۷۰درصد فهرستنویسیهای ایرانی مشکل دارند
دکتر افشین موسوی چلک در نشست «بررسی تحول قواعد فهرستنویسی ایران و جهان و چالشهای فراروی آن» گفت: ۷۰ درصد فهرستنویسیهای ایرانی مشکل دارند و با عدم مطابقت با محملهای اطلاعاتی مواجهند.
به گزارش خبرآنلاین، دکتر افشین موسوی چلک در این نشست که عصر جمعه ۱۶ اردیبهشت در کارنامه نشر سرای اهل قلم برگزار شد با بیان این مطلب گفت: قواعدی پیش از انگلوامریکن در فهرستنویسی بود، انجمن کتابداران آمریکا به مرور زمان در سال ۱۹۷۶ ویرایش نخست و بعد ویرایش دوم و سپس ویرایش دیگر ویرایش دوم فهرستنویسی جدید را مطرح کرد. قواعد انگلوامریکن به دنبال تغییر محملهای اطلاعاتی جایگزین قواعد فهرستنویسی گذشته و به ۲۴ زبان ترجمه شده است.
وی با بیان اینکه استفاده از انگلوامریکن در ۶۰ سال پیش به دلیل توانایی آن در سازماندهی اطلاعات بود، افزود: انگلوامریکن بر اساس دیدگاه کاتر مبنی بر این که فهرست باید بازیابی و بر اساس فهرستها گردآوری اطلاعات نیز انجام شود دارای ضعف بود.
دکتر موسوی چلک خاطرنشان کرد: قواعد امریکن گاه گمراهکننده بود و در هر فصل ۸ بخش را درباره اثر، مورد توجه قرار میداد. عدم مطابقت انگلوامریکن با تولید محملهای اطلاعاتی باعثکنار گذاشتن آن شد.
بنا بر گزارش ستاد خبری سراهای اهل قلم نمایشگاه کتاب تهران، همچنین در این نشست عباس رجبی، متخصص فهرستنویسی گفت: کتابخانهها وارثان و نگهبانان دانش بشری اند و منابع اطلاعاتی حاوی دانش بشری است. سازماندهی(فهرستنویسی و ردهبندی) به استفاده سریع و آسان از منابع اطلاعاتی میانجامد. به موازات رشد دانش و افزایش منابع دانش، روشهای سازماندهی دانش نیز بسط و تکامل یافت.
وی در بیان چالشهای فراروی فهرستنویسی، افزود: انتشار منابع اطلاعاتی بیشمار، بسترها و شکلهای مختلف منابع اطلاعاتی، خودانتشاری در محیط شبکه، انتشار سریع اطلاعات، آثار مرتبط و وابسته از یک اثر، بازیابی بیشمار اطلاعات، فقدان ارتباط لازم بین منابع اطلاعاتی و فرمتهای مارک مختلف هر کشور، چالشهای فراروی فهرستنویسی است.
رجبی همچنین در بیان قابلیتهای بسترهای جدید فهرستنویسی گفت: تسریع و گسترش فهرستنویسی پیش از انتشار فیپا، تسریع و گسترش فهرستنویسی تعاونی و مشترک و تبادل دادههای مراکز با یکدیگر، دستیابی به فهرستگان و منابع اطلاعاتی سایر مراکز، کاهش هزینههای فهرست نویسی و تدوین استانداردهای توصیف، ذخیره و تبادل اطلاعات کتابشناختی مانند قواعد فهرستنویسی، قالب مارک، استاندارد بین المللی توصیف کتابشناختی(ISBD)، جست و جو و بازیابی در این زمینه قابل ذکرند.
همچنین در این نشست، محسن حاجی زین العابدینی، عضو هیات علمی جهاد کشاورزی، گفت: انگلوامریکن در زمان خویشف انقلاب به حساب میآمد. اکنون میراث۶۰ سال پیش به درد نمیخورد و کاربر انتظار دارد در منزل خود از اطلاعات غنیشده استفاده کند و فهرست اطلاعات مختلف را درباره یک موضوع در اختیارش قرار دهد. " آردی ای " پس از انگلوامریکن علم انقلابی در فهرستنویسی است.
وی در ادامه افزود: در " آردی ای " که از ۲۰۰۵ شکل گرفت و نسخه نهایی آن در ۲۰۱۰ تهیه شد به اطلاعات توصیفی منابع میرسیم. " اف آر بی آی " نیز که پس از " آردی ای " شکل گرفت، الگوی مفهومی برای فهرستنویسی منابع دیجیتالی است.
همچنین در این نشست، ملیحه درخوش، سرپرست بخش فهرستنویسی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران در سخنانی گفت: آوریل ۲۰۰۵ کمیته همکاری کنگره تصمیم گرفت از ویرایش سوم انگلوامریکن صرف نظر کند و استاندارد جدیدی همراه با نام جدید را جایگزین ویرایش دوم انگلو امریکن کند. سال ۲۰۱۰ این نسخه تدوین نهایی شد.
وی با بیان اینکه آردی آی ویرایش جدید قواعد انگلوامریکن است، افزود: دادههای آردی آی برای محیط وبی قابل رویت در وب است.
درخوش گفت: آردی آی مجموعهای از دستورالعملها و رهنمودها را برای فرموله کردن دادهها ایجاد میکند و به ۱۰ بخش «ثبت ویژگیها»، «ثبت ویژگیهای اثر و بیان»، «ثبت ویژگیهای شخص، خانواده و سازمان»، «ثبت ویژگیهای مفهوم، شیء، رخداد و مکان»، «ثبت روابط مقدماتی بین اثر، بیان، نمود عینی و مورد»، «ثبت روابط اشخاص، خانوادهها و سازمانها»، «ثبت روابط موضوعی»، «ثبت روابط بین اثرها، بیانها، نمودهای عینی و موردها»، «ثبت روابط بین اشخاص و خانوادهها» و «ثبت روابط بین مفاهیم، اشیا، رخدادها و مکانهان» تقسیم میشود.
نشست بررسی سیر تحول قواعد فهرستنویسی در ایران و جهان و چالشهای فراروی آن جمعه ۱۶ اردیبهشت از ساعت ۱۴ تا ۱۵:۳۰ در سالن کارنامه نشر سرای اهل قلم برگزار شد.
بیست و چهارمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران تا ۲۴ اردیبهشت در مصلای امام خمینی (ره) برپا ست.