ماه عسل اجتماعی تلویزیون درماه عسل
اگر نگاهی به برنامه های اخیر تلویزیون داشته باشیم متوجه خواهیم شد که برنامه ماه عسل که از آغازماه رمضان از رسانه ملی در شبکه ۳سیما پخش شد تاحدودی ویژگی های ارتباط موثر با مخاطب را دارد وبه همین علت توانسته که پیام خود را به بیننده انتقال دهد.
فارس: بحث فرهنگ سازی وآموزشهای اجتماعی یکی از مهمترین مسائلی است که به عقیده کارشناسان، رسانه ملی همیشه باید به آن توجه ویژه ای داشته باشد.چرا که زبان فوق العاده جذاب تصویر می تواند هر چیزی را به بیننده انتقال دهد.اما بازخورد مثبت این انتقال به شرطی خواهد بود که بیان آن برای بیننده آشنا باشد وبه زندگی روزمره او نزدیک!
درهمین راستا همیشه این بحثدربین اهالی رسانه مطرح بوده که رسانه ملی چگونه باید عمل کند تا به امر ارتباط موثر وفرهنگ سازی برای مخاطب دست پیدا کند. شاید اگر نگاهی به برنامه های اخیر تلویزیون داشته باشیم متوجه خواهیم شد که برنامه ماه عسل که از آغازماه رمضان از رسانه ملی در شبکه ۳سیما پخش شد تاحدودی ویژگی های ارتباط موثر با مخاطب را دارد وبه همین علت توانسته که پیام خود را به بیننده انتقال دهد.
دراین بین به نظر می رسد که رعایت چند فاکتور مهم باعثشده که ماه عسل در کار خود موفق باشد. اول از همه باید به این نکته اشاره کرد که ماه عسل قصد نصیحت مخاطب خود را ندارد وبه همین دلیل مخاطب تفاوت آن را با دیگر برنامه های سیما حس می کند، چرا که متاسفانه برخی برنامه های تلویزیون که در چند سال اخیر پخش شده وبه ویژه مخاطب آن خانواده وجوانان بوده است رویکردی نصیحت گونه داشته اند وهمین مسئله باعثدیده نشدن آنها شد. دلیل این امر هم این است که به تعبیر روانشناسان مخاطب برنامه های نصیحت گونه را رد خواهد کرد چرا که حس می کند این برنامه نگاهی از بالا به او و مسائلش دارد وبه نوعی از
زندگی او دور است.
شعار ندادن ووواقع نگری، امتیازی مثبت
دوم آنکه ماه عسل تا حددممکن تلاش کرده که شعار ندهد وایده آل نگاه نکند!این موضوع یکی از مسائل بسیار مهم است چرا که همیشه شعار دادن آفت هر برنامه ای است وبه طور کلی مخاطب از برنامه ای که شعار دهد وایده آل نگری در حد زیادداشته باشد گریزان است. نمونه این موضوع را می توان در برنامه ای از این مجموعه دید که درآن یک قاتل به همراه مادر مقتول دعوت شد تابه بیننده این موضوع را عینا انتقال دهد که هر اشتباهی ممکن است ندامتهایی داشته باشد پس باید بخشید وبا یک فرد که فرد دیگری را کشته مانند دیگران رفتار کرد واو را از جامعه طرد نکرد. یا نمونه دیگر این موضوع را می توان در برنامه ای از
ماه عسل دید که درآن از یک فرد مبتلا به ایدز دعوت شد که این قسمت هم پیام های اخلاقی فوق العاده ای برای مخاطب داشت وبه نوعی تابو شکنی کرد، تا به بیننده این موضوع را بگوید که یک فرد ایدزی هم فردی است مثل تمام جامعه!از طرف دیگر نباید کاری کرد که او بیماری خود را پنهان کند.
همچنین اینکه این برنامه مثل خیلی از برنامه های دیگر به سراغ سوپراستارها نرفت وبه نوعی دوباره قشر فوق العاده بالای جامعه را بزرگ نکرد نکته بسیار مهمی است که باید برای دیگر برنامه ها یک الگو باشد. چرا که همین موضوع باعثشد که دغدغه های این برنامه از جنس دغدغه های مردم عام جامعه باشد. دغدغه هایی که به هر صورت این موضوع را به ذهن بیننده متبادر می کند که این برنامه به دنبال حل مشکلات و یا حداقل مطرح کردن مشکلات اوست.
درکنار این موضوع پرداختن به موضوعات با نگاه خاص هم از دیگر مسائلی بود که باعثشد ماه عسل دیدنی شود. همچنین اینکه در تمام قسمتهای این برنامه تلاش شده بود که به بینننده مصداقهای عینی نشان داده شود از ویژگی های برجسته ای بود که به هر صورت به جذابیت آن افزود. چرا که به عنوان مثال پیدا کردن یک فرد که دوستش را کشته ویا یک فرد ایدزی که حاضر به صحبت آن هم با این نگاه باشند کمی دشوار است. اما به هر صورت ماه عسل با دعوت این افراد به مخاطبان خود افزود.
همچنین زمان مشخص ومنظم پخش این برنامه هم از دیگر نکات ظریفی بود که نقش موثری در بهتر دیده شدن آن داشت. به هر ترتیب یکی از مسائل بسیار مهم درباره برنامه های این سبکی اجتماعی زمان آنهاست، که گاهی هم بد موقع پخش می شود وهم آنقدر به درازا کشیده میشود که بیننده را خسته می کند. در کنار این موضوع باید به این مسئله هم اشاره داشت که در ماه عسل یا کارشناسان اجتماعی حضور نداشتند ویا اگر حضور داشتند در کنار دعوت شدگان وافراد مورد بحثبودند که این موضوع به صمیمیت برنامه افزوده بود. اما نوع اجرای علیخانی هم بسیار مهم بود، چرا که اگر این اجرا ثقیل بود بدون تردید نمی توانست مخاطب
را به دیدن این برنامه جلب کند.
به هر ترتیب ماه عسل را می توان تاحد قابل توجهی نمونه یک برنامه موفق اجتماعی دانست. برنامه ای که رسانه ملی بسیار به آن ونمونه های شبیهش نیاز دارد.
چرا که یکی از مهمترین راههای علاج مشکلات اجتماعی در تمام دنیا فرهنگ سازی از راه رسانه تصویری است. این موضوع به حدی است که برخی حتی آن را از دیگر راههای حل معظلات اجتماعی موثرتر می دانند چرا که به تعبیر این افراد دراین شرایط معمولا ارتباط مستقیم چشمی وذهنی بین بیننده و تصویر ایجاد می شود به گونه ای که دربرخی اوقات پیام تصویر بدون تجزیه وتحلیل به ذهن بیننده انتقال داده می شود واو هم می پذیرد منتهای مراتب شرط این پذیرفتن جلوه ظاهری ونوع گفتن پیام است.
اما اینکه درآینده چه باید کرد هم بسیار مهم است چرا که اکتفا به برنامه ای مانند ماه عسل آن هم در مدت محدود ماه رمضان پاسخ گوی نیازهای مختلف جامعه در حوزه مشکلات اجتماعی نیست، بلکه این برنامه باید شروعی باشد برای برنامه های بعدی!هر چند که این برنامه ها روز به روز در حوزه سوژه یابی ومتدهای بررسی، باید نو تر وتازه شوند وهمگام با جامعه باشند.
نویسنده: رضافرخی