رییس سازمان میراثفرهنگی و گردشگری:
موزهای ملی رادرشأن کشور پایهریزی میکنم
برگزاری کارگاه آموزشی سه روزهی «مدیریت بحران در موزهها و مخازن نگهداری اموال تاریخی فرهنگی» صبح امروز(سهشنبه، ۲۵ بهمنماه) در موزهی فرش ایران آغاز شد.
به گزارش ايسنا ، در اين مراسم رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور اظهار كرد: به اعتقاد همهي موحدان، سوانح و بالاياي طبيعي امتحان و آزمون الهياند و چه بسا گاهي مجازات بشر باشند؛ اما شايسته نيست در زماني كه بشر آزموده ميشود، ميراث فرهنگي يك كشور و جامعه در معرض خطر قرار گيرد.
سیدحسن موسوی ادامه داد: خداوند به انسان قدرت دفاع و حفظ جان خود را داده است، ولی میراثفرهنگی و بناهای تاریخی باید با توجه بشر حفاظت شوند تا از آزمون و بلایای بشری سلامت گذر کنند.
او با اشاره به وجود راهکارهای فراوان برای حفاظت از میراثفرهنگی، بیان کرد: با توجه به پیشرفت تکنولوژی میتوان پیشبینی کرد که یک سازه در مقابل حوادث، چه میزان امکان مقاومت دارد. اکنون به میراثفرهنگی و معنوی کشور که ما حافظان آن هستیم، باید توجه ویژهای شود.
وی با اشاره به بازدیدی که از موزهی ملی ایران داشت، ادامه داد: یک نگرانی پنهان در من ایجاد شد و به تکاپو افتادم تا بتوانم بنای ارزشمند و بینظیر موزهی ملی و آثار آن را از هر حادثهی طبیعی مصون نگه دارم. با این هدف میخواهم یک موزهی ملی را در شأن کشور ترجیحا در تهران پایهریزی و ایجاد کنم تا موزهای در شأن ایران و تاریخ کهن آن داشته باشیم. به همین دلیل، میخواهیم در بودجهی سال آینده، اعتباری را برای این کار در نظر بگیریم.
موسوی همچنین در توضیح برخی سیاستهای خود در حوزهی موزه و اشیای موزهیی، گفت: در حال حاضر ۱۴ موزهی منطقهیی در دست ساختاند و سال ۱۳۹۱ چهار یا پنج موزه از میان آنها به بهرهبرداری میرسند. قرار است بودجهی این موزهها را در پروژههای اولویتدار امسال قرار دهیم. براساس اولویتها بهطور متوسط باید هر دو استان یک موزهی منطقهیی داشته باشد، ولی خوشبختانه با پیشرفتی که داریم شهرهای بیشتری از این موضوع بهره خواهند برد.
او با تأکید بر در دستور کار بودن حمایت از موزههای کشور از چند سال پیش تا کنون، اظهار کرد: ما نباید شهری بدون موزه داشته باشیم، همانطور که هیچ شهری بدون هویت نیست. توجه به حضور مردم در موزهها، کاری فرهنگی را میطلبد.
موسوی با اشاره به اقدامات تبلیغاتی که روابط عمومی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری کشور با هدف جذب گردشگر به موزههای میتواند انجام دهد، گفت: از مسؤول روابط عمومی سازمان میخواهم از هفتهی آینده، یک کار تبلیغی رسانهیی را آغاز کند و موزهها و داشتههای موزهیی کشور را حتا در قالب تیزر و لوگو در معرض نمایش قرار دهد. این یک ظرفیت بسیار عالی برای جذب گردشگران خارجی است.
معاون رییسجمهور با تأکید بر در اولویت بودن جذب گردشگران خارجی بهعنوان یک رویکرد جدی، بیان کرد: مطمئنم همهی کشورهایی که از تاریخ و پیشینهی کهن برخوردار نیستند، با تاریخسازی اقدام به جذب گردشگر میکنند. این در حالی است که ما به تاریخسازی نیاز نداریم و همهی ایران از این امکان برخوردار است.
وی با اشاره به وجود حدود یکمیلیون اثر تاریخی ارزشمند در مخازن موزهی ملی ایران، گفت: بهدلیل ظرفیتهایی که این موزه دارد، امکان نمایش بیش از ۵۰هزار شیء را نداریم. باید با ایجاد یک ظرفیت استثنایی، این آثار را در معرض دید عموم قرار دهیم.
موسوی همچنین با اشاره به دستورهایی که از چند روز پیش دربارهی به بهرهبرداری رسیدن هرچه زودتر بخش دوران اسلامی در موزهی ملی ایران داده است، افزود: وجه تمایز ما نسبت به کشورهای اسلامی در این موزهها، نمایش آثار تاریخی ماست. با وجود موزهی ملی، اگر کسی بخواهد به پیشینهی اسلامی ما تعرض کند، بخش دوران اسلامی بهترین تریبون برای شناساندن این ظرفیت به دنیاست.
او افزایش دادن ایمنی در موزهها را از دیگر اولویتها و سیاستهای سازمان میراثفرهنگی دانست و گفت: از عصر روز گذشته بهصورت جد در حال برنامهریزی برای ایجاد موزهای بینظیر در سطح دنیا هستیم. امیدواریم بتوانیم یک موزهی فاخر ارزشمند را پایهگذاری و دِینمان را ادا کنیم.
رییس سازمان میراثفرهنگی و گردشگری با اشاره به انتقال موزهی هنرهای ملی در سال گذشته به ساختمان ارگ آزادی، اظهار کرد: میخواهیم موزهی هنرهای سنتی ملی را در ارگ آزادی ایجاد کنیم. در حال انجام کارهای نهایی مرمت هستیم و بهزودی تجهیز این موزه انجام و امکان بازدید عموم از آن فراهم میشود.
او در پایان تأکید کرد: باید به مخازن موزهها توجه بیشتری شود، وضعیت مخازن در حال حاضر کمی نگرانکننده است.
در ادامهی این مراسم، مدیرکل امور موزههای سازمان میراثفرهنگی و گردشگری اظهار کرد: جهان در شرایط موجود با دو نوع بحران مواجه است؛ نخست بحران طبیعی و سپس بحران انسانساخت و هر روز این دو بحران افزایش مییابند.
ابراهیم حجری گفت: حوادثطبیعی مانند سونامی در حال افزایش یافتن است. به همین دلیل، آثار و دستاوردهای طبیعی آسیبپذیرتر شدهاند. بنابراین باید توجه بیشتری به آنها برای حفاظت شود.
او با اشاره به جنگهایی که در برخی کشورهای خاورمیانه در حال رخ دادن است و یکسری آسیبها از این طریق به بناهای تاریخی موجود در آن کشورها وارد شده است، ادامه داد: ما باید خود را برای موقعیتهای بحرانی آماده کنیم. انتظار داریم در پایان این گردهمایی، به دستاوردهای ارزشمندی دست یابیم.
وی بیان کرد: ظرفیتسازی در دورهی مدیریت بحران باید مورد توجه قرار گیرد. کسانی که در این کارگاه آموزشی شرکت میکنند، باید این توانایی را کسب کنند که بحرانها را مدیریت کنند. این کار به این معناست که دوستان ما حساس شوند و چنانچه شرایط نامساعدی در موزهها وجود دارد، آن را شناسایی کنند و بهدنبال نقد، راهکار نیز برای برطرف کردن ضعفها ارائه کنند.
او گفت: موضوع تشکیل ستاد بحران کشور، اهمیت زیادی دارد. پس از برگزاری این همایش، نخستین اقدام توسط پژوهشکدهی سوانح طبیعی انجام و ستاد مدیریت بحران کشور در تهران تشکیل میشود.
وی همچنین به امضای تفاهمنامهای در این زمینه توسط سازمان میراثفرهنگی و گردشگری و پژوهشکدهی سوانح طبیعی اشاره کرد و افزود: امیدواریم پس از امضا و مبادلهی این تفاهمنامه، در راستای مدیریت بحران در موزهها و مخازن حرکت کنیم و راهکارهای مناسبی برای جلوگیری از آسیب رسیدن به آثار موزهیی مطرح شود.
معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری کشور نیز در سخنانی اظهار کرد: ایجاد بستر فرهنگی نخستین گام برای حرکت موزهها به سمت توسعه است. بنابراین باید هویت فرهنگی و خودباوری را در نیروهای موزهیی ایجاد کنیم تا مسیر برای حضور آنها فراهم شود.
مسعود علویانصدر ادامه داد: موزهها از نظر علمی و پژوهشی بستری برای پژوهش هستند. به همین دلیل باید به این سمت رویم که در مقاطع تحصیلی پایینتر برخی دروس را به سمت موزهها ببریم تا بتوان از آنها بهعنوان مراکز علمی، آموزشی و پژوهشی استفاده کرد. همچنین نیروهای انسانی باید مفاخر خود را بشناسند.
او با اشاره به اینکه از سال ۱۳۸۴،۱۱۲ موزهی جدید در کشور ساخته شدند، گفت: با توجه به ساخت ۹۷ موزه تا پیش از سال ۱۳۸۴ در کشور، در حال حاضر ۲۰۹ موزه در کشور وجود دارند. همچنین با تجهیز موزههای خصوصی، ۳۷ موزه در این حوزه داریم و بعد از سال ۱۳۸۴،۲۶ موزهی مشارکتی به موزههای این حوزه اضافه شدند که اکنون ۳۷ موزهی مشارکتی در کل کشور داریم.
علویانصدر تأکید کرد: باید دستگاههای دولتی را به سمتی بکشیم که موزههای تخصصی را ایجاد کنند.
وی با اشاره به افزایش تعداد بازدیدکنندگان موزههای کشور به حدود ۲۱میلیون نفر، بیان کرد: این رقم چشمگیر است. این آمار فقط از ارائهی بلیت به گردشگران بهدست آمده است.
معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری کشور با بیان اینکه پنج لایهی تخصصی در حوزهی مدیریت بحران در موزهها و مخازن کشور وجود دارد، اظهار کرد: انسان یا نیروی انسانی که بهعنوان تولیت موزهها و مدیریت آنها در بالاترین نقطه قرار دارد، مهمترین لایه است و نخست باید شناسایی شود که آیا آنها ظرفیت بحرانپذیری را دارند یا خیر. این کارگاه آموزشی نخستین گام برای بحرانپذیر کردن آنهاست.
او فرهنگسازی بین جوانان و ایجاد سامانهی مدیریت در سازمان را دومین لایه دانست و افزود: باید بستر جامعه را آماده کنیم. فرهنگ جامعه نیز میتواند به ما کمک کند.
وی ساختارهای ارتباطی در بحرانستیزی، مقاومسازی و استحکامبخشی ساختارهای کالبدی و تدوین استراتژی و خط مشی براساس برنامهریزی سیستمهای جامع مدیریتی را سه لایهی دیگر این حوزه دانست و بیان کرد: یگان حفاظت سازمان میراثفرهنگی و گردشگری با تهیهی فهرستی از اماکن تاریخی آسیبپذیر و غیرآسیبپذیر در حال پیشبینی برنامههایی با هدف حفاظت پایدار و بلندمدت در موزههاست.
او همچنین از برنامهریزی برای ایجاد ۱۴ مخزن امن در ۱۴ حوزهی تمدنی در کل کشور خبر داد.
رییس پژوهشکدهی سوانح طبیعی نیز در سخنانی گفت: براساس آنچه در قانون برای پژوهشکدهی سوانح طبیعی آمده است، در سه محور آموزشی، پژوهشی و تحقیقاتی باید فعال باشیم. در این زمینه حفظ و حراست پیش از وقوع هر حادثه و بحران، مهمترین نکتهای است که باید به آن توجه شود.
سیدعباس جزایری بیان کرد: ستاد تشکیلشده در پژوهشکدهی سوانح طبیعی علاوه بر اقدامات پژوهشی که در گذشته و در مطالعات خود انجام داده، بر این تصمیم است که مراکزی مانند حرم امام رضا(ع) که جمعیت زیادی در مراسم و اعیاد مختلف در آن حضور مییابند، حفاظت شوند.
او ادامه داد: موزهها از این امر مستثنا نیستند. اینکه چگونه برنامهریزی کنیم و مردم را آموزش دهیم تا در زمان وقوع یک حادثهی ملی، در کوتاهترین زمان ممکن بتوانند مکانهای سقفدار را تخلیه کنند و از سوی دیگر، در مواقع بروز حادثه، سازهها و ساختمانهای قدیمی حفاظت شوند، نکات مهمی است که باید به آنها توجه شود.
وی افزود: از حدود پنج سال پیش، سیستمهای منحصربهفردی داریم که سازهها را در مقابل زلزله ارزیابی میکنند و در نهایت، راهکارهایی به کارفرما ارائه میدهند تا سازهها تقویت شوند. کسانی که در بخش مدیریت بحران قرار دارند، باید آموزشهای لازم را در این زمینه ببینند.
جزایری با اشاره به فعال بودن دانشگاهی وابسته به پژوهشکدهی سوانح طبیعی، گفت: این پژوهشکده آمادگی دارد کارشناسان معرفیشده از سوی سازمان میراثفرهنگی را در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد آموزش دهد تا بتوانند سطح علمی خود را در بحثمدیریت بحران در دورههای کوتاهمدت و بلندمدت بالا ببرند.
او با اشاره به دانشجوپذیر بودن ۲۲ رشته در این دانشگاه، اضافه کرد: با همکاری سازمان میراثفرهنگی و گردشگری رشتهای تحت عنوان عمران و مرمت سازهها در حوزهی سوانح و حوادثایجاد شده است. با تفاهمنامهای که امروز امضا میکنیم، امیدوارم بتوانیم راهکارهایی برای نگهداری و حفظ حراست از اینگونه مجموعهها ارائه کنیم.
كارگاه آموزشي مديريت بحران در موزهها و مخازن نگهداري اموال تاريخي ـ فرهنگي بهمدت سه روز در سالن همايشهاي موزهي فرش ايران برگزار ميشود. اين كارگاه با هدف آشنايي كارشناسان موزهدار با مخاطرهها و سوانح تهديدكنندهي موزهها، مباني مديريت بحران و مقدمات طراحي آن، آناليز ريسك و آسيبپذيري، معرفي فنآوريهاي نوين مربوط و راهكارهاي طراحي و استقرار سامانهي مديريت بحران موزهها برگزار ميشود.