واگویههایی درباره بحران تئاتر در ایران
نصرالله قادری، پژوهشگر تئاتر کشورمان در بخشی از صحبتهای خود در نشست اخیر آسیبشناسی تئاتر ایران طی سخنانی گفته است: در جشنواره اخیر فجر ۸۰ درصد آثار از الگوی مثلثی این سریالها تبعیت کرده بودند. در برخی نمایشها اروتیک حرف اول را میزند.
به گزارش افکارنیوز، او همچنین میگوید: ما در بحران شخصیتی الینه شدهایم، هم الیناسیون فرهنگی و هم الیناسیون فردی. اگر به هنرمندان نگاه کنیم آنان شبیه مردم عادی جامعه نیستند و میخواهند مردم بفهمند از آنان نیستند…این رفتار چه کارکرد و کمکی به هنرمند میکند، جز اینکه او را از جامعه جدا میکند. در نقاط دیگر جهان این گونه نیست مگر اینکه فرد یک هنرمندنما باشد.
قادری که مدیر انتشارات نمایش نیز هست همچنین با بیان اینکه هنرمند تئاتر بسته به اینکه تحصیل کرده کدام کشور است، فرهنگ آن کشور را با خود آورده است و همه چیز را از آن منظر میبیند، تصریح کرده است: این امر منجر به شکلگیری نهضت ترجمه شده است که معتقد است نباید در ایران نظریهپردازی کنیم و باید از این فرهنگهای عامل نظریه و نمایشنامه کار کرد. در ایران همواره فرهنگ مهاجم مجذوب فرهنگ ایرانی شده است؛ ولی در تئاتر موفق به این کار نشدهایم.
*صحبتهای قادری اگرچه شامل همهی آثار نمایشی و هنرمندان عرصه تئاتر نیست اما بیهیچ پروایی از یک بلیّهی بزرگ در عرصه هنر تئاتر در ایران پرده برانداخته است.
تئاترهایی که متأسفانه بعضاً با مضامین بیگانه با فرهنگ ایرانی و اسلامی ما به روی پرده میرود و محتوای برخی از آنها مشحون از امور خلاف شرع، الفاظ رکیک، شوخیهای جنسی، فرهنگ باطل و مقولاتی از این قبیل است.
تکخوانی زنان، حرکات موزون، مسّ نامحرم، استفاده از سناریوهای فمینیستی، ترویج روابط مثلثی و … به عنوان یک بیماری محرز در بدنه برخی تئاترهای اکران شده در سالنها و تماشاخانههای پایتخت دیده میشود.
جدای از این بیماریها نیز سناریوهای کممحتوا یا بیمحتوا، بازتکرار عقاید سیاسی ابتدای قرن ۲۰، طنز رکیک و به سخره گرفتن طیفی از اعتقادات مردم ایران گرفته تا انگارههای سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران نیز مقولات دیگری هستند که جان مخاطبان تئاترهای پایتخت را آزار میدهد.
البته گهگدار مواردی بوده است که تئاترهایی وزین، با مفاهیم درست و یا با ابعاد هنری بلندی اکران شده و مورد استقبال خاص و عام نیز قرار گرفتهاند اما طرفه آنکه حرفهای قادری، اگر پژواک مناسبی در میان اهل فن و اهالی تئاتر نیابد و گوش مناسبی برای شنیدن آن نباشد؛ زودا که ردای اپوزسیونی بر قامت هنر تئاتر در ایران بپوشاند.
گفتنیست، رهبر معظم انقلاب اسلامی چندی قبل در حاشیه نمایشگاه کتاب تهران درباره مسئله تئاتر به وزیر ارشاد تذکر دادند.
اکران تئاترهایی همچون هدا گابلر، اتللو، این تابستان فراموشت کردم و عزیز شنگال در تهران طی سالهای گذشته سبب بروز حاشیهها و انتقادات فراوانی شده است.