کنترل نفس از چه راه میسر است؟
اگر بخواهیم جامعه را از لوثگناه پاک سازیم، و یا وجود خویش را از آلودگی گناه حفظ کنیم، باید غرایز و تمایلات نفسانی را کنترل و تعدیل کنیم.
سرویس مذهبی افکارنیوز- علمای اخلاق می گویند: منشا و انگیزه گناهان سه قوه است:
۱ - قوه شهویه
۲ - قوه غضبیه
۳ - قوه وهمیه
قوه شهویه، انسان را به افراط در لذت خواهی نفسانی می کشاند، که سرانجامش، غرق شدن در فحشا و زشتی ها است.
قوه غضبیه، انسان را به ظلم و طغیان آزار رسانی و تجاوز، وادار می کند.
قوه وهمیه، برتری طلبی و انحصار جویی و تکبر و روح خود خواهی را در انسان زنده می کند و او را به گناهان بزرگی در این کانال، وا می دارد. ۱
اگر با دقت بررسی کنیم در می یابیم که اکثر گناهان(اگر نگوییم همه ی گناهان) به این سه قوه باز می گردند.
این سه قوه در وجود انسان لازم است، ولی اگر کنترل و تعدیل نشود و به افراط و تفریط کشانده شود، سر چشمه ی گناهان بسیار خواهد شد.
مثلا در مورد انسان نیز، نیروی غضب برای دفاع و شهوت برای بقای نسل لازم است، ولی اگر این دو غریزه بر اثر افسار گسیختگی طغیان کنند، موجب بروز جنایت ویرانگر و انحرافات جنسی و بی عفتی خواهند شد.
نتیجه اینکه اگر بخواهیم جامعه را از لوثگناه پاک سازیم، و یا وجود خویش را از آلودگی گناه حفظ کنیم، باید غرایز و تمایلات نفسانی را کنترل و تعدیل کنیم. ۲
منبع:
۱ - تفسیر فخر رازی، ج۲، ص۱۰۴.
۲- زمینه های گناه،ص۴۲.