روزنامهی باکیفیت؛ با چه قیمتی؟
در جوامعی که به اعتقاد کارشناسان فرهنگ شنیداری در دریافت خبر و اطلاع بین مردم مرسوم است، شاید یکی از مولفههای اصلی جذب و تشویق مخاطب برای خرید نشریات بویژه روزنامه قیمت مناسب یا بهعبارت بهتر از دیدگاه عموم جامعه، پایین بودن آن باشد. در این بین اگر قیمت نشریه پایین و در مقابل محتوای آن دارای کیفیت بالا باشد، بهطور قطع مخاطبان با میل بیشتری به خرید آن تن میدهند و درصورت مواجه شدن با محتوای مناسب با خواست خود، خواننده دائمی آن خواهند شد؛ اما در جامعهای مانند ایران بعضا با بالاتر بودن قیمت برخی از روزنامهها روبهرو میشویم بدون اینکه تغییرات محسوسی در محتوای آن ایجاد شده باشد.
به گزارش افکارنیوز به نقل از ايسنا، روزنامهها در سطح بالاي مطبوعات جهان به پشتوانه محتواي با كيفيت مطلوب خود با توجه به شناخت نياز مخاطب و مسوولان در مسير دانستن اطلاعات قيمت تك فروشي خود را افزايش ميدهند، با اين اطمينان كه مخاطبان دائمي خود را از دست نخواهند داد. بهطور مثال سايت اطلاعرساني وال استريت ژورنال حتي براي انتشار اطلاعات در فضاي سايبر از مشتركان خود حق اشتراك دريافت ميكند؛ زيرا مردم ميدانند جديدترين و جنجاليترين اخبار از سوي اين موسسه خبري منتشر ميشود.
برخی روزنامهها به تشکیلات دولتی یا سازمانهای مختلف وابسته هستند و از آنها کمک مالی دریافت میکنند که همین امر باعثپایین بودن قیمت روزنامه میشود.
شاید پایین آوردن قیمت روزنامه توسط آن دسته روزنامههایی که از نظر مالی حمایت میشوند در جذب مخاطب بیشتر، کمک موثری است، اما علاوه بر کیفیت محتوای منتشر شده در روزنامهها یکی از پارامترهای جذب مخاطب قیمت روزنامه است که رابطه عکس با هم دارند و به اعتقاد کارشناسان روزنامههایی که از کمک مالی حزبی و یا دستگاههای دولتی کمتر استفاده میکنند به تک فروشی متوسل شده تا از این طریق هزینههای انتشار و توزیع روزنامه را جبران کرده باشند.
تکفروشی بهعنوان مهمترین عنصر در کسب درآمد در یک روزنامه لحاظ میشود. بعد از آن آگهیها، مسوولان روزنامه را در جبران هزینهها کمک میکنند. یارانهای که شاید روزنامه بگیرد از دیگر منابع درآمد روزنامههاست که در کنار دو مولفه قبل باید جوابگوی دخل و خرج روزنامه باشد.
مسوولان برخی از روزنامهها قیمت تکفروشی را بالا میبرند تا شاید هزینههای مربوط به بخش انتشار و توزیع را جبران کرده باشند. هرچند روزنامههایی که از دریافت یارانهها بیبهرهاند با جذب آگهیها قیمت روزنامه را پایین نگه میدارند تا مخاطبین خود را از دست ندهند اما روزنامهای که با قیمت پایین توزیع میشود اما محتوای مورد نیاز مخاطب خود را دربر نداشته باشد به طور قطع فروش ندارد.
با توجه به این که تیراژ بالا باعثجذب آگهی در روزنامه میشود؛ بنابراین مسوولان روزنامه و کارکنان آن باید با ایجاد محتوای با کیفیت و انتشار مطالب مورد نیاز مخاطبان افزایش تیراژ روزنامه را هدف قرار دهند تا به این طریق موفق به گرفتن آگهی شده و در نتیجه قیمت روزنامه را پایین بیاورند.
اما در کشورهای مختلف قیمت روزنامهها به نکات مختلفی وابسته است؛ حتی ممکن است روزنامهای رایگان منتشر شود. زیرا در برخی از موارد پول دریافتی از بخش آگهیها جوابگوی نیاز مالی روزنامه است و باعثمی شود مسئولان روزنامه با توجه به اعتباری که دارند با استفاده دریافتی خود از بخش بازرگانی خود باعثمیشود منبع دیگری برای درآمد درنظر نگیرند.
کارشناسان بر این عقیدهاند که در روزنامههای پرتیراژ دنیا تک فروشی تعیین کننده نیست زیرا این روزنامهها با انتشار آگهی از شرکتهای معتبر در روزنامه خود هزینههای جاری را تامین می کنند و شرایط قیمتگذاری روزنامه در خارج، با کشور ما که علاقهمندی به مطالعه روزنامه پایین است، تفاوت دارد. در بین روزنامههای خارجی با تیراژ بالا و مطالب پرمحتوایی که مورد تقاضا مخاطبان است بین قیمت تمام شده روزنامه و هزینه کارکنان تعادل ایجاد شده و شاید روزنامه را با قیمت پایینتری نسبت به دیگر مایحتاج خود به فروش برسانند.
همچنین از دیدگاه دیگر، قیمت روزنامه براساس نحوه مدیریت آن و قیمت تمام شده یعنی چاپ، انتشار و هزینه کارکنان روزنامه تعیین میشود. اگر یارانه به روزنامهای تعلق نگیرد، از آنجا که یکی از مولفههای جذب مخاطب در کشور ما قیمت پایین روزنامه است، مسوولان روزنامه سعی میکنند با راه حلهای دیگر قیمت آن را تعدیل کنند.
در هر حال در کشور ما یکی از علل اصلی خرید یا میل مخاطب به روزنامه قیمت آن است هرچند این نکته در تمام نشریات قابل تسری نیست. در ماهنامه، فصلنامه، هفته نامه و روزنامه با توجه به نوع مطالب، کیفیت چاپ، نحوه نگارش یا رویکرد سیاسی و یا هر نگاه دیگری که روزنامه دارد در میزان تمایل مخاطبان به خرید موثر است اما همان طور که پیش تر گفته شد قیمت از مهمترین عوامل در این فرایند است.
یکی از راههای کاهش قیمت روزنامه که توسط مخاطب پرداخت میشود، انتشار آگهی در روزنامه است؛ سالیان سال است که مردم روزنامههایی را به خاطر صفحات ضمیمه آگهی آن خریداری میکنند. طی سالهای گذشته تیراژ برخی از روزنامهها به خاطر آگهی ضمیمه آن بالا رفته است هرچند چون تحقیقات درستی در کشور ما انجام نشده است، نمیتوان دریافت چه تعداد از این روزنامهها به خاطر ضمایم آن خریداری میشوند و چه تعداد برای مطالعه روزنامه. شاید به این ترتیب روزنامهها در نحوه اطلاعرسانی خود تغییراتی ایجاد کرده و مطابق با خواست مردم چگونگی چینش صفحات روزنامه را انجام دهند.
هر قدر درآمد روزنامه بیشتر باشد، قیمت فروش آن پایین خواهد آمد که به اعتقاد کارشناسان در این صورت طبیعی است روزنامههایی که نه از یارانه بهره میبرند و نه آگهی دارند با قیمت بالا فروخته خواهند شد، در شرایطی که با توجه به کم بودن تعداد مخاطبان روزنامه در کشور ما باید با بهرهگیری از درآمد ناشی از آگهیها کمکهای دولتی و پایین آوردن هزینه چاپ قیمت روزنامه پایین آورده و مخاطب بیشتری جذب کرد.
در خارج از ایران روزنامههای خاص ورزشی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری وجود دارد اما در کشور ما به طور مثال در یک مجله اقتصادی آگهیهای مربوط به جراحان پلاستیک و زیبایی و عکس قبل و بعد از عمل بینی افراد منتشر میشود یا در یک نشریه فرهنگی آگهیهای مربوط به ظروف مختلف به چشم میخورد و به این ترتیب بازار آشفتهای در این زمینه داریم.
در هر حال تحليلگران بر اين عقيدهاند كه اگر مسوولان نشريات چون روزنامهها مخاطبان خود را بشناسند ميتوانند براي قيمت آن تصميم گيري كنند؛ در كشورهاي ديگر به دو شكل از انتشار روزنامهها حمايت ميشود؛ به اين ترتيب كه به روزنامه يارانه تعلق ميگيرد. مثل روزنامههاي انگليس و فرانسه و يا همچون آمريكا امكانات چاپ در اختيار روزنامهها قرار ميگيرد به جز اين در موارد ديگر آگهيها تعديل كننده قيمت روزنامهها هستند.