خاطرهی آیت الله امینی از درس فلسفه علامه طباطبایی
علامه سیدمحمدحسین طباطبایی از خاندانی دانشپرور برخاستهاند و تا چهارده پشت ایشان از دانشمندان و علمای به نام تبریز بودهاند.
به گزارش افکارخبر، علامه سیدمحمدحسین طباطبایی از خاندانی دانشپرور برخاستهاند و تا چهارده پشت ایشان از دانشمندان و علمای به نام تبریز بودهاند. ولادت آن بزرگوار در پایان سال ۱۳۲۱ هجری قمری مصادف با ۱۲۸۲ شمسی بوده است.
ایشان در زادگاه خود تحصیلات مقدماتی را به انجام رساند. در سال ۱۳۰۴ رهسپار نجف شدند و مدتی در آن مرکز جهانی علوم اسلامی به تکمیل معلومات خود پرداختند و نزد استادان معروفی مانند نائینی، کمپانی و بادکوبهای دروس فقه و اصول و فلسفه را خواندند. همچنین ریاضیات را نزد سیدابوالقاسم خوانساری و اخلاق و عرفان علمی و تفسیر قرآن کریم را از محضر حکیم و عارف وارسته، حاج میرزا علی آقای قاضی طباطبایی آموختند. سپس در سال ۱۳۱۴ به زادگاه خود بازگشت و به سبب تنگی وضع معیشتی مجبور شدند ۱۰ سال در تبریز بمانند. سپس به قم مهاجرت کردند و تا پایان عمر در آنجا به تدریس علوم عقلی و تفسیر
قرآن مشغول بودند. نوشتهی زیر برشی است از کتاب خاطرات آیت الله ابراهیم امینی از شاگردان علامه طباطبایی که به مناسبت سالگرد درگذشت علامه طباطبایی آورده شده است تا مورد مطالعه مخاطبان قرار گیرد.
(علامه طباطبایی درسال ۱۳۲۵ از تبریز به قم هجرت کردند و ازهمان زمان به تدریس فلسفه وتفسیر مشغول شدند. ایشان میفرمودند: هنگامی که از تبریز به قم آمدم برنامههای درسی حوزه را بررسی کردم دیدم پاسخگوی نیازهای دینی مردم نیست واز دوجهت کمبود دارد: یکی تفسیر قرآن شریف که بتواند مفاهیم وحقایق نورانی این کتاب آسمانی را در اختیار علاقمندان قرار دهد، دیگری فلسفه و علوم عقلی که بتواند با اقامهی برهان عقاید دینی را به اثبات برساند و پاسخگوی شبهات معاندین باشد بنابراین وظیفه شرعی خود دانستم که در رفع این دو نیاز کوشش کنم.
در همان زمان به تدریس منظومهی حکمت حاجی سبزواری مشغول شدند. این درس را در منزل خودش وبرای چند نفر از طلاب میگفتند من در سال ۱۳۲۷ چند روزی درآن درس شرکت کردم ولی ادامه ندادم زیرا در اواخر منظومه بودند وقبل از آن را نخوانده بودم.
بعد از خاتمهی دورهی اول درس منظومه به پیشنهاد جمعی از طلاب دوباره درس منظومه را شروع کرد. این درس در مدرسه حجتیه گفته میشد و در حدود یکصد نفر در آن شرکت میکردند که گویا چنین جمعیتی برای درس فلسفه سابقه نداشت.
در همان زمان که ما به درس منظومه مشغول بودیم علامه درس اسفار را برای گروهی از فضلا میفرمود من نیز بعد از خاتمهی درس منظومه در درس اسفار شرکت کردم.
بحثالهیات وسفر نفس را خدمت علامه خواندیم ولی بحثمعاد و طبیعیات را نفرمود در آن زمان کتاب اسفار کمیاب بود.
کتابخانهی فیضیه یک یا دو دوره داشت و کتابخانه حجتیه یک دوره. دربازار هم کمیاب وگران بود وطلاب از این جهت شدیدا در مضیقه بودند زیرا غالبا کتاب نداشتند، من نیز کتاب نداشتم بعد از چندی موفق شدم یک دوره کتاب اسفار از آقای آسید محمد باقرابطحی اصفهانی به مبلغ ۱۲۰ تومان خریداری کنم. او با اینکه قبلا در درس اسفار شرکت میکرد ولی به فلسفه خوش بین نبود. هنگام فروش اسفارگفت من جلد اسفاررا به شما میفروشم نه خود کتاب را.
بعد از خاتمهی این دوره اسفار، دوباره از اول آن را شروع کرد، من نیز شرکت کردم وامورعامه را خواندم وبدین صورت یک دوره کامل اسفار را خدمت ایشان خواندم.)