مفهوم علم در اسلام
جوهر علم است که به آن ارزش حقیقی می دهد، یعنی علم را در خدمت انسان و در جهت تکامل و بهروزی او قرار می دهد و بدون آن، نه تنها علم فاقد خواص و آثار علم می شود، بلکه تبدیل به یک عنصر ضد ارزش و ضد انسانیت می گردد.
سرویس مذهبی افکارنیوز- علم در اسلام به طور کلی در دو مفهوم به کار رفته است:
یکی را حقیقت و اصل علم می نامیم و دیگری را ظاهر و نوع آن. از نظر اسلام، علم، حقیقت وجودی دارد و ظاهر و پوسته ای. انواع علوم رسمی، چه اسلامی و چه غیراسلامی، پوسته علم محسوب می شوند و حقیقت علم و معرفت، چیز دیگر است.
حقیقت علم، نوری است که در پرتو آن، انسان، جهان را آن گونه که هست می بیند و جایگاه خود را در هستی می یابد. نور علم مراتبی دارد که بالاترین آن نه تنها انسان را با راه تکامل خود آشنا می کند بلکه او را در این مسیر حرکت می دهد و به مقصد اعلای انسانیت می رساند.
جوهر علم است که به آن ارزش حقیقی می دهد، یعنی علم را در خدمت انسان و در جهت تکامل و بهروزی او قرار می دهد و بدون آن، نه تنها علم فاقد خواص و آثار علم می شود، بلکه تبدیل به یک عنصر ضد ارزش و ضد انسانیت می گردد.
اگر علم، جوهر و خاصیت خود را از دست داد نه تنها با جهل مساوی می شود بلکه از جهل زیان بارتر می گردد، زیرا حرکت انسان را به سوی انحطاط و سقوط تسریع می کند.
خطر بزرگی که امروز جامعه بشر را تهدید می کند، این است که علم رشد کرده ولی جوهر و جهت و خاصیت خود را از دست داده و در مسیر انحطاط و سقوط انسانیت به کار گرفته شده است. علم در دنیای امروز با از دست دادن جوهر و جهت راستین خود، به سرنوشت شوم گرفتار شده که همچون جهل، کشنده و فاسد کننده و خانمان سوز گردیده است، بلکه از جل، زیان بارتر گشته است.
امیر مؤمنان علیه السّلام می فرمایند: «بسی دانشمند که نادانی اش او را کشته و دانشی که به همراه داشته، او را سودی نبخشیده است.»
منبع: اخلاق اسلامی، ص۲۵۶-۲۵۷.