تولید غشاهای کربنی جداسازی گازها
محققان دانشگاه علم و صنعت ایران موفق به ساخت و ارزیابی غشاهای کربنی به منظور جداسازی گازها شدند.
به گزارش افکارنیوز به نقل از ايسنا، مهندس محمد مهديارفر، دانشجوی دوره دکتری دانشکده مهندسی شيمی دانشگاه علم و صنعت ايران در قالب رساله دكتري خود با راهنمايي دکتر تورج محمدی و دکتر علی مهاجری به اين مهم دست يافته است.
به گفته محقق، با توجه به برخی از محدودیتهای غشاهای پلیمری، غشاهای کربنی امیدهای تازهای برای بسیاری از جداسازیهای گازی توسط غشا به شمار میروند. در این پژوهش، نمونههای غشای کربنی به منظور کاربرد در جداسازی گازها ساخته شد.
رزین فنلی به عنوان ماده پیشتاز برای تولید کربن انتخاب شد. نشان داده شد که کربن حاصل از کربنیزاسیون رزین فنلی در دمای ۸۰۰ درجه سانتی گراد خاصیت غربال مولکولی از خود نشان میدهد و میتواند برای جداسازی گاز اکسیژن از نیتروژن مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین کربن حاصل از کربنیزاسیون در دمای درجه سانتی گراد ۷۰۰ نیز با مکانیسم جذب سطحی و با ظرفیت جذب بالای ناشی از حجم زیاد حفرات، میتواند برای برخی از جداسازیهای گازها مفید باشد. ازن دار کردن برخی نمونههای کربن، رفتار غربال مولکولی آنها را تضعیف کرد، لیکن ظرفیت جذب برخی گازها مانند دی اکسید کربن را افزایش داد.
در این تحقیق، روش مورد استفاده برای ساخت غشا، پوشش دادن سطح یک پایه متخلخل توسط محلول رزین فنلی و به دنبال آن خشک کردن، پخت و کربنیزه کردن لایه رزین بود. پایههای متعددی از جنس آلومینا، تیتانیا، گرافیت و پایههای ساخته شده از پودر کربن فعال به همراه یک بایندر، مورد استفاده قرار گرفتند.
این پایهها در دو فرم استوانهیی و دیسکی مورد استفاده قرار گرفتند. روشهای متعددی از جمله غوطهوری و دورانی به منظور پوششدهی بررسی شدند. شرایط مختلف خشک کردن، پخت و کربنیزه کردن مورد بررسی قرار گرفتند. نمونههای غشای ساخته شده، از نظر تراوشپذیری متان، دی اکسید کربن و نیتروژن مورد بررسی قرار گرفتند.
در تمام موارد، تراوش پذیری بالا بهمراه انتخابگری پایین در نمونهها مشاهده شد که نمایانگر مکانیسم ترکیبی انتقال توده گاز و نفوذ نادسن بود. بررسیها، وجود ترکهای فراوان بر روی سطح لایه کربن را نشان دادند. به منظور پیشگیری و یا اصلاح این عیوب، روشهای متعدد از جمله تکرار عملیات لایه نشانی - کربنیزاسیون، کنترل سرعت سرد شدن نمونه، کربنیزاسیون در دماهای پایین و پوشش دهی سطح کربن با یک پلیمر تراوا، مورد بررسی قرار گرفتند. این روشها در پیشگیری / اصلاح عیوب غشای کربنی کارایی کمی از خود نشان دادند.