کلاهداری: هدفم جانبداری از جناح خاصی نبود
روحالله شمقدری: نسخه نهایی «پایاننامه» رسما به وزارت اطلاعات ارائه نشد
كارگردان پاياننامه گفت: براي ساخت پاياننامه قصد من طرفداري از جناح خاصي نبود، بلكه دغدغهام نشان دادن دستهاي پنهاني بود كه ميخواستند تيشه به ريشه انقلاب و نظام بزنند.
به گزارش ایسنا، حامد کلاهداری در نشست پرسش و پاسخ فیلم «پایاننامه» که عصر سهشنبه دهم خردادماه در فرهنگسرای رسانه برگزار شد، درباره انتقاداتی که به فیلمنامه این فیلم و ضعفهای آن گرفته شد، تصریح کرد: بسیاری از فیلمها در فیلمنامه ضعف دارند، ما نیز از این قاعده مستثنی نیستیم اما دلیل استفاده من از ژانر اکشن این نبود که بخواهم ضعفهای فیلمنامهام را بپوشانم چرا که از ابتدا میخواستم یک اکشن سیاسی بسازم و متاسفانه پایاننامه به طرز عجیبی مظلوم واقع شد.
وی ادامه داد: افرادی که از این فیلم انتقادهای غیرمنصفانهای کردند، ندیدند که برای «پایاننامه» دو هزار پلان گرفته شده است در حالی که بیشتر فیلمهای سینمایی ایران کمتر از هزار پلان فیلمبرداری دارند. متاسفانه در جشنواره نیز جوی به راه افتاد و حق «پایاننامه» از همان روز اول تضییع شد.
کارگردان «پایاننامه» در پاسخ به این سوال که «میخواستید چه موضع سیاسی را در این فیلم نشان دهید؟» عنوان کرد: قصدم این بود که دستهای پنهانی را که آن روزها در اتفاقات پس از انتخابات دست داشتند در قالب یک فیلم سینمایی بیان کرده و در واقع نمادگرایی کنم. در هر صورت بستر ماجرا، بستر انتخابات سال ۸۸ است و ما برای نمایش آن از نمادگرایی استفاده کردیم.
کلاهداری افزود: من در فیلمم میخواستم کسانی را نشان بدهم که قصد داشتند تیشه به ریشه نظام و کشور بزنند؛ البته نمیخواستم که این کار بسیار گلدرشت و مانند یک میتینگ سیاسی انجام شود. در هر صورت این مسئله حقیقت دارد که وقتی یک فیلم سیاسی ساخته میشود به هیچوجه امکان ندارد که همه آن را دوست داشته باشند اما من به «پایاننامه» اعتقاد دارم و از تکتک پلانهای آن دفاع میکنم.
یکی از اصحاب رسانه در ادامه سخنان کلاهداری، از او پرسید که «آیا فکر نمیکنید این فیلم برای عموم مردم، کمی گنگ و نامفهوم است؟» که کارگردان «پایاننامه» در پاسخ با تائید این مطلب اظهار کرد: به دلیل همین احساس، قبل از آنکه به دنبال تهیهکننده بگردم با نویسنده فیلمنامه که برادرم بودم اختلاف نظرهایی داشتیم. برادرم مسائل را با تیپ سینمای آمریکا و بسیار موجز میدید که مخاطب مجبور بود برای فهم کامل همه نشانهها فیلم را چند بار ببیند. در هر صورت دلایل ایشان من را متقاعد کرد و فیلم به این صورت که میبینید، ساخته شد؛ البته پس از ساخت فیلم وقتی آن را دیدم خودم هم این
سنگینی و گاهی گنگ بودن برخی از صحنهها را حس میکنم.
یکی دیگر از خبرنگاران از کلاهداری پرسید «آیا قصد شما این بود که یک گروه سیاسی را در حوادثپس از انتخابات سال ۸۸ محکوم کنید؟» که کارگردان «پایاننامه» بار دیگر تاکید کرد: من همین جا برای بار چندم اعلام میکنم که در ساخت «پایاننامه» کاری با جناحهای چپ و راست نداشتم. به عقیده من، دستهای پنهانی بودند و هنوز هم هستند که میخواهند تیشه به ریشه نظام، اعتقادات و کشور ما بزنند. بسیاری از مردم این موضوع را نمیدانستند. در هر صورت کار ما تایید این یا آن نبود. ما حتی در فیلم، اعتراضات منطقی را نیز محکوم نکردیم.
«آیا این فیلم سفارشی است؟» سوال دیگری بود که یکی از حاضران از کلاهداری پرسید. او نیز با تاکید بر اینکه بارها به این سوال پاسخ داده است، خاطرنشان کرد: بارها و بارها گفتهام و بار دیگر نیز میگویم که این فیلمنامه به هیچوجه سفارشی نیست. مگر فیلمساز برجستهای بودم که به من زنگ بزنند و کاری اینچنینی را سفارش بدهند؟ من فیلمنامه بهدست، دنبال تهیهکننده بودم و کسی جرات ساخت پایاننامه را نداشت تا اینکه آن را به دست آقای روحالله شمقدری و موسسهشان رساندم؛ البته ایشان هم بعد از یک ماه چهار صفحه کامل از فیلمنامه ایراد گرفتند. در کل، ما راه سختی را طی کردیم تا به
اینجا رسیدیم.
حامد کلاهداری در پایان سخنانش با انتقاد شدید از کسانی که بازیگران و عوامل این فیلم را تحت فشار گذاشتند، تصریح کرد: دلیلی ندارد اگر حامد کلاهداری فیلمی میسازد به عنوان مثال آقای پورامین که فیلمبردار آن فیلم است تمام عقاید فیلمساز را قبول داشته باشد. بخشی از افرادی که با ما در «پایاننامه» کار میکردند با من اختلاف عقیده داشتند اما به آنها بیمهری بسیاری شد. این افراد یک کار حرفهای انجام دادند و به یک کارگردان جوان کمک کردند اما بسیاری برای آنها شمشیر را از رو بستهاند. در هر صورت این رفتارها از یاد خواهد رفت اما برخوردهایی که با این افراد میشود کمال
نامردی است.
به گزارش ایسنا، در ادامه جلسه پرسش و پاسخ فیلم «پایاننامه» در هشتمین اتاق رسانه سینمای ایران که در فرهنگسرای رسانه برگزار میشد، روحالله شمقدری که تهیهکنندگی این فیلم را برعهده دارد، در ابتدای سخنانش با انتقاد از رفتارهایی که در جلسه نقد و بررسی «پایاننامه» در جشنواره فیلم فجر شد، خاطرنشان کرد: ما از همه رسانهها تشکر و از انتقاد، بیشتر از تمجید استقبال میکنیم چرا که به نظر من سینمای ایران بدون انتقاد و رسانه معنی و مفهومی ندارد.
وی ادامه داد: به نظر من آنچه در برج میلاد اتفاق افتاد فضای رسانههای ما نبود و آن مسائل که دیدیم از سوی اهالی رسانه بهوقوع نپیوست؛ البته پس از جشنواره فجر نیز ریشههای رفتارها را فهمیدیم. من ترجیح میدادم بتوانم به جای کارشناس و منتقد برنامه بنشینم تا با اشرافی که بر روی «پایاننامه» دارم تمام اشکالات آن را بیان کنم اما از همه میخواهم که این فیلم را از ابتدا تا انتهای آن، به صورت منسجم و با هم بسنجند.
شمقدری در ادامه در پاسخ به انتقاد کارشناس منتقد برنامه مبنی بر ضعف اساسی فیلمنامه «پایاننامه» عنوان کرد: من هم معتقدم که پایاننامه اشکال فیلمنامه دارد؛ البته این را کارگردان و نویسنده آن هم میدانند. به طور کلی میگویم که فیلمنامه «پایاننامه» ظرفیتهایی دارد که در سینمای ایران به آنها پرداخته نشده است اما اینکه آیا همه ساختارها، دیالوگها، نقاط عطف و … جای درستی قرار گرفته است، باید پاسخ بدهم که خیر! نویسنده هم میگوید که فیلمنامه «پایاننامه» کار اول اوست و من معتقدم که هادی کلاهداری نویسنده «پایاننامه» برای کار اولش فیلمنامهای شاهکار
نوشته است. در هر صورت فیلمنامه باید بازنویسی میشد و ما قرارداد بازنویسی آن را نیز بسته بودیم اما در هر صورت این اتفاق نیفتاد.
شمقدری در پاسخ به سوال یکی از اصحاب رسانه مبنی بر اینکه «آیا فیلمنامه و نسخه نهایی فیلم به نهادهای ذیربطی مانند وزارت اطلاعات ارائه و تاییدیه آنها دریافت شده است؟» نیز اظهار کرد: به این تعبیر که ما فیلمنامه را به وزارت اطلاعات داده باشیم و از آنها تاییدیه گرفته باشیم، خیر اما ما به طور طبیعی مشورتهایی از آنها گرفتیم و سعی کردیم اصولی را که وزارت اطلاعات داشت، رعایت کنیم. همچنین نسخه نهایی فیلم نیز به وزارت اطلاعات ارائه نشد. حالا یا آنها فیلم را تایید کردهاند و یا اینکه هنوز آن را ندیدهاند که تایید یا رد کنند! در هر صورت ما فیلم را رسما به وزارت اطلاعات
ارائه ندادیم که نظر آنها را بگیریم.
در ادامه این نشست، یکی از حاضران در سالن فرهنگسرای رسانه از تهیهکننده «پایاننامه» پرسید که «آیا فکر نمیکنید مانند سینمای هالیوود باید چندین سال از حوادثپس از انتخابات میگذشت تا آن را به فیلم تبدیل میکردیم؟» که شمقدری در پاسخ گفت: هالیوود چنین رفتاری را نسبت به جریاناتی که در کشور آمریکا رخ میدهد، دارد اما آیا سینمای هالیوود در مورد سایر کشورها نیز اینگونه عمل میکند؟ هالیوود درباره سایر کشورها حتی قبل و یا همزمان با اتفاقاتی که رخ میدهد، فیلم میسازد. پس این مسئله که باید یک زمان مشخص از یک اتفاق برای تصویر کردن آن بگذرد، یک قاعده قطعی نیست.
وی افزود: به نظر من حتی «پایاننامه» دیر ساخته شده و این حرکت فرهنگی در کنار سایر حرکتهای فرهنگی باید زودتر از اینها آغاز میشد. اگر ما میتوانستیم عکسالعملهای منطقی داشته باشیم هیچ جانی به خطر نمیافتاد. به نظر من سینما باید زودتر از اینها وارد میدان میشد.
شمقدری در ادامه این نشست، در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه «چه طیفی بیشتر از این فیلم خوششان میآید؟»، تاکید کرد: صراحتا میگویم که «پایاننامه» فیلمی خاص است و در هیچ جمعی نمیتوان گفت که همه جمع تماما از فیلم خوششان آمده و یا تماما از فیلم بدشان آمده است. در تمام فضاها چه در کلیات و چه در جزئیات هم موافق و هم مخالف داشتهایم؛ البته در تیپهای مذهبیتر بحثمخالفت کمتر ظهور میکرد. در هر صورت نگرش ما در این فیلم آن نبوده که به جناحی وفادار باشیم بلکه سعی کردیم به کلیت و اصول اصلی نظام وفادار باشیم. این مسئله در دیالوگهای «پایاننامه» کاملا مشخص است.
پس از این سخنان شمقدری، میلاد حاجیپروانه کارشناس منتقد هشتمین نشست اتاق رسانه سینمای ایران درباره وفادار نبودن این فیلم به هیچ جناحی گفت که من احساس میکنم «پایاننامه» بیش از آنکه به محکومیت حوادثپس از انتخابات بپردازد، آن را تایید میکند و به طرفداری از آن میپردازد.
شمقدری در پاسخ به وی با بیان اینکه «شما چیزی میگویید که کار را حساس میکند»، اظهار کرد: به نظرم فیلم را باید کلی بررسی کرد چرا که جزئیاتی هوشمندانه در فیلم نهفته است. بسیار اشتباه است اگر فکر کنیم که فلان جناح خاص میخواهد ریشه نظام را بزند و طرف مقابل میخواهد آن را به اوج برساند. به نظرم این نکته بسیار مهمی است. حرفمان این است که ممکن است عدهای خودشان را به جناحی متصل کرده و تیشه به ریشه نظام بزنند. شاید در آینده، آن عده به جناح دیگر وصل شوند. پس این مطلب، مخصوص جناح خاصی نیست.
تهیهکننده «پایاننامه» همچنین در پایان سخنانش با انتقاد از شرایط اکران این فیلم تصریح کرد: ما نسبت به زمان اکران، معترض هستیم. به نظر ما این زمان اکران، زمان فیلمسوزی است؛ البته مسائل دیگری نیز وجود دارد که ما در مورد آنها حرف داریم. به عنوان مثال پس از گذشت ۱۰ روز از آغاز اکران هنوز تیزرهای «پایاننامه» از تلویزیون پخش نشده است.
به گزارش ایسنا، هادی کلاهداری نویسنده فیلمنامه «پایاننامه» نیز در پاسخ به انتقاد کارشناس منتقد برنامه نسبت به ضعفها و حفرههای موجود در فیلمنامه تصریح کرد: در هر صورت اتفاقاتی پس از انتخابات سال ۸۸ اتفاق افتاد و ایده ساخت این فیلم را به ما داد. این فیلمنامه اولین کار من بود و بخشی از انتقادها نیز به همین دلیل وارد میشود اما اینکه چرا من این فیلمنامه مهم را نوشتم باید بگویم که چون کس دیگری این کار را نمیکرد.
وی در ادامه در پاسخ به این سوال که «دید فکری شما نسبت به جریانات پس از انتخابات چگونه بود؟» اظهار کرد: متاسفانه ما عادت کردهایم که اصطلاح دولت یا جنبش سبز را به طور کلی از سران بالایی تا مردم به صورت یکسان اطلاق کنیم اما به نظر من سران جریانات از مردم جدا هستند. به نظرم ما جنگ قدرتی داشتیم که مردم از آن جدا بودند.
هادی کلاهداری در پاسخ به سوال یکی دیگر از حاضران مبنی بر اینکه «با توجه به این موضوع که شما اولین فیلمنامهتان را نوشتهاید، فیلمنامه پایاننامه را چگونه ارزیابی میکنید؟»، گفت: اعتقاد دارم که فیلمنامه پایاننامه نقصهای زیادی دارد و البته این مساله با توجه به اولین کار من کمی طبیعی است.
در انتهای این نشست، یکی از خبرنگاران از نویسنده «پایاننامه» پرسید که «ایده این فیلمنامه در ابتدا چگونه به ذهن شما خطور کرد؟» که او در پاسخ گفت: ایده از آنجایی آمد که جوانانی پس از حوادثانتخابات سال ۸۸ کشته شدند. ایده و دغدغه من این جوانها بودند و از نظر من هر دو جناح در این زمینه مقصر بودند.
به گزارش ایسنا، در ابتدای این نشست، سلطانی دبیر اتاق رسانه فرهنگسرای رسانه با اشاره به غیبت امیر قادری منتقد همیشگی جلسات پرسش و پاسخ این فرهنگسرا بیان کرد: پدر بزرگ آقای قادری فوت شده بودند و ایشان مجبور شدند که به شهرستان بروند. ما نیز پس از آن با آقای فراستی هماهنگیهای لازم را انجام دادیم و قول مساعد را برای حضور از ایشان گرفتیم اما ایشان ساعت یک بعداز ظهر امروز تماس گرفتند و گفتند که یک جلسه فوری برایشان پیش آمده است.
از نکات قابل توجه در هشتمین نشست اتاق رسانه سینمای ایران میتوان به این مطلب اشاره کرد که مجری برنامه و دبیر آن چندین بار از حاضران خواستند که این جلسه به دور از حواشیای که در جلسه نقد و بررسی این فیلم در برج میلاد اتفاق افتاد، برگزار شود.
همچنین در این نشست هیچ یک از بازیگران «پایاننامه» حضور نداشتند.