ویكی لیكس برداشته شده كه نشان میدهدگویا انتخاب اسناد هم چندان تصادفی نیست.