کدام فیلم ایرانی به اسکار ۲۰۱۲ میرود؟
تهران امروز:روز ۱۸ مرداد بهمن فرمانآرا طي يادداشتي در يك روزنامه صبح كه در فضاي مجازي به سرعت تكثير شد، عنوان كرد: هر فيلمي جز جدايي نادر از سيمين كانديداي كشور ايران براي معرفي به جايزه اسكار باشد به كلي اتلاف وقت است. چون اين فيلم علاوه برموفقيت مالي و هنري، پخشكننده مهمي در آمريكا دارد و با پشتيباني شركتي چون سوني كلاسيك حتماً شانس بيشتري خواهد داشت تا فيلمي چون پاياننامه كه خطر انتخاب آن به خاطر ارتباطات تهيهكننده و معاونت سينمايي بسيار زياد است.
این شاید اولین مناقشه درباره حضور نماینده سینمای ایران در مراسم اسکار ۲۰۱۲ باشد که باعثشد روحالله شمقدری در خصوص این اظهارات به خبرنگار فارس بگوید: به نظرم جنس این اظهارنظر از مدل اظهارنظراتی است که صرفاً در رسانه منتشر شود.
شمقدری افزود: تا آنجا که بنده اطلاع دارم انتخاب هر فیلمی برای معرفی به جایزه اسکار مناسبات خاص خود را دارد، در حقیقت چنین ارتباطاتی هیچ تأثیری در این انتخاب ندارد، چه بسا ممکن است همین ارتباطات و نتیجه گیریهایی که افراد از آن میکنند، شانس انتخاب فیلم را خیلی کم کند.
تهیه کننه فیلم «پایان نامه» گفت: به طور کلی به نظر بنده، این اظهارنظر یک اظهارنظر ساده و عوامانه است که حرف تخصصی در آن گفته نشده؛ بنده به شخصه تا این لحظه به شانس انتخاب «پایاننامه» برای این مراسم حتی فکر هم نکردهام چون اطمینان دارم برای چنین گزینشهایی، افرادی که باید بر اساس مناسبات تعریف شده، بررسیها را انجام میدهند و بهترین فیلم به عنوان نماینده کشورمان انتخاب میشود.
اینها همه در حالی است که همه کشورها تا اوایل مهرماه فرصت دارند تا فیلم منتخب خود را به اسکار معرفی کنند و گویا در ایران به روال سالهای قبل این موضوع همچنان تا آخرین لحظه در هالهای از ابهام خواهد بودچنانچه سید احمد میرعلایی، مدیر عامل بنیاد فارابی گفته یک کارگروه ۹ نفره از سینماگران برای این منظور تشکیل شده و تا آخر شهریور ماه نماینده ایران در اسکار را معرفی خواهند کرد و مانند همیشه این افراد معرفی نشده اند.
هر چند امسال به نظر میرسید با موفقیتهای جهانی فیلم جدایی نادر از سیمین این فیلم شانس ورود به رقابت اسکار راداشته باشد اما مانند همیشه هیچ چیز قابل حدس نیست. سال گذشته نیز «بدرود بغداد» نماینده سینمای ایران به طرز عجیبی به اسکار معرفی شد و به طرز عجیبتری هیچ خبر جهانی در خصوص اکران و رایزنی با اعضای اسکار در مورد آن دیده نمیشد،
در نهایت مطابق انتظار جایی در فهرست نهایی برای رقابت با برترین فیلمهای غیر انگلیسی زبان سال ۲۰۱۱ نیافت. اگر به تاریخچه حضور سینمای ایران به رقابتهای اسکار نگاهی بیندازیم میبینیم سینمای ایران از سال ۱۳۵۶ توانست با معرفی فیلمی برای حضور در اسکار در حد و اندازههای جهانی و یک جشنواره بزرگ بینالمللی قد علم کند. از آن روز ۳۴ سال میگذرد. سینمای ایران برای اولین بار در سال ۵۶ با معرفی فیلم «دایره مینا» به کارگردانی داریوش مهرجویی در مراسم اسکار حضور پیدا کرد و موفقترین سال حضور ایران در اسکار به ۱۳۷۷
باز میگردد که بچههای آسمان به کارگردانی مجیدی در نهایت در رقابت با زندگی زیباست به کارگردانی روبرتو بنینی دستش از اسکار باز ماند. تا کنون فیلمهای دایره مینا، زیر درختان زیتون، بادکنک سفید، گبه، بچههای آسمان، رنگ خدا، زمانی برای مستی اسبها، باران، من ترانه ۱۵ سال دارم، نفس عمیق، لاک پشتها پرواز میکنند، خیلی دور خیلی نزدیک، کافه ترانزیت، میم مثل مادر، زمانی برای مستی اسبها کافه ترانزیت، آواز گنجشکها و درباره الی و بدرود بغداد از ایران راهی اسکار شدند که مجید مجیدی بیشترین حضور را در این رقابتها داشته است.
به هر حال کشورهای مختلف جهان تا روز یکم اکتبر(۹ مهر) سال جاری فرصت دارند تا آثار خود را برای حضور در بخش فیلمهای غیر انگلیسی زبان هشتاد و سومین دوره مراسم آکادمی اسکار ارسال کنند. سال گذشته تنها ۸ روز تا فرصت باقیمانده مهلت معرفی فیلم به اسکار از سوی معاونت سینمایی وزارت ارشاد، فیلمسینمایی «بدرود بغداد» به کارگردانی مهدی نادری به اسکار معرفی شد.
طبق آنچه در سایت آکادمی اسکار آمده است؛ «انتخاب فیلمها در هر کشوری توسط یک سازمان یا یک هیات داوری متشکل از هنرمندان و اهالی صنعت سینما، انجام میشود که فهرست اعضای این کمیته انتخاب باید تا تاریخ ۱۳ آگوست(۱۲ مردادماه) به آکادمی معرفی شده باشد.» و سپس تا اول اکتبر(۹ مهرماه) باید فیلم به همراه پوستر و عکسها به آکادمی ارسال شود. فقط فیلمهایی که طی یک سال گذشته در قطع ۳۵ یا ۷۰ میلیمتری و از طریق فروش بلیت در هر کشوری به نمایش عمومی درآمده باشند میتوانند به آکادمی اسکار معرفی شوند.
هرساله کشورهای مختلف فیلمهایش را به اسکار معرفی میکنند و در نهایت ۵ فیلم برای دریافت جایزه بهترین فیلم خارجی زبان، نامزد میشوند. سال گذشته «بدرود بغداد» در ایران اکران عمومی نشده بود و تا فرصت باقیمانده برای در چند روز در یکی از سینماهای گرگان فیلم اکران عمومی شد.
در آخرین روز شهریور ماه و در فرصت چند روز باقیمانده برای معرفی فیلم به اسکار؛ روابط عمومی معاونت امور سینمایی وسمعی و بصری وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی در نمابری اعلام کرد: «در پی بررسیهای انجام شده برای انتخاب فیلم ایرانی مراسم اسکار و مطرح شدن چند فیلم به عنوان نامزدهای انتخاب نهایی، به دلیل سفر معاونت سینمایی به همراه ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران به نیویورک و همچنین سفر مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی به خارج از کشور، طی نامهای به تاریخ ۲۳شهریور از سوی جواد شمقدری پیگیری این مورد به عهده سید علیرضا سجاد پور مدیر کل اداره ارزشیابی و نظارت حرفهای
گذاشته شد. علیرضا سجادپور طی تماسها و مشورتهای متعدد با دست اندرکاران و اهالی سینما از بین گزینههای موجود سرانجام فیلم «بدرود بغداد» ساخته مهدی نادری و به تهیهکنندگی مرکز سینمای مستند و تجربی انتخاب شد. بخشی از دلایل انتخاب این فیلم مضمون ضد اشغال فیلم است که به حوادثاشغال عراق توسط نیروهای آمریکایی میپردازد وبا وجود شرایط فعلی مخالفت با حضور نظامیان آمریکایی در کشورعراق که در افکار عمومی جهان موجود است به نظر میرسد این انتخاب توجیه مناسبی دارد.»
اين گزارش ميافزايد: اين انتخاب بر مبناي مشورتهاي گسترده با صنوف مختلف سينما صورت گرفته و گرچه گزينههاي ديگري نيز موافقاني داشتند اما بدرود بغداد با فاصله بيشتري آراي مثبت را به خود اختصاص داد.اين در حالي است كه در آن نمابر نامي از سينماگر ان مورد مشورت قرار گرفته نيامده بودو هياتي كارشناسي هم معرفي نشده بود. حالا بايد نشست و ديد در فرصت باقي مانده بالاخره نماينده سينماي ايران در اسكار در چه تاريخي مشخص خواهد شد و فيلم جدايي نادر از سيمين كه همه شرايط لازم براي معرفي به اسكار را دارد آيا مورد انتخاب هيات ايراني اسكار هم خواهد بود يا نه؟ گفتني است در آن سالي كه
فيلم درباره الي به مراسم اسكار معرفي شد از همه گونه شانسي براي دريافت اين جايزه بر خوردار بود و تنها ورشكستگي پخش كننده آمريكايي فيلم باعث شد اين فيلم از اين رقابت باز بماند.