فیلسوفان جهان:
مدرنیته نتوانست دین را از بین ببرد
فیلسوفان و اندیشمندان بین المللی معتقدند به رغم تلاش برای به حاشیه راندن دین در اعصار گذشته به ویژه در عصر روشنگری اما دین و باورهای دینی در جوامع ساری و جاری است.
به گزارشافکارنیوز، پروفسور الیزابت اندرسون استاد فلسفه و مطالعات زنان در دانشکده جان رالز دانشگاه میشیگان در خصوص جایگاه دین در دنیای معاصر به مهر گفت: بعد از عصر مدرن نوعی بازگشت به دین که در دوران خردمحوری به حاشیه رانده شد قابل مشاهده است.
وی تصریح کرد: آنچه در عصر روشنگری دستاویز دین گریزی قرار گرفت اقداماتی بود که در قرون وسطی به نام دین انجام شد و اینگونه القا شد که ماحصل دین همان آرای قرون وسطایی بوده است.
مؤلف " ضرورت یکپارچگی " گفت: سیطره کلیسا و سوء استفاده کلیسا از قدرت سیاسی باعثشد تا مردم همه چیز را به دین ربط و نسبت دهند.
وی در ادامه یادآور شد: در واقع دینی که کلیسا از آن سخن میگفت دیگر نزد مردم اعتبار و وجههای نداشت.
این فیلسوف اخلاق معاصر تصریح کرد: در عصر روشنگری علم و دستاوردهای علمی باعثشد تا برخی از باورهای خرافی که به عنوان باورهای دینی القا می شد زیر سؤال برود. این موضوع باعثشده بود تا علم وجهه و اعتبار زیادی به دست آورد.
اندرسون یادآور شد: برخی از این خرافهها منافع برخی از کشیشان و عالمان دینی را فراهم میآوردند و از اینرو با علم مخالفتهایی صورت می گرفت.
وی در ادامه افزود: اما بعد از عصر مدرن محدودیت علم و سرکوب علم نیز نتایج خود را نمایان ساخت. آنچه اتفاق افتاد جهانی سرشار از صلح و دوستی در سایه علم نبود.
استاد پیشین دانشگاه هاروارد در پایان افزود: سکولاریسم و رد اعتقادات دینی نتوانسته بود مانع جنگ و خونریزی شود و نتوانسته بود برای بشری که دین را عامل جنگ و خونریزی می دانست صلح و آسایش به همراه آورد.
هالدن: دین راه سعادت بشر است / نتایج و مصایب تأکید افراطی بر علم
جان هالدن استاد فلسفه دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند و فیلسوف اخلاق معاصر نیز تصریح کرد: اگر نگاهی به دوران گذشته و به ویژه نگاهی به عصر خرد بیندازیم مشاهده می کنیم که دین به عنوان منبع معرفتی بشر به حاشیه رانده شد.
وی در ادامه یادآور شد: بسیاری از اصولی که از دین استخراج می شد از منبع دیگری مورد استخراج قرار گرفت و اگر منافی با مبانی منبع عقل بود در حاشیه قرار می گرفت و رد می شد.
مؤلف " فلسفه کاربردی: اخلاق، جامعه و فرهنگ " افزود: بسیاری از باورهای دینی از جمله آفرینش جهان با مبانی علمی زیر سؤال می رفت. آنچه اصل بود و اعتبار داشت علم و روشهای علمی بود.
وی در ادامه افزود: بر اساس همین اصل بود که تکامل جای آفرینش و خلقت را می گرفت و آنرا بی اعتبار می دانست و شواهد علمی دیدگاه دینی و مذهبی در مورد منشأ و خلقت هستی را نادرست می پنداشت.
مؤلف " خدا باوری و خدا ناباوری " تصریح کرد: اما نتایج حاصل از تأکید افراطی بر علم نیز نمایان شد. دوران روشنگری که عصر مهجور ماندن دین است نتوانست دین و اعتقادات دینی را از بین ببرد.
مؤلف " در جستجوی معنا " یادآور شد: سیطره علم و نتایج حاصل از آن نشان داد که تأکید افراطی بر علم نمی تواند خوشبختی و سعادت بشر را به دنبال داشته باشد. راه درست تأکید افراطی بر علم و دین نیست بلکه بهره و توجه به هر دو موضوع است.
دالمییر: افراطگری تهدیدکننده جوامع است / رد توهین به باورهای دینی در ادیان الهی
پروفسور فرد دالمییر در این خصوص گفت: دین دارای جایگاه در تمام ادوار بوده است.
وی افزود: در عصر روشنگری عقلانیت ابزاری دین را در حاشیه قرار داد و اعتقادات و باورهای مذهبی توسط عقلانیت مدرن در حاشیه قرار گرفت.
مؤلف " هگل: مدرنیته و سیاست " در ادامه تأکید کرد: ولی امروزه آن عقلانیت با چالش مواجه شده است و معایب و دستاوردهای آن نوع عقلانیت نیز برای جوامع انسانی معلوم گشته است.
این فیلسوف معاصر در ادامه یادآور شد: چه در قرون وسطی و در عصر روشنگری نوعی عدم موازنه میان عقلانیت و باورهای دینی وجود داشت. در قرون وسطی عقل به حاشیه رانده شد و نتایج آن معلوم گشت و در عصر روشنگری باورهای دینی به حاشیه رانده شد و آثار آن نیز نمایان گشت.
مؤلف " شهر و عمل: کابردهای آن در نظریه سیاسی معاصر " تأکید کرد: باید میان عقلانیت و باورهای دینی نوعی توازن وجود داشته باشد و توجه به یکی باعثنادیده گرفته شدن دیگری نشود.
وی در ادامه افزود: افراط در هر کدام خطرناک است و جوامع بشری با آثار آن آشنا است. چه عقلانیت سکولار و چه افراطی گری مذهبی برای جوامع انسانی خطرناک هستند.
وی در ادامه یادآور شد: همانگونه که سکولاریسم رادیکال دین و مذهب را به حاشیه برد، افراطیگری دینی نیز میتواند عقلانیت را به حاشیه سوق دهد.
مؤلف " شهر و عمل: کابردهای آن در نظریه سیاسی معاصر " در خصوص افراطی گری نیز تأکید کرد: افراطیگری، تهدیدی برای بشریت است و در تقابل با آرمانهای انسانی و الهی قرار دارد. هیچکدام از ادیان الهی افراطیگری و حمله به باورهای دینی و اعتقادی را قبول نداشته، آنرا تأیید نمی کنند.
گلسپی: توهین به ادیان ماحصل منطق عصر روشنگری است
پروفسور مایکل آلن گلسپی استاد فلسفه و علوم سیاسی دانشگاه دوک تصریح کرد: در ابتدا مایل هستم در مورد نوع نگاه و منطق کلام محوری(logocentrism) صحبت کنم.
برنده جایزه لئو اشتراوس افزود: در دین مسیحیت و در قرون ۱۸ و ۱۹ میلادی این نوع نگاه در درون مسیحیت وجود داشت. هم از جنبه درونی و از هم از جنبه بیرونی این نگاه به ادیان و مذاهب دیگر وجود داشت.
وی در ادامه یادآور شد: بر اساس نگاه کلام محوری دیدگاه و اعتقادات دیگران بر حق نیست. این نوع نگاه در میان اروپائیان استعمارگر با ساکنان مستعمرات نیز صادق است.
مؤلف " ریشههای الهیاتی مدرنیته " تصریح کرد: یعنی استعماگران خود را برحق می دانستند و دیدگاههای کشورهای مستعمره را نادرست می دانستند.
استاد فلسفه و علوم سیاسی دانشگاه دوک آمریکا افزود: در واقع این نوع نگاه و منطق در عصر روشنگری نیر قابل ردیابی است. در این عصر عقل و شیوه عقلی و علمی خود را بر حق می داند و دین و باورهای دینی را نادرست می پندارد.
وی در ادامه تأکید کرد: نتایج مصیبت بار این عصر نیز نشان داد که این دیدگاه به چه میزان سطحی و نادرست بوده است.
مؤلف "نیهلیسم بعد از نیچه" تصریح کرد: تداوم چنین دیدگاههای در خصوص توهین به ادیان و باورها و اعتقادات مردم را در حال حاضر نیز شاهد هستیم.