سروش صحت: امیر قادری گفت بیخیال کارگردانی نشو!
سروش صحت نویسنده و کارگردانی است که این شبها سریال “شمعدونی” را روی آنتن دارد.
به گزارشافکارنیوز، صحت پیش از “شمعدونی” سریالهای دیگری مانند “پژمان” و “ساختمان پزشکان” و “چارخونه” را هم ساخته است اما هنوز که هنوز است خود را کارگردان نمی داند.
صحت در تازه ترین گفتگوی خود نیز با ذکر این مساله که کارگردان شدنش اتفاقی بوده از امیر قادری روزنامه نگار سینمایی به عنوان کسی نام برده که به توصیه وی اولین تجربه کارگردانیش را به انتها رسانیده است.
سروش صحت در این گفتگو درباره تفاوتهای خود با مهران مدیری و رضا عطاران در طبقه اجتماعی که بدان می پرازد نیز نکته جالبی را بیان کرده است.
بر وزن علم بهتر است یا ثروت، هنر بهتر است یا ثروت؟
سوال خیلی سختی است چون تعریف هنر برای من گنگ است اما ثروت برایم مشخص. پاسخ به این سوال کمی برایم دشوار است. شاید راحتترین پاسخ برای این سوال این است که هم هنر را دوست دارم هم ثروت را. به نظر من هر چیزی خوبش خوب است.
پس ثروت خوب را دوست دارید اما ثروت بد چه جور ثروتی میتواند باشد؟
ثروتی است که شما از آن بد استفاده میکنید و باعثمیشود خودت یا زندگیات خراب شود یا اینکه باعثشود که زندگی بقیه لطمه ببیند.
و ثروت خوب چه ثروتی است؟
ثروتی است که شما خودتان از آن لذت ببرید باعثآسایش اطرافیانتان شود و شما را به خواستههایتان نزدیکتر کند.
هنر بد چه هنری است؟ اصلا تعریف شما از هنر چیست؟
پاسخ به این سوال هم سخت است چون تعریف من از هنر خیلی شخصی است. به خصوص اینکه هنر یک تعریف عام دارد. هنر به حدی گسترده و انتزاعی است که در هر ذهنی به یک شکل است. یعنی شما وقتی در مورد ادبیات صحبت میکنید یکی به داستایوفسکی هنرمند میگوید و دیگری به ذبیحالله منصوری و شخص دیگری به دانیال استیل. هریک از آنها هم به نظر خودشان درست میگویند و هریک با دیگری مخالف است. به همین دلیل است که تعریف شخصی میشود و نمیتوان گفت کدام یک درست میگویند.
درست مانند اینکه میگوییم هنرخلاق است یا هنر سرگرمی است.
بله. مرز بین این دو کاملا سلیقهای است اما در مورد ثروت راحتتر میتوان صحبت کرد.
آیا شما معتقدید که هنر خلاق خوب است و هنر سرگرمی بد یا برعکس؟
نه ابدا چون هنر خلاق و سرگرمی هرکدام به همان اندازه تعریفشان گسترده است.
آیا تا به حال شده که به خاطر پول خوب، هنر را کنار بگذارید؟
تعریفی که از هنر در ذهن دارم، به حدی در حرکت است که هنوز به یک تعریف ثابت برای آن نرسیدهام و نمیتوانم بگویم که به چه چیزی باید هنر بگویم اما اگر منظور شما این است که آیا شده به خاطر پول کار کنم، بله، شده.
بعد از اینکه به خاطر پول کار کردید چه حسی داشتید؟
تمام سعیام را کردهام که کار خوبی ارایه دهم و گاهی اوقات بعد از ارایه کار پشیمان نبودهام و گاهی هم بعد از کار شرمسار و پشیمان بودم ولی خب چارهای نبوده است.
تعداد آن کارهایی که از آنها شرمنده بودید، زیاد است یا کم؟
خیلی زیاد نیست ولی هستند دیگر.
البته صراحت شما قابل تحسین است! شما همواره در بخش سرگرمی فردی موفق بودهاید. عدهای معتقدند یک کار اگر با استقبال فراوان مواجه شود، ممکن است از لحاظ هنری ارزش آن پایین بیاید ولی از سوی دیگر وقتی فیلم، سریال یا تئاتری شکست میخورد باز ما آن کار را فاقد ارزش میدانیم، شما استقبال مردم را نسبت به کارهایتان چگونه ارزیابی میکنید؟
گفته شما کاملا درست است. سالها پیش یک مطلبی را خواندم که نقدی بود بر کتاب حاجی بابای اصفهانی که تیتر آن نقد این بود: «کتابی عامهفهم و خاص پسند». بنده از همان زمانی که این مطلب را خواندهام دوست داشتهام کارهایم به این مرحله برسد. فکر میکنم اگر در حال حاضر جایگاه آقای اصغر فرهادی در عرصه هنر اینقدر بالاست، به این دلیل بوده که توانسته هم با مخاطب خاص و جهانی ارتباط برقرار کند کما اینکه هنگامی که فیلمش در سینماهای ایران اکران میشود مخاطب عام فیلم را میبیند و میپسندد.
یا مثال غیرایرانیاش میشود مثلا امبرتو اکو، نویسنده و فیلسوفی که…
دقیقا، امبرتو اکو یک عکس دارد که من در آشپزخانه نصب کردهام؛ در آن عکس دم در کافهای ایستاده که پاتوقش برای صرف چای و قهوه بوده است و بقیه آدمها هم بیرون کافه ایستادهاند که یکی راننده تاکسی، یکی کارگر یا… هستند که اگر زیر عکس نوشته نشده بود کدام یک از این ١ ، ١٢ نفر(که چند تا روی زمین و چند تا سر پا ایستادهاند) امبرتواکو است نمیتوانید ایشان را تشخیص دهید. او توانسته هم در محیطهای دانشگاهی یک آدم بهشدت خاص و فعال باشد و هم پاتوقش جایی میان مردم است که در آنجا هم چایی و قهوه میخورد و هم کار میکند. شاید به همین دلیل است که توانسته هم در زیباشناسی
حرفهایش را در استانداردهای جهانی مطرح کند و هم کتابهایش بهگونهای است که تمام مردم دنیا آن را مطالعه میکنند.
نخستینبار شما را در کلاسهای آقای دولتآبادی دیدم. آن زمان همکلاس بودیم. هر وقت کار بد از شما میبینم میگویم سروش صحت چرا؟ آیا با توجه به شناختی که از شما داریم، این انتظار زیادی است؟
نه، انتظار زیادی نیست. انتظار بجایی است. همه میتوانند از هم انتظار داشته باشند چون انتظار باعثپیشرفت انسانها میشود و تلاششان را بیشتر میکند ولی همه ما آدمهایی هستیم با ضعفها، محدودیتها و شرایطی که دیگران از آن بیخبرند و خیلی وقتها تلاشمان و سعیمان را کردهایم و به نظر خودمان بهترین کار دنیا را انجام دادهایم ولی قانعکننده نبوده است. حتی مواقعی که خودم میدانستم کار باب میلم نیست نیز سعی داشتم آن را به عنوان یک کار خوب ارایه بدهم اما بعضی مواقع نشده است.
چند نمونه از کارهایی را که فکر میکنید خوب نبوده، بگویید؟
آدمی سعی میکند کارهای بدش را پوشیده و پنهان نگه دارد!
پس چند تا از کارهای خوبتان را نام ببرید؟
در سریالهایی که برای تلویزیون ساختم، ساختمان پزشکان، پژمان و شمعدونی را دوست دارم. در بازیهایی که در تلویزیون اجرا کردم: کاکتوس(که با آقای هنرمند کار میکردم)، کارهایی که با آقای مدیری انجام دادم، سریال زیرزمین را که با آقای افخمی کار کردم و داستان یک شهر را که با آقای اصغر فرهادی کار کردم کارهای خوبی میدانم. در سینما هم نان عشق موتور ١ ، گاوخونی، تقاطع، شراره(که نخستین فیلم سینماییام بود و برای من مهم بود) را دوست داشتم و خب در عرصه نوشتن هم خیلی فیلمنامههایم را قابل قبول میدانم و روزنامه هم که عرصه دیگری است.
پس شمعدونی را دوست دارید؟
شمعدونی خیلی به سلیقهام نزدیک است. روابط و ارتباطها شاید در بعضی مواقع بیش از حد اغراق باشد اما کاملا درست است. در زندگی عادی من یکی از کارهایی که میکنم این است که یک گوشهای مینشینم و روابط و حرکات افراد و مردم عادی را زیرنظر میگذرانم و…
اما به نظر ساختمان پزشکان موفقتر بود!
بله ساختمان پزشکان موفقتر بود، اما شمعدونی چه توی کار، چه کارگردانی، چه روابط خیلی خیلی به سلیقه من نزدیکتر است. البته این به آن معنا نیست که بخواهم بیادبی کاراکترهای این سریال و این افراد را تایید بکنم اما دیدهام پس میتوانم منعکس کنم.
سریال شمعدونی بلافاصله بعد از «در حاشیه» پخش شد و به همین دلیل این دو سریال در حالت مقایسه قرار گرفته است. نمیتوانستید جلوی پخش را بگیرید که بلافاصله بعد از در حاشیه پخش نشود؟
فیلمبرداری شمعدونی قبل از اینکه در حاشیه شروع شود، تمام شده بود. قرار بود قبل از در حاشیه شروع شود و خیلی از طرفدارهای در حاشیه فکر میکنند که ما آمدهایم و خود را تحمیل کردهایم که جایگزین در حاشیه باشیم، در حالی که زمانبندی پخش را خود تلویزیون تصمیم میگیرد. تلویزیون خودش برنامهها را نگه میدارد و بعد تصمیم میگیرند چه زمانی پخش کنند. ما فقط میدانیم که برنامه دست کدام شبکه است ما حتی ساعت پخش سریالمان هم بر عهده خودمان نیست چه برسد به تاریخ پخش آن که مطلقا دست سازنده نیست.
این پخش خیلی به کار صدمه زد.
اوایل پخش بله ولی به مرور کمتر شد.
از اینکه شما را با آقای مدیری مقایسه میکنند، چه حسی دارید؟
این نوع مقایسه کمی حس افتخار به من دست میدهد چون من شاگرد آقای مدیری بودم.
یعنی این مقایسه که باعثشد به شمعدونی لطمه بخورد شما را اذیت نکرد؟
طبیعی است هر کاری که بعد از کار دیگر پخش شود، به خصوص با بازتابهایی که داشت طرفدارهایش دلخور شوند. ما خودمان هم دوست نداشتیم این اتفاق بیفتد تا اینکه یک عامل خارجی باعثتعطیل شدن در حاشیه بشود. البته گروه سازنده اعلام کردند این گونه نبوده است اما هر چیزی که شبهه و شایبه داشته باشد این شبهه و شایبه دامنگیر جایگزین آن هم میشود اما این دست ما نبود ولی چون من آقای مدیری را دوست دارم میگویم که خیلی خوشحال شدم که کارم را با او شروع کردم.
یکی از نقدهایی که بر کار شمعدونی بود، انتخاب بازیگرها بود ولی با این تفاسیری که میگویید، انتخاب بازیگرها به شخصیتها و آن چیزی که در ذهن داشتید نزدیک بوده است.
بله، این موضوع اصلا غیرقابل انکار نیست که اگر کارگردان یکسری از بازیگرهای طنز شناخته شده را بیاورد بیننده خیلی زودتر با کار ارتباط برقرار میکند و زودتر و راحتتر فیلم را قبول میکند. کمااینکه با این انتخاب کارگردان نصف راه را رفته است. اما دوست داشتم از این ترفند استفاده نکنم و از کسانی استفاده کنم که در سابقه تصویری ذهنم میتوانستم با نقشها ارتباطشان دهم. ولی تا به الان موفق بودهام و امیدوارم فشار کار آنقدر زیاد نباشد که دفعههای بعد به همان ترفند مراجعه کنم.
یعنی قدم برعکس برداشتید؟
قدم برعکس نه. ولی ممکن است آدمیزاد گاهی کوتاه بیاید. در مقابل فشار تلویزیون، تهیهکننده و حتی بازیگر! ممکن است تصمیم بگیرید که از هشت تا بازیگر، پنج تا شناخته شده و کارکرده باشند. اما بنده دوست دارم اکثر بازیگرهایی که انتخاب میکنم خودش آدم این نقش باشد و اینکه چقدر شناختهشده هست اغلب در انتخاب من تاثیری ندارد.
اما این کار را سختتر خواهد کرد و پرداخت سختتری خواهد داشت؟
بله. مثلا ساختمان پزشکان و پژمان را الان همه دوست دارند ولی اگر در اینترنت اوایل کار کامنتهای تماشاچیان را بخوانید، میبینید که نسبت به آن کارها هم جبههگیری بوده و به مرور با پژمان جمشیدی ارتباط برقرار کردند.
شما تعادل را حفظ کردهاید از یک سو آتنه فقیهنصیری را آوردهاید و از سوی دیگر قدرت ا.. ایزدی همان رشید معروف را آوردهاید که ذهنیت آن تئاتر اصفهانی را در ذهن تماشاگر زنده میکند.
بنده آقای ایزدی را که به آقا رشید معروف است همیشه خیلی دوست داشتهام و خیلی هم میخندیدیم و الان هم میخندم. همیشه فکر میکردم اگر ایشان کنترل شود، یک کمدین خوب خواهد شد. به همین دلیل در این کار هم سعی کردهام تا جایی که میشود با دیالوگ و میزانسنها کنترل شده باشد و به نظر من نقش خود را توانسته خوب ایفا کند چون بعد از اینکه چهار قسمت رفت همه سراغ او را میگرفتند که آیا دیگر نمیآید و…
با این تفاسیر از چینش بازیگر و بازخوردی که میگیرید راضی هستید؟
برای بنده قابل پیشبینی بود که شاید از همان ابتدا عدهای نشناسند مثلا زمانی که به یک مهمانی دوستانه میروید و همه را میشناسید از همان ابتدا راحت و آسوده وارد جمع میشوید اما اگر در همان مهمانی تعدادی افراد غریبه آمده باشند شما محتاطتر و با رعایت یکسری از اصول وارد مهمانی میشوید و در ابتدا رعایت میکنید اما به مرور که با آنها دوست و آشنا شدید، راحتتر میشوید.
یکی از نقدهایی که به شمعدونی میکنند به شخصیت خواهری است که از لحاظ جسمی کمی مشکل دارد و چون ازدواج نکرده عصبی است…
در ساختمان پزشکان یک عده معترض بودند که چرا شخصیتی که خانم دهقان به نام خانم شیرزاد بازی میکرد اینقدر ابله است و چرا یک زن را تا این حد ابله و نادان نشان دادهام که در پاسخ گفتم این شخصیت یک آدم است در یک کار طنز. الان هم همین واکنش را نسبت به هوشنگ دارند. چرا مرد را تحقیر کردهاند اما اصولا ما در کار به آدمهایی احتیاج داریم که یکسری موقعیت ایجاد کنند. ما خیلی وقتها مجبوریم از تیپ استفاده کنیم. الان در این کار ما زیبا و زهره که خانم میرعلمی و عابدی نقششان را بازی میکنند بیشتر از همه به نقششان نزدیکند. اما اگر طی داستان ببینیم اینها تیپ خالص نیستند تیپ
شخصیت هستند تمام رفتارشان براساس تیپ شکل نمیگیرد. در بعضی از لحظهها رفتاری دارند که آن موقع آمادهاش نبودیم. رنگآمیزی میشوند و ما در کار طنز به آنها احتیاج داریم. در مورد اینکه اشاره کردید که چرا پاهایش مشکل دارد من برای اغلب نقشها سعی میکنم دو تا شخصیت را در نظر بگیریم که اگر یکی نشد با دومی کار کنم. اکثریت قریب به اتفاق هم همان شخصیت اول ماندگار میشود. اما برای نقش زیبا فقط و فقط به خانم میرعلمی فکر کرده بودم. اما سه، چهار روز مانده به فیلمبرداری، خانم میرعلمی زنگ زدند که من نمیتوانم بیایم چون سه چهار روز پیش در اجرای تئاتر از ارتفاع پایین
افتادهام و ٩ جای پایم شکسته است. تا یک ماه خانم میرعلمی اصلا نمیتوانستند حرکتی بکنند. اما به او گفتیم کار را طوری تنظیم میکنیم که ماه اول نباشی و داستان را طوری تغییر میدهیم که ماه اول با ویلچر باشی بعد دو عصا و یک عصا. یعنی ما در طول ١ ماه داستان را با مراحل درمان خانم میرعلمی به پیش بردیم یعنی اگر اوایل کار را نگاه کنید خانم میرعلمی یک بار در تاکسی نشسته و یک بار روی صندلی چون اصلا حرکت نمیتوانست بکند. بعد پایش میشکند و روی ویلچر است بعد با دو عصا است و…
این کار جزو مواردی است که کارگردان با بازیگر داستانسازی میکند؟
چون به نظر بنده فقط ایشان قابلیت بازی کردن این نقش را داشتند.
شما در مصاحبههایتان بر وجه نویسندگی بیشتر تاکید دارید و بعد بازیگری و بعد هم کارگردانی. خب، به عنوان یک نویسنده تعریف شما از یک سریال طنز یا کار تلویزیونی طنز چیست؟
از کلیات شروع میکنم که به جزییات برسم. در ایران یک عده به فانتزی علاقه دارند و استاد فانتزی هستند و بیشترین کار فانتزی را انجام میدهند، مثل آقایان پیمان و مهراب قاسمخانی که ذهنهای فانتزی خیلی خوبی دارند، یا حتی رامبد جوان. ذهن من آنقدر فانتزی نیست. من دوست دارم در یک بستر رئال کار کنم. در یک بستر رئال اجتماعی با رگهها و مایههایی از فانتزی، یعنی لحظهای. همانطور که آقای مدیری طبقات خاص و مرفه را خوب نشان میدهد یا آقای عطاران طبقات محروم را خوب نشان میدهد، من هم چون خاستگاه خودم از طبقه متوسط است، برایم نشان دادن این طبقه راحتتر است و دوست دارم طنز
اجتماعی با مایههایی از رئال فانتزی برای طبقه متوسط شهری را کار کنم. حال ممکن است کارم خوب یا بد شود ولی در این بستر بیشتر احاطه دارم.
براساس ستون «تاکسینوشت» که در روزنامهها و صفحات آخر «اعتماد» همیشه نوشتهاید، یک نکته قابل تامل است؛ اینکه در خیابانها با مردم ارتباط دارید، گپ میزنید که نشان از این دارد شما روابط مردم عادی را میشناسید اما در طنزی که ارایه میدهید یک دیدگاه پاستوریزهای وجود دارد، یا به توضیح دیگر، سروش صحت همیشه یک حدی را نگه میدارد و ورود نمیکند به زبان و طنز خیابانی. با توجه به اینکه گفتید علاقهتان روایت طبقه متوسط است، این پاستوریزه بودنتان را چگونه توجیه میکنید؟
فکر کنم در نوشتههایم هم این مورد را رعایت کردهام. البته در این مورد ادعایی ندارم ولی امیدوارم که رعایت کرده باشم. اما نکته جالب این است که در همین حدی هم که هستیم به اعتقاد بسیاری مرزها و حد و حدود را شکاندهایم و در واقع خطشکنی و چارچوبشکنی کردهایم. شما به من میگویید پاستوریزه و استریلیزه در حالی که بنده در یک مصاحبه نسبت به این موضوع اعتراض کردم که چرا از ما میخواهید پاستوریزه و استریلیزه باشیم. بگذارید کمی واقعبینانهتر باشیم.
بیشتر نوع ارایه مدنظر من است. مثلا در همین کار شمعدونی وقتی دو نفر به عنوان برادرزن و داماد با هم دیالوگ میکنند، یک حدی از شوخی و طنز را رعایت میکنند تا آن حدود شکسته نشود.
این موردی را که شما به آن اشاره کردید دوست دارم. فکر میکنم آدمها هم باید خیلی نزدیک به هم باشند و هم باید حد و حدودشان را نگه دارند. همه آدمها اطراف خودشان هالهای دارند که میزان صمیمیت مشخصکننده نزدیکی به آن هاله است. به همین دلیل است که مثلا وقتی داخل آسانسور هستیم، چون همه نزدیک هم هستیم بهتر است که رو بهدر بایستیم تا چشم در چشم نشویم. چون اگر این اتفاق بیفتد شما معذب میشوید. در این مکانها درستش این است که همه به یک جهت بایستند تا بتوانند به یک جهت نگاه کنند. من دوست دارم آدمها به هم نزدیک باشند و در عین حال فاصله و حرمت و احترام هم حفظ شود.
در یک مصاحبه شما عنوان کرده بودید که من برای نویسندگی نزد آقای مدیری رفته بودم و ایشان پیشنهاد بازیگری را داده بودند و بازیگر شدم و بعد از آن روایت مشابهی را در مورد کارگردانی میگویید به این مضمون که رفته بودم بازی کنم که آقای چگینی پیشنهاد کارگردانی را به من دادند و…
تمام زندگی من به همین شکل بوده است. من نمیخواستم فیلمنامهنویس بشوم و خیلی اتفاقی به این فکر افتادم و این تنها جایی بود که خودم به این فکر افتادم. من خیلی دلم میخواست داستاننویس شوم ولی ازدواج کرده بودم و پولی نداشتم و فهمیدم از داستاننویسی آبی گرم نمیشود. این بود که با خودم فکر کردم که چه کنم که هنر به ثروت گره بخورد و به فیلمنامهنویسی روی آوردم. در همان ابتدا من نه فیلمنامهنویسی بلد بودم نه ارتباطاتی در سینما داشتم. بنابراین شروع کردم به کتاب خواندن و برگزاری جلسههایی با آقای رامین نصیر، حسن معجونی، رضا کاظمینژاد جهت نوشتن فیلمنامه. بعد به دیدن
آقای مدیری رفتم که نتیجهاش شد بازیگری و در حال بازی در کار آقای مدیری بودم که نخستین کار بازیگری سینمایی در فیلم شراره به من پیشنهاد شد و…
نکته همین جاست که در این اتفاقهای پشت سر هم شما نه تنها جا نماندهاید بلکه توانستهاید خودتان را هم از لحاظ سواد، نظری، تجربی و… تجهیز کنید و خودتان را همپای موضوع بالا بکشید.
البته من نمیدانم که چرا چنین اتفاقاتی افتاده است. زمانی که بازی را شروع کردم حتی اصطلاحات اولیه بازیگری را نمیدانستم. بار اول که مدیری به من گفت بازی کن یک صحنهای بود که باید در را باز میکردم و به یکی میگفتم برو بیرون که وقتی این کار را انجام دادم به مدیری گفتم خوب بود که آقای مدیری عصبانی شد و گفت من باید بگویم کات تا بازی را قطع کنی تا کات نگفتم بازی همچنان ادامه دارد. خلاصه کاملا مبتدی بودم.
پس شانس هم در این اتفاقات نقش داشته است.
بله، شانس خیلی دخیل بوده است. در فیلمنامهنویسی اصلا سکانسبندی بلد نبودم در چهارخونه که برای کارگردانی رفته بودم هیچ چیز بلد نبودم و داشتم سکته میکردم.
تصمیم نگرفتید که بگویید: نه این پیشنهاد را قبول نمیکنم؟
چرا تصمیم گرفتم بگویم نه، ولی دو، سه عامل باعثشد که ادامه بدهم و…
یک نوع جسارتی را هم این کار میطلبید، با توجه به اینکه سروش صحت از بیرون یک آدم ماخوذ به حیاست و یک آدم فوقالعاده محترم، ولی این گونه مواجه شدن با چیزی که همان طور خودتان گفتید تجربه و سوادش را نداشتهاید خب جسارت میخواهد که سراغ فیلم ساختن هم برود.
هنگام فیلمبرداری چهارخونه خیلی مردد و وحشتزده بودم! یک بخشی از دلگرمی این کار را آقای چگینی که تهیهکننده بودند به من دادند. درست است که تهیهکننده پول میگذاشت ولی پول که نمیتوانست تضمین کند من موفق شوم؟ به یاد دارم که یک بار بعد از این همه «تو میتوانی» گفتنهای آقای چگینی، از دفتر پیاده راه افتادم که درِ بانک مرکزی آقای خسرو دهقان(منتقد قدیمی سینما) را دیدم که جویای پریشان حالی من شد و من ماجرا را برای او مطرح کردم و تردید و دودلیهایم را هم گفتم که ایشان گفتند حتما انجام بده چون بدنامی بهتر از گمنامی است. بعد از این گفتوگو دوباره مسیر را ادامه دادم و
در سیدخندان امیر قادری(منتقد سینما) را دیدم و اوضاع پریشانحالیام را هم با او مطرح کردم و گفتم اگر بد شود خود تو نخستین کسی هستی که نوک پیکان انتقادت مرا نشانه میگیرد که امیر قادری گفت انجام بده حتی اگر خوب نشد وسط کار بیخیال آن نشو و کار را تمام کن و نصفه رهایش نکن. پس از مشورت و فکر کردن بسیار تصمیم گرفتم ادامه دهم و تمامش کنم.
با وجود اینکه شروع کارتان سخت بود اما مراحل را گذراندید و به ساخت سریال شمعدونی رسیدید، حالا شما چهار سریال ساختهاید، پس چرا در مصاحبههایتان میگویید که خودتان را کارگردان نمیدانید؟
کارگردانی به تجربه، دیدگاه و دانش نیاز دارد و من در ابتدای کار هستم.
اما شما چهار سریال طولانی کارگردانی کردهاید، در حالی که هستند کسانی که با کوتاهترین کار خود را کارگردان میدانند.
به عنوان یک فرد اپراتور یا کسی که تجربه پیدا کرده یا کسی که سلیقهای پیدا کرده و آن سلیقه را دوست دارد، هنوز فکر میکنم راه مانده است و تازه استارت کار را زدهام.
فکر نمیکنید کسی که داستاننویسی بلد است میتواند بهتر بازیگری و کارگردانی کند؟
من واقعا جوابش را نمیدانم.
بگذارید این طور بپرسم، فکر نمیکنید اگر الان توانستید بازیگر و کارگردان شوید به این دلیل است که داستاننویس بودهاید؟
تا به حال به این موضوع فکر نکردهام. من فقط این نکته را میدانم که همهچیز این عالم به هم ارتباط دارد.
کار بعدی شما سینمایی است یا تلویزیونی؟
کار بعدی من یک سریال است که از شبکه یک پخش میشود و تهیهکننده آن آقای رضا نوری است و بعد از آن نخستین فیلم سینماییام را میسازم که محمد شایسته تهیهکننده آن است.
کار طنز؟
سریالی است که با آقای جودی در حال نوشتنش هستیم. در سینما هم یک طرح دارم که آقای شایسته ارایه داده است ولی کار طنز در تلویزیون کمی سخت شده است. به نظر بنده آیتم ساختن در حال حاضر راحتتر است ولی سریال طنز کمی سخت میشود و پردردسر.
چه دردسرهایی؟
متاسفانه یک فضایی ایجاد شده که وقتی صحبت در مورد یک قشر خاص میشود بلافاصله در مورد آن عکسالعمل نشان میدهند، به عنوان مثال به مهندسان میپردازیم به آنها برمیخورد میگوییم یک شوخی است چرا متوجه نمیشوید؟ میگویند چرا شوخی با مهندسان. با پزشکان همینطور و با هر قشر دیگری هم شوخی کنیم همین اعتراضات را به دنبال دارد. همین شمایی که روزنامهنگار هستید هم اگر با قشر شما شوخی کنیم بلافاصله یک بیانیه صادر میکنید البته روزنامهنگارها به اندازه کافی مظلوم و تحت فشار هستند! به طور کلی در حال حاضر ظرفیتها برای شوخی کمی پایین آمده است. به همین دلیل است که درباره
حرفهها، شغلها، شهرها، قومها و… نمیتوان حرفی زد. شخصیتهایی که نه میتوان کاری برای آنها انجام داد، نه میشود برایشان پیشینهای ساخت، نه خانوادهای نه بچهها و… به عبارتی هرچیزی آماده برداشت و سوءبرداشت است. با این تفاسیر دیگر در طنز چیزی باقی نمیماند که بخواهی در مورد آن صحبت کنی.
نظر خانوادهتان در رابطه با کار شما چه بوده است؟
فرزند من که ١۴ سال دارد از همان ابتدا کار را دوست داشت، اما همسرم به مرور با کار ارتباط پیدا کرد. درست همانند همان نکتهای که ابتدا اشاره کردم.
یعنی همسر شما در روال ساخت مجموعههایتان در جریان کار نیستند؟
نه. شاید فیلمنامه را بدهم به ایشان برای مطالعه اما به صورت جزیی نه و تا قبل از پخش به صورت کلی در جریان موضوع فیلم قرار میگیرد. چون او هم مشغلههای کاری خودش را دارد.
آیا از نظرات ایشان استفاده میکنید و در کار او هم نظر میدهید؟
امیدوارم.
ولی آخر سر نگفتید هنر بهتر است یا ثروت.
هم پول خوب است هم ثروت، هم علم هم هنر و به قول يك ضربالمثل اصفهاني هر چيزي خوبش خوبه.