چرا شعر و ادب فارسی صاحب روز ملی شد؟
روز سوت و کور
بیست و هفتم شهریور روزی است که در تقویم رسمی کشورمان به عنوان روز ملی شعر و ادب ثبت شدهاست، روزی که فقط در تقویم است و در خارج از تقویم برنامههای خاصی برای آن برگزار نمیشود.
هر وقت که درباره خصوصیت ایرانیها حرف زدهمیشود، از شعر و روحیه شاعرانه هم سخن به میان میآید. این مساله هم به روحیه شاعرانه ما بر می گردد و هم تعداد زیاد شاعران شناخته شده و ناشناس ما. شاعرانی که میراثمکتوبی گرانسنگ را از قرنها پیش برای ما به یادگار گذاشتهاند.
این وجه فرهنگ ایران باعثشده تا شعر به عنوان هنر ملی این سرزمین پایش به تقویم رسمی کشور باز و صاحب روز شود. دلیل انتخاب روز ۲۷ به عنوان روز ملی شعر و ادب، سالگرد درگذشت محمد حسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار است.
حالا بحثبر سر این نیست که چرا سالروز درگذشت شهریار به عنوان روز ملی شعر و ادب انتخاب شده است؟، بلکه بحثبر سر این ماجراست که چرا در این روز برنامه خاصی از سوی نهادهای متولی برگزار نمیشود؟.
طی دو سال گذشته و در روز ملی شعر و ادب فارسی، تنها شاهد برپایی مراسم گرامیداشتی در تبریز و تجلیل از مقام ادبی شهریار بودهایم و با رویدادی مواجه نشدهایم که دغدغه پرداختن به هنر شعر را داشته باشد.
هنرهایی که در تقویم روز ملی دارند
تئاتر ندارد
سینما ۲۱شهریور
هنرهای تجسمی ندارد
موسیقی ندارد
شعر ۲۷شهریور
امسال نیز مثل سال گذشته برنامهای به مناسبت بزرگداشت شهریار در شهر تبریز برگزار شده است، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به این مراسم رفته است، اما هیچ خبری در تهران و شهرهای دیگر نیست.
این اتفاق در حالی میافتد که ما از چند سال پیش شاهد تولد همایشی با عنوان «همایش شاعران ایران و جهان» بودهایم. برگزاری این همایش یا همایش ها دیگری از این دست در چنین روزی، شاید بتواند روز ملی شعر و ادب ما را از این سوت و کوری بیرون بیاورد.
برای روز ملی شعر و ادب چه کردیم؟
دو سال پیش نیز از سوی رییس جمهور قائم مقام شعر در وزارت ارشاد انتخاب شد، آن هم با این هدف که به شعر و شاعران بیشتر توجه شود. اما در این دو سال شاهئ اتفاق ویژهای در این زمینه نبودهایم. یحی طالبیان قائم مقام وزیر ارشاد در حوزه شعر است. او در پاسخ به این سوال که چرا در چند سال اخیر هیچ برنامه ویژهای برای بزرگداشت روز ملی شعر و ادب نداشتهاید به خبرآنلاین میگوید: «روز ملی شعر و ادب مصادف با روز درگذشت شهریار است و به همین خاطر مراسمی در تبریز برگزار میشود.»
او همچنین درباره این موضوع که این روز به عنوان یک روز ملی در تقویم رسمی کشور ثبت شده است، چرا هیچ برنامهای در این روز به غیر از تبریز برگزار نمیشود نیز توضیح میدهد: «فکر نمیکنم که لازم باشد در تمام شهرها برای روز ملی شعر و ادب مراسم برگزار شود.»
چگونه ما صاحب روز ملی شعر و ادب شدیم؟
سال ۸۱ درست روز ۲۷ شهریور همزمان با سالروز درگذشت محمدحسین شهریار یکی از نمایندگان وقت تبریز در مجلس، گفت و گویی انجام داد و از ثبت این روز به عنوان روز ملی شعر و ادب در تقویم رسمی کشور خبرداد. این موضوع در حالی رسانهای شد که در همان زمان تعدادی از نمایندگان کمسیون فرهنگی مجلس نیز از این موضوع بیخبر بودند، گویا این پیشنهاد ازسوی خود وی بهعنوان مخبر کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و با موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به شورای هنر شورای عالی انقلاب اسلامی ارایه شده و به تصویب رسیده بوده است.
علی اصغر شعردوست، که در دوران نمایندگیاش در مجلس شورای اسلامی، پیشنهاددهنده به ثبت رسیدن روز درگذشت استاد شهریار به عنوان روز ملی شعر و ادب در تقویم رسمی کشور بود، دو سال پس از این انتخاب و پس از خروجش از مجلس، همچنان از انتخاب خود دفاع میکرد و معتقد بود: «کسی را مانند شهریار نداریم که پیش از انقلاب شاعر مهمی بوده باشد و بعد از انقلاب هم، اشعارش در همراهی با مردم همطراز و همسنگ او باشد.»
شعردوست با بیان اینکه تصویب روز درگذشت شهریار به عنوان روز ملی شعر و ادب ارتباطی به مجلس نداشته، گفته بود: «شخصاً به عنوان جبران یک نقیصه که در تقویم رسمی کشورمان وجود داشت و به شعر که از مهمترین وجوه هنر ایرانی و حافظه تاریخی ملت ماست بیتوجه بود، پیشنهاد انتخاب یک روز را به عنوان روز بزرگداشت شعر و ادب مطرح کردم.»
از سوی دیگر وقتی که روز ۲۷ شهریور به عنوان روز ملی شعر و ادب در تقویم رسمی کشور اعلام شد، بسیاری از اهالی شعر و ادب از این اقدام انتقاد کردند، وقتی انتقادها بالا گرفت گفته شد که این موضوع با مشورت کارشناسان زیادی به تصویب رسیده است، کارشناسانی که هیچوقت نامی از آنها برای کم کردن انتقادات برده نشد.
عدهای بر این باور بودند که با وجود شاعرانی مانند سعدی، حافظ و فردوسی نامگذاری این روز به نام شهریار درست نیست؛ کما اینکه اگر خود شهریار هم زنده بود، آنها را به خودش ترجیح میداد.
شاعرانی که روز ثبت شدهای در تقویم دارند
نام شاعر روز ثبت شده در تقویم
عطار نیشابوری ۲۵فروردین
سعدی ۱اردیبهشت
شیخ بهایی ۳اردیبهشت
فردوسی ۲۵اردیبهشت
خیام ۲۸اردیبهشت
شهریار ۲۷شهریور
مولوی ۸ مهر
حافظ ۲۰مهر
حالا اما به نظر میرسد که این روز چندان مهم نیست و در این روز بیش از آن که کسی به یاد شعر و ادب بیفتد، برنامهای در تبریز برگزار می شود و همه از مقام ادبی استاد شهریار سخن میگویند. شاید اگر روز دیگری هم برای این مناسبت در نظر گرفته میشد بازهم شعر به حاشیه میرفت.کسی چه میداند؟