چرا تئاترهای ما هنجارشکن شدهاند؟!
متاسفانه امروز اغلب فضای تئاتر کشور به پاتوقی تبدیل شده برای نمایشنامههایی که با پول بیتالمال به نام کار هنری برگزار میشوند ولی به دلیل محتوای عمدتا ناجور و نابهنجاری که دارند تنها برای یک عده اقلیت بدون حضور اکثریت مردم روی صحنه نمایش میروند.
به گزارش افکارخبر، شکی نیست تئاتر پیشزمینه و مقدمه سینما است که کارشناسان حوزه آموزش و تربیت آن را بهترین ابزار برای افزایش خلاقیت و پویایی ذهن میدانند پس اگر قرار است آن را تقویت کنیم و برای این هنر بودجهای درنظر بگیریم باید برنامهریزی اصولی داشت و هزینههای مربوط به آن را درست صرف کرد تا نتیجه معکوس ندهد، با این وجود به اندازهای که از سینمای بیمار در حال احتضارمان مدام گفته و نوشته میشود کمتر کسی به تئاتر و معضلات فرهنگی و محتوایی آن اشارهای دارد و بهگونهای آن را به حال خود رها کردهاند؛ چنانچه متاسفانه امروز اغلب فضای
تئاتر کشور به پاتوقی برای یک عده روشنفکرمآب تبدیل شده که پزتئاتری بودن وخاص بودن میدهند، نمایشنامههایی که با پول بیتالمال به نام کار هنری برگزار میشوند ولی به دلیل محتوای عمدتا ناجور و نابهنجاری که دارند تنها برای یک عده اقلیت بدون حضور اکثریت مردم روی صحنه نمایش میروند.
اینجاست که کم کم پای مردم از تئاتر بریده میشود و بین این هنر تاثیرگذار نمایشی با جامعه فاصله عمیق میافتد؛ تئاترهای نامفهوم و گاه مستهجنی که روی صحنه میرود و نظارتی هم بر سلامت آنها نیست. مانند هدا گابلر، پپرونی برای دیکتاتور، یه کلیک کوچولو، روز حسین، پینوکیا و… که به دلیل ابتذال در محتوا و گفتار و پوشش بازیگران باانتقادات زیادی مواجه شدند این درحالی است که تئاتر در ایران قدمتی چند هزارساله دارد و مردم ما با فضای تئاتر و نمایش نامانوس نیستند.
اما چرا تئاتری که بدون هیچ حامی خصوصی و با بودجه دولت وارگانهای مشابه تغذیه میشود این چنین خروجیهایی هنجارشکنانه وغیرمتعارفی دارد؟! این سوالی است که باید از متولیان امرتئاتر و کسانی که بودجههایچنین نمایشنامههای مبتذلی را تامین میکنند پرسید؟! چرا با وجود موضوعات بکر ملیو اسلامی حتما سراغ سوژههای غربی که کاملا با فرهنگ ما تعارض دارد میروند و میخواهند عین به عین آن را در نمایشی زنده اجرا کنند؟!
این درحالی است که اگر به دهه شصت و نمایشنامههای آن دوران نظری بیندازیم میبینیم بهتر با جامعه و عموم مردم ارتباط برقرار میکردند درحالیکه هرچه به جلو آمدیم اهالی تئاتر و نمایش با موضوعات و اجراهای متباعد با فرهنگی ملی و اسلامی از بدنه جامعه جدا شدند. این مسئله نشان میدهد تا وقتی ارتباط بین تئاترو مردم ضعیف وکمرنگ باشد و به نوعی تئاتردیده نشود به فساد کشیده میشود مانند حکایت سینما و گیشه فیلمهایی که نمیتوانند مردم را به طرف خود بکشانند برچسب هنری بودن به آن میدهند و بعد از مدتی برای جذب مخاطب خاص هزینه میکنند متاسفانه فضای کنونی تئاتر ما نیز همین
گونه شده است. ولنگاریسم موجود در تئاترها باعثشده تا از طرف مخاطبان عام پس زده میشوند بدون کمترین نظارتی روی صحنه میروند بدون اینکه بخواهند از طرف اکثریت دیده و نقد بشوند و زیر ذره بین عمومی قرار بگیرند درصورتی که اگرتئاتری دیده بشود کمتر به فساد و ابتذال کشیده میشود چون میدانند مخاطبان آنها را نقد میکنند و به چالش میکشند.
بنابراین در وهله اول باید این هنر دیرین دوباره احیا و به متن جامعه بازگرداند که یکی از راههای آن تلویزیون به عنوان رسانه ملی و عمومی است. همانطور که به دلیل تکرار فیلم سینمایی، تله فیلم و سریال ذائقه مردم با هنرهفتم آشنا شده است میبایست با پخش تئاترهای مختلف نیز مردم را با آن نزدیک کرد و دست اندرکاران تئاتر بدانند تنها برای چارچوب صحنه بازی نمیکنند بلکه ازدریچه رسانه ملی هم دیده میشوند و باید بیشتر مراقب باشند البته نباید با چند تئاتر غیراخلاقی، خط تردید بر همه تئاترها و نمایشنامههایی که اجرا میشوند کشند زیرا مصادیق زیادی از اجراهای ارزشی و خوب
داریم که با اقبال عمومی هم در زمان خود مواجه بوده است مانند نمایشنامه «غزل آخر» با بازی اردشیرشجاع کاوه با مضمون کربلا نمونه جالبی است که چند سال قبل در روز عاشورا از تلویزیون پخش شد و با استقبال زیادی مواجه گردید همچنین تئاترهای طنز و کمیک به سبک اصفهانی که با بازیهای افرادی چون قدرتالله ایزدی(رشید)، حسن اکلیلی(گرفتار)، محمد نریمانی(ممدآقا) و… ازجمله تئاترهای سالم و موفقی هستند که بارها ازشبکههای مختلف سیما پخش شدهاند؛ تئاترهایی که هزینههای سنگین تلهفیلمهای تلویزیونی را ندارند و از رفتارها وگفتارهای غیر اخلاقی و جنسی هم بهدورهستند همه
مردم هم از آنها استقبال میکنند.
اين درحالي است كه متوليان تئاتر مدام گله و شكايت سرميدهند كه سالنها نمايش خالي است و خاك ميخورد و مردم با فرهنگ و هنرشان مانوس نيستند بايد فرهنگ سازي كرد و مسئولان حمايت نميكنند و ال است و بل ولي كسي ازخودشان تاكنون نپرسيده است چقدر براي جذب مردم و مخاطبان عام تلاش كردهاند ؟! چقدر محتواي نمايشنامهها با فرهنگ و عرف و شرع جامعه نزديكي دارد؟! و چقدر تلاش كردهاند تا فاصله بين خود و جامعه را كمتر كنند؟! وقتي درنمايشي زنده كه در چند قدمي آنها زن ومردي با پوشش ناجور الفاظ بد به كار ميبرند و يا پوشش زنندهاي دارند چطور خانوادهاي ميتواند باخيال راحت فرزنداش را براي ديدن تئاتري ببرد كه تاثير نامطلوب دارد؟! متاسفانه فضاي آنارشيسم و هنجارشكنانه حاكم در تئاتر باعث شده تا مخاطب احساس خوبي نسبت به آن نداشته باشد بههمين خاطر اگر فضايي ايجاد شود تا نمايشها روي صحنه بعداز اجرا در تلويزيون هم پخش شوند هم زمينه ارتباط مردم با تئاتر بيشتر و بهتر ميشود و اطمينان به سلامت آن پيدا ميكنند و هم خود اهالي تئاتر خودشان را جدا از جامعه نميدانند و در اجرا و استفاده از پوشش و گفتار درست مراقبت دارند. اين فاصله باعث گرديده تا خود را جدا بدانند و هركار كه خواستند انجام بدهند. چه خوب است شبكه نمايش كه به پخش فيلم و سريال مربوط است بخشي را هم به پخش نمايشنامه ها و تئاترهاي روي صحنه اختصاص بدهد تا پيوند مردم و تئاتر مانند سالها قبل دوباره برقرار گردد و شاهد اجراهاي خوب و آموزنده باشيم.