حداد عادل: فرهنگ جامع نشانه زنده بودن زبان فارسی است
حداد عادل معتقد است: فرهنگ جامع نشانه زنده بودن زبان فارسی است.
به گزارش افکار نیوز،در آیین رونمایی از نخستین جلد «فرهنگ جامع زبان فارسی» که صبح امروز(پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ماه) در سرای اهل قلم نمایشگاه کتاب تهران برگزار شد،
***فرهنگنگاری کار ناشران خصوصی نیست
غلامعلی حداد عادل - رییس فرهنگستان زبان ادب فارسی - درباره اهمیت انتشار این فرهنگ گفت: سالهاست در کشور فعالیت فرهنگنویسی و فرهنگنگاری شکل گرفته است و از جمله فرهنگهایی که طی سالهای اخیر به چاپ رسیده، فرهنگ بزرگ سخن است که به همت حسن انوری و انتشارات سخن چاپ شده اما با وجود انتشار فرهنگهای مختلف، زبان فارسی همچنان به یک فرهنگ جامع نیاز داشته و دارد.
او ادامه داد: یکی از نشانههای زنده بودن یک زبان، تنوع نگارش و تدوین فرهنگها در آن زبان است. اگر فهرست انتشارات ناشران انگلیسی در لندن را ببینیم، متوجه میشویم که در هر فصل از سال، تعدادی فرهنگ لغت معتبر به آن زبان اضافه میشود و این به معنی زنده بودن آن زبان است. اگر زبانی مرده و بیحرکت باشد انعکاس آن در عرصه فرهنگنویسی هم صفر خواهد بود.
حداد عادل درباره فرهنگنویسی در زبان فارسی نیز گفت: زبان فارسی تحولات متعددی در دهههای اخیر داشته است. بعد از تلاش سترگ دهخدا، در زمینه فرهنگ نویسی، هنوز فرهنگ جامع دیگری که برآورنده همه نیازهای مربوط به زبان فارسی باشد، تألیف نشده است. یکی از دلایل این موضوع هم، نبود سرمایه کلان و صبر ایوب است و باید توجه داشت که چنین کاری، کار ناشران خصوصی نیست و نباید از ناشران خصوصی انتظار انتشار چنین آثاری را داشت.
او درباره توجه فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی به موضوع فرهنگ نویسی گفت: از زمانی که مرحوم حبیبی رییس فرهنگستان بودند، بحثتألیف یک فرهنگ جامع در شورای فرهنگستان مطرح بود. بنابراین شرایط برای آمادهسازی چنین فرهنگی محیا شد و کار با نظارت دکتر علیاشرف صادقی شروع شد و اکنون نزدیک به ۱۸ سال است که این کار آغاز شده و خوشبختانه امروز میوه و ثمره آن چیده میشود.
او درباره اهمیت «فرهنگ جامع زبان فارسی» عنوان کرد: این فرهنگ از یک پیکره غنی در طول تاریخ برخوردار بوده و چند تفاوت با فرهنگ دهخدا دارد. اول این که این فرهنگ از پیشرفتهای دانش فرهنگنگاری که در زمان دهخدا وجود نداشته، بهرهمند است. همچنین این فرهنگ با استفاده از ابزارهای پیشرفته امروزی تدوین شده است؛ یعنی نرامافزری که فرهنگستان برای آن چند ۱۰ میلیون تومان هزینه کرده است تا قدرت جستجوی مطلوب را داشته باشد. از سوی دیگر گروهی از پژوهشگران با آشنایی و تسلط به ادب ایران معاصر و گذشته و همچنین آشنایی با راه و رسمهای فرنگی، گام امیدبخشی در عرصه فرهنگنویسی
برداشته اند.
***حسن انوری: «فرهنگ جامع زبان فارسی» شایستگی عنوان جامع را دارد
همچنین در ادامه این مراسم حسن انوری - فرهنگنویس و پژوهشگر - درباره این فرهنگ گفت: این فرهنگ به واقع شایستگی عنوان جامع را دارد و اولین فرهنگی است که طور علمی و با پیکرهای وسیع در ایران به وجود آمده است. وقتی یک فرهنگ را باز میکنید، در آغاز یک مدخل میبینید، بعد آوانگاری و بعد ریشه. بعد هم هویتهای دستوری. در نهایت هم کدهای دیگر مانند مجاز یا حوزههای شخصی و غیره را میبینید.
این فرهنگنویس برجسته همچنین اضافه کرد: منابع موجود در این فرهنگ از کهنترین نوشتهها و گفتارها از جمله نوارهای صوتی در رشتههای تخصصی و پژوهشهای میدانی تشکیل شده است. این فرهنگ ۶۰ صفحه فرهنگ شواهد دارد و در هر صفحهاش هم ۲۵ عنوان ذکر شده است. یعنی هزار و ۵۰۰ منبع برای شواهد آن ذکر شده است و این اندازه از ارجاع به منابع، بیسابقه است، نه در فرهنگ دهخدا و نه در هیچ فرهنگ دیگری این همه منبع و شاهد تدارک دیده نشده است.
***علیاشرف صادقی: از آغاز تا امروز ادب فارسی در «فرهنگ جامع زبان فارسی» آمده است
در ادامه علی اشرف صادقی - عضو پیوسته فرهنگستان زبان فارسی و ناظر طرح «فرهنگ جامع فارسی» - درباره این اثر گفت: کار این از ۱۸ سال پیش شروع شد البته ما به صورت جدی ۱۸ سال کار نکردیم چون ابتدا شروع به جذب پژوهشگر و فیش برداری به روشهای قدیمی کردیم. اما دیدیم این شیوه کار بسیار پرمخاطره است و اگر یکی از فیشها گم شوند، کل کار با مشکل مواجه میشود. به همین دلیل فیشها را به رایانه دادیم.
او ادامه داد: این پیکره فعلا متشکل از هزار متن فارسی از روز نخست تا آخر است. این هزار متن تقریبا معادل هزار و ۲۰۰ مجلد و متجاوز از ۳۵ میلیون رکورد است. حجم وسیعی از اطلاعات این فرهنگ ذیل هر مدخل آمده است. این فرهنگ یک فرهنگ تاریخی است. به این معنی که از آغاز شروع ادبیات فارسی، شواهد را استخراج کردهایم و امیدواریم بتوانیم اثری که جوابگوی فرهنگ فارسی است، ارایه بدهیم.