فتنه بزرگ با سریال " الاسباط "
ایران: سريال (الاسباط) يا معاويه و حسن و حسين (عليهماالسلام) كه عنوان الفتنه الكبري يا فتنه بزرگ يا مشعلهاي نور را هم به خود داشته و در نهايت قرار شد به عنوان الحسن و الحسين و المعاويه يا به اختصار الحسن و الحسين از سوي ۱۰ شبكه عربي به روي آنتن برود. از گذشته واكنشهاي جدي در قبال ساخت اين سريال وجود داشت، اما اكنون با تحقق ساخت و پخش آن در ماه مبارك رمضان امسال، به نظر ميرسد كه در آستانه بروز حوادث و رويدادهاي مهمي در واكنش به پخش اين سريال هستيم كه البته سازندگان سريال، كاملاً از اين موضوع آگاهي داشته و در صحبتهايشان به آن اشاره كردهاند.
محمد العنزی مدیرعامل شرکت فیلمسازی کویتی المها - تولیدکننده این فیلم - در مصاحبهای درباره این سریال گفته است: «این کار تاریخی هنری براساس اصل فرض حسن نیت میان صحابه و وجود توطئه یهود در ورای اختلافات آنان صورت خواهد گرفت… این کار تلویزیونی حوادثو فتنههایی را به تصویر خواهد کشید که مسلمانان از هنگام شهادت سیدنا عثمان بن عفان(رضیالله عنه) تا شهادت سیدنا حسین(رضیالله عنه) با آن دست به گریبان بودند.»
دسیسه خطرناک
بیشک پرداختن این سریال به برهه منجر به عاشورای سال ۶۱ هجری، نوعی دسیسه در جهت ضربه زدن به تفکر اصیل شیعی تلقی میشود. در مستند «روزی، روزگاری ایران» هم که در سال ۱۳۸۵ ساخته شد، این موضوع به خوبی تبیین شده بود که اساس ایدئولوژی امروز ایرانیان را عاشورای سال ۶۱ هجری تشکیل میدهد. در این مستند که شبکه ۴ انگلیس ساخت و از این شبکه و نیز شبکه پیبیاس امریکا پخش شد، تأکید شده بود که متن پنهان سیاست کنونی حکومت ایران را تفکر عاشورا تشکیل میدهد.
در خلاصه داستان این سریال آمده است: «این سریال به زندگانی امامان حسن و حسین[علیهماالسلام] و فتنه بزرگی که پس از رحلت حضرت رسول[صلیالله علیه و آله و سلم] رخ داد و نقش آنان در دفاع از خلیفه سوم عثمانبن عفان و همراهی با امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب[علیهالسلام] میپردازد؛ این سریال همچنین کنار رفتن[امام] حسن[علیهالسلام] از خلافت[مسلمین] برای ایجاد صلح بین مسلمانان و وحدت امت اسلامی را به نمایش میگذارد.» در همین حال شبکه روتانا در گزارشی درباره این سریال اعلام کرد: «این سریال نقش یهودیان در توطئه و اختلافافکنی بین مسلمانان پس از کشته شدن عثمان را تا شهادت
امام حسین(ع) به تصویر میکشد.»
اهداف این سریال
با تأملی بر مصاحبههای عوامل این سریال و واکنشهای آیتالله محمدباقر مهری، نماینده آیتالله سیستانی در کویت و کشورهای خلیجفارس، به نظر میرسد این سریال، اهداف ذیل را دنبال میکند:
۱. تبرئه یزید بن معاویه در فاجعه شهادت امام حسین(علیهالسلام) و صرفاً مجرم دانستن امثال عبیدالله بن زیاد، عمربن سعد، شمر و اهالی کوفه در این حادثه با استناد بر گفته خود یزید که دستوری برای شهادت امام حسین(علیهالسلام) نداده است و از ماجرای کربلا بیاطلاع بوده است.
۲. ارائه صلح امام حسن مجتبی(علیهالسلام) به شکل نادرست و تبرئه معاویه از نقض صلحنامه و نشان دادن برتری وی در برابر امام علی(علیهالسلام) و امام حسن مجتبی(علیهالسلام) در وقایع پیشآمده فیمابین.
۳. یکسان نشان دادن امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) با فاسقی مانند یزید(علیهاللعنه)
۴. سفید و مطهر نشان دادن تصویر معاویه و یزید
۵. تحریف و شبههاندازی در حقایق و مسلمات شیعه و تحریف مذهب تشیع اثنی عشری و نسبت دادن این اندیشه به ریشههای یهودی(منظور این است که تفکری به نام شیعه، نوعی انحراف از اسلام اصیل جلوه داده میشود که با طراحی یهودیان و دسیسه آنها در میان مسلمانان ایجاد شده و خود امیرمؤمنان و خاندان پیامبر به دنبال شکلگیری چنین تفکر خاصی نبودهاند)
۶. تنزل جایگاه حسنین(علیهماالسلام) با به تصویرکشیدن آن دو حضرت و نشان دادن آن دو امام معصوم(علیهماالسلام) بدون هیبت و بدون هرگونه وقار و قداست بهسان دو انسان عادی.
ناگفتههایی از این سریال
شبکه روتانا الخلیجیه متعلق به امیر ولید بن طلال(از شاهزادگان سعودی) که شریک رسانهای و تجاری روپرت مورداک(غول رسانهای و صهیونیست مشهور که اخیراً در انگلیس رسوایی بسیار بزرگی به بار آورد) است، پیشتاز پخش این سریال شده و با پخش گزارشها و تیزرهای متعدد درباره سریال، برای جلب مخاطب تلاش میکند.
یک گروه ایرانی هم گریم چهرهها را بر عهده داشته است!
در حالی که اغلب از بودجه سه میلیون دلاری این سریال، سخن به میان آمده است، در یکی از گزارشهای شبکه روتانا الخلیجیه، بودجه ساخت این سریال، هفت میلیون دلار اعلام شد.
به گفته تهیهکننده سریال، تصویربرداری آن بیش از دو سال طول کشیده است. العنزی گفته است: دوبله سریال هم به دو زبان انگلیسی و ترکی صورت میگیرد تا در کشورهای غیرعربی هم عرضه شود.
به گفته تهیهکننده سریال قرار بوده است که سریال در سوریه ساخته شود اما سوریه بدون ارائه توضیح روشنی از تصویربرداری آن در این کشور عذرخواهی کرده است. سوریه در ساخت سریال بین کشورهای عربی پیشتاز است و میتوان دلایل این ممانعت را حدس زد.
دولت مصر هم هنگام ساخت سریال با ادعای اینکه یک گروه ایرانی برای گریم همراه تیم سازنده است و درخصوص ورود آنها به مصر تصریح نشده است از ساخت فیلم در مصر جلوگیری کرد.
تهیهکننده با شبکههایی از مالزی، اندونزی، تلویزیون قطر و بسیاری از شبکههای دیگر از جمله الحیائ، التحریر و النهار مصر و البیسی لبنان برای خرید حقوق پخش این سریال مذاکره کرده و به توافق رسیده است و قرار است در کشورهای حوزه مغرب غربی(تونس و مغرب) هم پخش شود.
نکته جالب اینکه خود شبکههای کویتی برای خرید حقوق پخش این سریال پا پیش نگذاشتهاند و تهیهکننده امیدوار است در آینده بتواند سریالش را به هموطنانش بفروشد. آیتالله محمدباقر مهری، تیمی را در کویت مأمور پیگیری حقوقی درخصوص اهانت این سریال به شیعیان کرده و علیه شرکت سازنده این سریال اقامه دعوی کرده است.
هنرمندان و بازیگران کویتی هم به دلایل مختلف از جمله با ادعای بازی در سریالهای دیگر، از حضور در این سریال عذرخواهی کردند.
واکنشها به ساخت و پخش سریال
در واكنش به ساخت اين سريال از سالهاي قبل با فضاسازي صورت گرفته از جانب آيتالله محمدباقر مهري، بسياري از علماي شيعه، درخصوص آن فتوا دادند و ساخت آن را حرام دانستند از جمله حضرات آيات عظام مكارم شيرازي، نوري همداني، صافي گلپايگاني و جعفر سبحاني. در ميان اهل سنت نيز مخالفتهاي جدي با ساخت اين سريال صورت گرفت از جمله الازهر دو بار به صورت رسمي از زبان دكتر احمد الطيب، شيخ الازهر با آن مخالفت كرد و استدلال آنها اين بود كه نبايد چهره خاندان پيامبر(ص) به نمايش گذاشته شود.