تفاوت سادات هاشمى و عبّاسى
به گزارش افکار نیوز به نقل از مشرق، حضرت ابو الحسن ، امام موسى بن جعفر علیهما السلام در جمع بعضى از اصحاب خاصّ، فرمود:
روزى هارون الرّشید مرا احضار کرد و چون بر او وارد شدم سلام کردم، وى پس از آن که جواب سلام مرا داد؛ گفت: آیا ممکن است دو خلیفه از مردم مالیات دریافت نمایند؟!
گفتم: مواظب باش و تقواى الهى را رعایت نما، مبادا سخن بى محتواى دشمنان ما را بپذیرى، اگر صلاح مى دانى حدیثى از رسول خدا صلى الله علیه و آله بخوانم!
هارون گفت: مانعى نیست.
اظهار داشتم: پدرم از پدران بزرگوارش، از جدّم رسول خدا صلوات اللّه علیهم نقل فرمود: همانا چنانچه بدن خویشان با یکدیگر تماس پیدا کنند، تحریک و آرامش به وجود مى آورد؛ بنابر این دستت را در دست من قرار ده؛ و سپس جلو رفتم و هارون دست مرا گرفت و کنار خود نشانید و گفت: دیگر وحشتى نداشته باش، راست گفتى و نیز جدّت راست گفته است، سکون و آرامش پبدا کردم و دوستى تو در دلم جاى گرفت، اکنون سئوال هایى را مطرح مى کنم که کسى پاسخ آن ها را نمى داند، چنانچه جواب صحیحى دادى، تو را آزاد مى گذارم و پس از این، سخن هیچ کسى را بر علیه تو اهمیّت نمى دهم.
گفتم: آنچه مى خواهى سئوال کن، اگر در امان بودم پاسخ مى گویم.
هارون اظهار داشت: چناچه راست گفتى و جواب از روى تقیّه نبود در امان خواهى بود.
و سپس گفت: به چه دلیلى شما بر ما ترجیح داده شده اید؛ و بر ما برترى دارید؟ و حال آن که ما و شما از نسل عبدالمطّلب هستیم و پسر عمو خواهیم بود.
در پاسخ گفتم: به جهت آن است که عبداللّه و ابوطالب از یک پدر و مادر بوده اند؛ ولى عبّاس، مادرش غیر از مادر آن دو نفر بود و فقط از جهت پدر یکى هستند.
آن هنگامى که رسول خدا صلوات اللّه علیه خواست با نصارى مباهله نماید، اظهار داشت: فقط پسران و زنان و خودمان باشیم و درباره یکدیگر نفرین نمائیم؛ و تنها حسن، حسین، علىّ و زهراء علیهم السلام را همراه برد؛ پس همانطور که امام حسن و حسین را فرزند خود نامید، ما هم فرزند و ذرّیّه او هستیم
سپس گفت: چگونه به خود اجازه مى دهید که مردم شما را پسران حضرت رسول بنى الرّسول نامند و حال آن که شماها فرزندان علىّ بن ابى طالب علیه السلام هستید و انسان از ناحیه پدر به اجداد خود منسوب مى شود و مادر نقشى ندارد؟ در جواب هارون چنین اظهار داشتم: چنانچه رسول اللّه صلى الله علیه و آله زنده گردد و دختر تو را براى خود خواستگارى نماید، آیا قبول مى کنى؟
پاسخ داد: بلى.
گفتم: ولى چنانچه از من خواستگارى نماید، نمى پذیرم.
هارون گفت: چرا؟
جواب دادم: چون من توسّط او متولّد شده ام، لیکن تو از دیگرى به دنیا آمده اى.
پس از آن، هارون الرّشید پرسید: چگونه خود را ذرّیّه رسول اللّه مى نامید؛ و حال آن که ذُرارى(و نسل) شخص به وسیله مرد شناخته مى شود و شماها فرزندان دختر رسول اللّه مى باشید؟
از او خواستم تا از جواب این سئوال مرا معذور دارد، ولى او نپذیرفت و اصرار ورزید تا پاسخ گویم؛ و نیز افزود: شما فرزندان علىّ ابن ابى طالب علیه السلام هستید؛ چرا خودتان را رئیس و رهبر مسلمین و ذرارى رسول اللّه - صلوات اللّه علیه - معرّفى مى کنید؟!
در جواب گفتم: به خدا پناه مى برم از شرّ شیطان، خداوند عیسى علیه السلام را از ذرّیّه حضرت ابراهیم و داود و موسى و سلیمان علیهم السلام معرّفى کرده است، اکنون بگو که عیسى کیست؟
هارون پاسخ داد: عیسى پدر نداشت.
گفت: به چه دلیلى شما بر ما ترجیح داده شده اید؛ و بر ما برترى دارید؟ و حال آن که ما و شما از نسل عبدالمطّلب هستیم و پسر عمو خواهیم بود. در پاسخ گفتم: به جهت آن است که عبداللّه و ابوطالب از یک پدر و مادر بوده اند؛ ولى عبّاس، مادرش غیر از مادر آن دو نفر بود و فقط از جهت پدر یکى هستند
گفتم: بنابر این از طریق مادرش، مریم، از ذُرارى انبیاء علیهم السلام قرار گرفته است.
و همچنین ما نیز از طرف مادر ذرّیّه پیغمبر خدا مى باشیم، آیا کفایت مى کنى یا بیفزایم؟
گفت: توضیح بیشترى بده؟
گفتم: آن هنگامى که رسول خدا صلوات اللّه علیه خواست با نصارى مباهله نماید، اظهار داشت: فقط پسران و زنان و خودمان باشیم و درباره یکدیگر نفرین نمائیم؛ و تنها حسن، حسین، علىّ و زهراء علیهم السلام را همراه برد؛ پس همانطور که امام حسن و حسین را فرزند خود نامید، ما هم فرزند و ذرّیّه او هستیم.
در پایان، هارون الرّشید مرا تحسین کرد و گفت: مشگلات و خواسته هاى خود را مطرح نما که برآورده خواهد شد.
گفتم: اوّلین خواسته من این است که اجازه دهى پسز عمویت به حرم جدّش، کنار اهل عیالش باز گردد؟
در جواب اظهار داشت: بررسى کنیم.
در ادامه روایت گفته شده است که هارون دستور داد تا حضرت را نزد سندى بن شاهک محبوس نمایند.
منبع : عیون أخبار الرّضا علیه السلام ، ج ۱، ص ۸۱؛ اختصاص شیخ مفید، ص ۵۴؛ بحارالانوار، ج ۴۸، ص ۱۲۱، ح ۱، و ص ۱۲۵، ح ۲؛ مدینة المعاجز، ج ۶، ص ۴۲۷، ح ۲۰۸۰؛ اءعیان الشّیعة، ج ۲، ص ۸؛ ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۱۱۷. (نقل از کتاب چهل داستان و چهل حدیث از امام موسی کاظم علیه السلام، عبدالله صالحی)