رونمایی از تندیس خیام در اسپانیا
تندیس حکیم عمرخیام نیشابوری به عنوان نخستین تندیس یک شخصیت ایرانی در اسپانیا، روز گذشته با حضور رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و با همکاری دانشگاه کمپلوتنسه مادرید در محوطه دانشکده زبان و ادبیات این دانشگاه رونمایی شد.
به گزارش اداره کل روابط عمومی و اطلاعرسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در مراسم رونمایی که با حضور شماری از شخصیتهای فرهنگی و دانشگاهی، سفیر و سرپرست رایزنی فرهنگی کشورمان و علاقهمندان به فرهنگ ایرانزمین برگزار شد، محمدباقر خرمشاد در سخنانی به بررسی و تحلیل شخصیت خیام پرداخت و اظهار داشت: به عنوان یک ایرانی جز تشکر چیزی نمیتوانم بگویم. یکهزار سال پس از خیام و هزاران کیلومتر دورتر از سرزمین او در اسپانیا افرادی گرد هم آمدهاند و درباره شخصیت ادبی، فلسفی و علمی خیام صحبت میکنند.
وی خاطرنشان کرد: به عنوان یک همیشه دانشجو این پرسش را مطرح میکنم که چرا ما و شما خیام را بزرگ میدانیم و تجلیل میکنیم؟ دلیل اول این است که خیام مرد علم و فرهنگ بود و دلیل دوم این که خیام عالمی چند وجهی و پیچیده بود. خیام رسالههایی در باره مکانیک، هیدرو استاتیک، هواشناسی، نظریه در مورد موسیقی و بحثی در مورد هندسه تزئینی دارد. گفته میشود که گنبد شمالی مسجد اصفهان بر اساس محاسبات خیام طراحی شده است.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، خیام را یک عارف معرفی کرد و افزود: آخرین رساله فلسفی خیام نشانگر گرایشهای اوست. میان عرفان و تصوف تفاوت هست. عرفان در چارچوب تشیع، و تصوف در چارچوب اهل سنت مطرح است. در اثبات عارف بودن خیام مطالبی گفته شده است که به مواردی اشاره میکنم. بعضیها او را حجةالحق و بعضیها او را امام نامیدهاند. اینها واژگانی است که به عرفا نسبت داده میشود.
وی تصریح کرد: بعضی میگویند خیام «فقیه» بوده و علاوه بر این «طبیب» هم بوده است. زیرا گفته میشود آبله سلطانسنجر را درمان کرده است. عصر خیام تصویر ایران را در حوزه علم شان میدهند. وقتی همزمان در نقاط مختلف ایران کسانی مثل خیام زندگی میکردند یعنی در ایران فضای علمی حاکم بود. یعنی ایران فقط سرزمین شعر نبوده، سرزمین طب، عرفان، فلسفه، ریاضی و نجوم هم بوده است.
خرمشاد اظهار داشت: خیام خیلی پیش از کپرنیک برای غزالی ثابت کرد که جهان به دور زمین نمیگردد و دو حرکت وضعی و انتقالی دارد. تقویم جلالی به عنوان تقویم ایران و افغانستان کمخطاترین تقویم بشری است که خیام تنظیم کرده است.
وی در باره دیگر تألیفات و ابداعات خیام گفت: خیام به عنوان یک مرد فرهنگی رسالهای به نام «نوروزنامه» دارد که در آن با نثری بسیار زیبا نوروز را توصیف کرده است. ماندگاری علم خیام از ۱۰قرن پیش تاکنون و جریان یافتن علم او در ایران که تا روم گسترده بود، نشان میدهد که علم در روزگاران قدیم حد و مرز نداشته است و اجداد ما در اشاعه آن بخل نمیورزیدند.
رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در پایان سخنان خود تصریح کرد: امیدوارم که در عصر ما هم اینگونه باشد و همه ملتها از دستاوردهای علمی بهرهمند شوند. به عنوان یک معلم ایرانی شهادت میدهم که ایران بازگشت به عصر طلایی علم و تمدن را پایه گذاری کرده و با همه سر و صداهای تبلیغاتی ایران برای رسیدن به قلههای علم و تمدن مصمم است. در این جستوجو بعضی از پارادوکسهای مدرنیته حل میشود. از جمله پارادوکس علم و دین و این شرایطی است که امیدواریم با رسیدن به آن با کمک دوستان و علاقهمندانش خدمتی به همه انسانیت شود.
در ادامه این مراسم، «کارمن اسکریبانو رودناس» از دانشگاه سنپابلو، «سانتیاگو اسکوبارگومز» از دانشگاه کمپلوتنسه و «خوسه فرانسیسکو کوتیاس» از دانشگاه آلیکانته، مقالات خود درباره حکیم عمر خیام را ارائه دادند.
در حاشيه اين همايش نيز نمايشگاهي از كتابهاي نوشته شده در باره خيام و همچنين رباعيات اين شاعر و دانشمند ايراني به زبان اسپانيولي برپا شد.