تبلیغات
کد خبر: ۴۳۳۹۵۲

پروژه خانه جلال آل احمد و سیمین تعطیل شد

خواهر‌زاده جلال آل احمد گفت: شهرداری که بیش از یک سال پیش خانه جلال را تحویل گرفته است قرار بود آنجا را به " خانه - موزه " تبدیل کند، در حال حاضر به دلیل مشکل مالی پروژه خانه سیمین و جلال تعطیل را تعطیل کرد.

پروژه خانه جلال آل احمد و سیمین تعطیل شد

به گزارش افکارنیوز، خانه جلال آل احمد و سیمین دانشور که از نویسندگان صاحب نام معاصر می‌باشند، در اوایل سال گذشته به شهرداری تهران فروخته شد تا به " خانه - موزه جلال و سیمین " یا " خانه ادبیات ایران " تبدیل شود، اما سرنوشت این کار همچنان مبهم است و خبر امیدوارکننده‌ای هم در این رابطه شنیده نمی شود. اخیراً هم منابع خبری اطلاع دادند که این پروژه از فهرست اولویت‌های شهرداری تهران خارج و فعلاً تعطیل شده است. در جستجوی چند و چون ماجرا، به سراغ محمد حسین دانایی، خواهرزاده زنده یاد جلال آل احمد رفتیم. حاصل این مصاحبه را در زیر می خوانید.

* آقای دانایی، لطفاً در ابتدا بفرمایید که چه خبری از " خانه - موزه جلال و سیمین " دارید؟ گویا دو باره مشکل تازه ای در این مورد پیش آمده است؟


بله، متأسفانه این پروژه در تَلة بوروکراسی گرفتار شده و اگر عقلا و خیرخواهان قوم به دادش نرسند، وضعیت بدی پیدا خواهد کرد.

* آخرین خبرهایی که در این مورد دارید، چیست؟


آخرین خبری که تا پیش از ماه مبارک رمضان داشتیم، این بود که کارهای مطالعاتی پروژه انجام شده و بر اساس همین مطالعات، سناریوی مرمت و احیای " خانه - موزه جلال و سیمین " را تدوین کرده اند و آیین نامه بهره برداری از آن هم در دست تنظیم است و به تدریج کامل خواهد شد تا بعداً مورد استفاده گروه های بهره بردار قرار بگیرد.

عملیات اجرایی مختصری هم در آنجا انجام شده بود، ولی شروع جدی کارهای اجرایی، مستلزم تأمین اعتبار بود و قرار بود که بعد از ماه مبارک رمضان، وجوهات مورد نیاز پیمانکار کارسازی شود و بروند به طرف اجرای عملیات، و حتی پیش بینی کرده بودند که عملیات مرمت را تا شهریور تمام کنند و کار چیدمان وسایل و آماده سازی خانه - موزه هم تا آذرماه به پایان برسد. همه هم خوشحال بودند که به این ترتیب، می توان مراسم افتتاح خانه - موزه را همزمان با سالروز تولد زنده یاد جلال آل احمد در آذرماه در همانجا برگزار کرد.

اما ناگهان ورق برگشت و خبر رسید که اوضاع پشت پرده به گونه دیگری است، یعنی مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی که بیش از یک سال پیش این محل را تحویل گرفته تا با کمی تعمیرات جزیی و در اسرع وقت آنجا را به یک مرکز فرهنگی عمومی به اسم " خانه - موزه " تبدیل کند، تازه بعد از ۱/۵ سال متوجه شده است که شهرداری مشکل مالی دارد و باید پروژه ها را اولویت بندی کرد و چون فعلاً پولی در بساط نیست، بنابراین، پروژه سیمین و جلال تعطیل!

* به همین سادگی؟


بله، به همین سادگی و به همین راحتی سرنوشت یک پروژه را تعیین می کنند، بدون هیچگونه توضیحی یا ابراز تأسفی یا عذرخواهی یا معرفی مسوول و توبیخ و بازخواست و تنبیهی.

این نوع عملکردها نمونه کاملی از بی برنامگی و نقص در کارکرد مؤسساتی است که تنها با شعارها و لاف های گزاف به صحنه می آیند و اجرای برخی از پروژه های ملی یا خدمات عمومی را بعهده می گیرند، در حالی که شرایط لازم را ندارند و نمی توانند بار برداشته شده را به منزل برسانند.

تردید نیست که نتیجه اینگونه تصدیگری های شتابزده و غیراصولی هم اتلاف منابع، ضایع شدن فرصت ها، کاهش ضریب اعتماد عمومی، سوزاندن نهال امید در لایه های مختلف اجتماعی و آسیب پذیرترکردن نظام اجرایی کشور در مقابل طعنه زنان حرفه ای است.

* آیا مشکل مالی شهرداری که باعثتوقف عملیات پروژه شده، یک اتفاق تازه است، یعنی در هنگام شروع کار منابع مالی پروژه تأمین بوده و بعد مشکلی پیش آمده، یا از ابتدا بدون تأمین منابع مالی کار را شروع کرده اند؟


راستش، جزییات امر را در مورد این پروژه خاص نمی‌دانم، باید از خود مسوولان بپرسید، ولی می دانم که به طور کلی، هم طبق قانون محاسبات عمومی و هم طبق قانون برنامه و بودجه، شروع هر کاری و قبول و تعهد هر هزینه ای بدون تأمین اعتبار قبلی جرم است و هیچ مجری و مسوولی حق ندارد قبل از تأمین اعتبار دستور خرید یا دستور خرج بدهد.

علاوه بر این، عقل سلیم هم حکم می کند که بدون تدارک مقدمات، وارد هیچ کاری نشویم. درک این امر بدیهی، نه احتیاج به هوش سرشار و نه احتیاج به الزام قانونی دارد. به نظر می رسد که مسوولان این پروژه هم از این حد اطلاعات برخوردارند. به علاوه، در جاییکه و در حالیکه رقم اختلاس ها و سوءاستفاده ها به هزاران میلیارد تومان می رسد، نداشتن پول برای تعمیر یک خانه قدیمی، از آن حرف هایی است که شنیده می شود، ولی قطعاً هیچکس آن را باور نخواهد کرد.

* پس به نظر شما علت بروز این وضعیت ناخوشایند چیست؟


اگر بخواهم در یک کلمه جواب شما را بدهم، باید بگویم: بوروکراسی، ولی اگر مشروح آن را بخواهید، باید فهرستی از علل را به عرضتان برسانم، یعنی ضعف مقررات و قوانین، فقدان نظارت واقعی و کارآمد، بی مسوولیتی و پاسخگونبودن مسوولان، عدم شایسته سالاری، عدم همآهنگی، تقدم روابط بر ضوابط، خودرأیی مسوولان و غیره. باور کنید که حتی وجود یکی از این عوامل هم کافیست تا تمام تمهیدات اندیشیده شده توسط صدها مدیر عاقل و برنامه ریز کامل به طرفه العینی نقش بر آب شود و سررشته امور از دست همه در برود. این طرز کار، به طور دقیق نشانه ناهمآهنگی و ناکارآمدی در سطوح مدیریتی، کارشناسی و اجرایی است و جز اتلاف منابع و فرصت سوزی اثر دیگری ندارد.

* آیا با وجود این اوضاع و عملکردها، باز هم می توان امیدوار بود که این بار و بارهای مشابه آن، سالم به منزل برسند؟


واقع بینانه ترین پاسخ به این سوال، یک پاسخ منفی صریح است. کارنامه تصدیگری شهرداری در امور و پروژه های فرهنگی، مثل فرهنگسراها، موزه مشاهیر و خانه - موزه های شهید بهشتی، شهید رجایی، استاد انتظامی، مرحوم اخوان ثالثو… ضعیف است و چندان مناسبتی با ماهیت اینگونه پروژه ها ندارد، علتش هم شاید آن است که جنس این قبیل پروژه ها به علت غیرانتفاعی و غیرتجاری بودن و داشتن صبغه فرهنگی قوی، نوعاً متفاوت با جنس پروژه هایی است که تاکنون توسط شهرداری تهران یا دیگر شهرهای کشورمان اجرا شده اند.

* ولی در بسیاری از کشورها اجرای اینگونه پروژه ها به عهده شهرداری هاست…


بله، همینطور است که می فرمایید، ولی موضوع مهم در اینجا شایستگی و کفایت است و نه تقلید صِرف. حتی اگر همه شهرداری های عالَم هم در این زمینه ها موفق عمل کرده باشند، باز دلیلی نیست بر اینکه شهرداری تهران هم می تواند موفق باشد. شرط لازم برای موفق شدن شهرداری تهران در این قبیل امور، کسب لیاقت و صلاحیت است. حالا بنده از شما سوال می کنم: آیا به نظر شما، این نوع عملکرد در باره پروژه خانه - موزه جلال و سیمین، و همینطور سایر خانه - موزه هایی که تاکنون تأسیس شده اند، نشانه لیاقت و کفایت است؟

* به نظر شما، راه حل چیست؟


به نظر بنده، دو راه حل موجود است: یکی فوری و ضربتی و دیگری بلندمدت و ریشه ای. راه حل فوری مشکل این پروژه، یعنی خانه - موزه جلال و سیمین، مداخله یکی از مقامات مافوق در قضیه و رفع اختلافات جزیی و جنگ قدرت بین مسوولان اجرایی و صدور دستور اکید برای اجرای سریع عملیات است.

اما راه حل دوم، به ساختار نظام اداری و سطوح مدیریتی برمی گردد، یعنی اگر بتوانیم در سازمان های مختلف، از جمله در شهرداری هایمان، افراد را بر اساس شایستگی های عقلی و صلاحیت های اخلاقی و با توجه به ترجیحات علمی و کارشناسی انتخاب کنیم و بعد با برقراری یک نظام نظارتی دقیق و قوی، ترتیبی بدهیم که کارکنان و مدیران مجبور باشند فقط بر اساس قانون و مقررات عمل کنند و اجازه نداشته باشند که نظریات و منافع شخصی را در کارها دخالت بدهند، آن وقت، بسیاری از مشکلات اصلاً بوجود نخواهند آمد و اگر هم مسایلی ایجاد شوند، می توانیم آنها را به راحتی و با هزینه اندک حل و فصل کنیم. واقعیت این است که ریشه بسیاری از مشکلات امروز ما در رابطه با بوروکراسی، همین اختلافات جزیی و جنگ قدرت بین کارکنان و سوءمدیریت هاست که ضررشان حتی بیشتر از ضرر خرابکاری ها و کارشکنی ها و تحریم های دشمنان است.

این ناهمآهنگی ها و رفتارهای خودسرانه، مخصوصاً در مورد پروژه های فرهنگی فاجعه بار خواهند بود، چون این قبیل امور به خاطر ذات فرهنگی شان، طبعاً فراگیر و فراجناحی هستند و سازمان ها و نهادهای مختلفی هم در آنها دخالت دارند و بر آنها تأثیر می گذارند. به همین علت، به همآهنگی بیشتری نیاز دارند. پروژه های مزبور، هم به خاطر ماهیت فرهنگی شان و هم به خاطر ضریب نفوذ اجتماعی شان، باید به عنوان پروژه های " فرهنگی - ملی " تلقی شوند، یعنی پروژه های فرا بخشی و فرامنطقه ای و فارغ از هرگونه انحصارطلبی و رقابت ها و کشاکش های قومی و طبقاتی و اداری و حزبی. لازمه فهم و درک و اجرا و مدیریت پروژه های فرهنگی - ملی هم وجود دیدگاه های وسیع و همه جانبه است، به شرطی که مثل یک منظومه عمل کنند، یعنی تمام عناصر تشکیل دهنده مفهوم " ملیت " را در خود داشته باشند و بتوانند مفهوم " فرهنگ ملی " را نمایندگی کنند.

به عبارت دیگر، در تمام نهادهایی که تشکیل دهنده اضلاع مختلف این منظومه می باشند، باید یک نگاه واحد و وحدت آفرین وجود داشته باشد تا بتوانند پروژه را به طور همآهنگ پیش ببرند. اگر این همآهنگی در ساختار این نهادها تعبیه نشود، آنوقت، نوعی پیچیدگی و تداخل ساختاری ایجاد می شود، یعنی هر سازمان و ارگانی در بهترین حالت، به دنبال اهداف و وظایف سازمانی خودش خواهد رفت و کارها به هم گره خواهند خورد و کار اصلی بر زمین خواهد ماند.

در این زمینه آنچه بالاترین اهمیت را دارد، داشتن نقشه راه و ایجاد همآهنگی است. شناخته شده ترین نهاد مناسب برای تحقق این امر هم یک هیأت امناست، مرکب از نمایندگان تمام موسسات و نهادهای دولتی و غیردولتی و تشکل های مردمی و شخصیت های ذیصلاح مرتبط با امر. در قالب این هیأت و زیر سایه این نوع مشارکت خردمندانه است که تجهیز اندیشه ها، تبادل نظریات، تجمیع توانایی ها و سرانجام، تأمین منابع و امکانات، از جمله منابع مالی، ممکن خواهد شد و پروژه از تله بوروکراسی نجات خواهد یافت.

* دراین صورت، مسآله مالکیت شهرداری و نقشش در این پروژه چه خواهد شد؟


استفاده از این ترکیب، منافاتی با مالکیت شهرداری ندارد. حتماً توجه دارید که مالکیت شهرداری بر این خانه، از نوع مالکیت عمومی است و با مالکیت های خصوصی عرفی فرق دارد.

در واقع، در این موارد، مالک اصلی مردم هستند و شهرداری وکیل آنهاست و به وکالت از مردم در هیأت امنا حضور خواهد داشت و وظایف خودش را انجام خواهد داد.

علاوه بر این، با استعانت از منابع مردمی در قالب این هیأت امنا، مشکل محدودیت مالی شهرداری هم حل خواهدشد، یعنی سرانجام "خانه- موزه جلال و سیمین" یا "خانه ادبیات ایران" با همفکری و همکاری همگانی ساخته خواهد شد و دعای ملت ایران را نصیب بانیان و مجریانش خواهد کرد.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات