شب قدر فرصتی برای بیدار شدن
مسلمانان باور دارند که در شب قدر هر امر محکمی جدا میشود و بنابر آموزههای اسلامی خوابیدن در شب قدر مذموم و شبزندهداری در آن سفارش شده و دعا و استغفار با رحمت خداوند متعال مورد قبول واقع خواهد شد.
به گزارش افکارنیوز، در روایات شبهای نوزده و بیست و یک و بیست و سوم ماه مبارک رمضان را شب قدر میگویند در خصوص شب نوزدهم میگویند لیله التقدیر است. یعنی شبی که جمیع امور نسبت به جمیع موجودات اندازهگیری میشود، لذا این شبها شب سرنوشت ساز است.
در روایات بسیار داریم که بعضیها شب پانزدهم ماه شعبان را مطرح کردهاند که در رابطه با ارزاق است، شب بیست و یکم هم شب ضبط و ربط(لیله القضا) و شب بیست و سوم شب امضا و ابرام(لیله الابرام) است، جایز دانستن و بجا آوردن آداب مخصوص در هر سه شب ارزشمند است و سرنوشت ساز و نباید به یک شب کفایت کرد. با مقدمه فوق پی به اهمیت ماه مبارک رمضان و شبهای قدر میبریم و در روایات بسیار سفارش شده در این سه شب به استغفار و سپس دعا کردن " فعلیکم فی شهر رمضان به کثره استغفار و الدعا ".
بنابر این، می توان گفت شب قدر، شب تقدیر و شب اندازه گیری و شب تعیین حوادثجهان ماده است.
شب قدر، شب رقم زدن سرنوشت انسان
نماینده ولی فقیه در استان سمنان شبهای قدر را مهمترین و بزرگترین شب ها عنوان کرد و گفت: در این شب بزرگ سرنوشت انسان رقم می خورد.
آیت الله سید محمد شاهچراغی مسئله سرنوشت انسان را مهم برشمرد و افزود: در شبهای قدر با بر سرگذاشتن قرآن و یاد خدا و دعا کردن میتوان در سرنوشت خود اثرگذار و سهیم باشیم.
وی با اشاره به اینکه انسان با توبه و تزکیه پاک شده و مورد لطف و مهربانی خدا قرار میگیرد، اظهار داشت: ما می توانیم با یادآوری گناهانمان و استغفار از خدا در شبهای قدر، توبه و طلب آمرزش کنیم.
این شبها، شبهای امیرالمؤمنین(ع) است
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه ما باید در شبهای قدر علاوه بر تقرب به خدا، با ولایت هم آشنا و به آن نزدیک شویم گفت: این شبها، شبهای امیرالمؤمنین(ع) است.
آیت الله شاهچراغی اظهار داشت: ما باید در شبهای قدر با خواندن دعای جوشن کبیر، دعای افتتاح، زیارت جامعه، قرآن، دعا و استغفار خدا را بهتر بشناسیم.
وی خواستار نزدیکی بیشتر ما در شبهای قدر به علی بن ابیطالب(ع) شد و گفت: نزدیک شدن به آن حضرت، برابر با شناختن بهتر و بیشتر ایشان است.
دشمن از مسجد و اجتماع در آن میترسد
نماینده ولی فقیه در استان سمنان بهترین کار را در این شبها ترک خانهها عنوان کرد و گفت: بهتر است در این شب خانه هایمان را ترک کنیم و به سنگر مساجد روی بیاوریم.
آیت الله شاهچراغی با بیان اینکه ما باید همیشه به ویژه در ماه مبارک رمضان و شبهای قدر مساجد را پر کنیم چرا که دشمن از مسجد و اجتماع در آن میترسد، اظهار داشت: احیاء شبهای قدر فرصتی برای بیدار شدن از خواب غفلت است.
وی با اشاره به اینکه بهتر است ما از ماه مبارک رمضان به ویژه شبهای قدر بیشترین بهره را ببریم اظهار داشت: در این شب ها باید از خدا یاری بخواهیم تا در راه خودسازی و بندگی، قدمی برداریم.
وی افزود: خصال و فضایل فراوان حضرت امیرالمؤمنین(ع) میتواند برای هر یک از ما درس باشد.
اصرار بر برقراری عدالت مطلق با ریشهکن کردن فقر تجلی مییابد
امام جمعه مهدیشهر نیز در خصوص شب قدر و شرکت گسترده مردم در مراسمهای شب قدر تأکید کرد و گفت: قلبی که بتواند شب قدر را درک کند آن قلب، قلب بسیار بزرگی است.
حجت الاسلام محمد بارانی ضمن برشمردن فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص حکومت علوی گفت: پایبندی کامل به دین خدا و اصرار بر اقامه دین و برقراری عدالت مطلق در تلاش و کوشش برای ریشهکن کردن فقر تجلی مییابد.
وی گفت: همه کارهای ما و برنامههای آینده ما، حیات و ممات ما در این شب مقدر میشود، نزول قرآن با این شب گره خورده است، برنامه سال را با قران برنامهریزی کنید که قران بین ما غریب است.
بارانی گفت: طوری در این شب توسل پیدا کنید که به قلب امامزمان(عج) راه پیدا کنید و کاری کنید که امامزمان(عج) به شما توجه کند و عنایت داشته باشد.
شب قدر بهترین فرصت پالایش روح و توبه است
امام جمعه مهدیشهر شب قدر را بهترین فرصت برای پالایش روح و توبه دانست و اظهار داشت: مراد از شب قدر، تقدیر و اندازهگیری بوده و شب قدر شب اندازهگیری است و خداوند متعال در این شب حوادثیک سال را تقدیر میکند و زندگی، مرگ، رزق، سعادت و شقاوت انسانها را در این شب مقدر میگرداند.
بارانی افزود: در شب قدر نزول قرآن، تقدیر امور، نزول ملائکه و روح و سلام و امنیت انجام میشود.
وی ابراز داشت: در طول سال، ساعات، روزها، شبها، ماهها و اساساً زمانهای متفاوتی وجود دارد اما در میان همگی این زمانها، بعضی به واسطه عنایت و توجه خداوند و اثراتی که بر این زمانها مقرر شده یا اتفاقاتی که در آنها روی داده یا میدهد دارای اهمیت، شرافت و عظمت ویژهای هستند به طوری که یکی از این زمانها شب قدر است.
شب قدر از هزار ماه بهتر است
امام جمعه مهدیشهر اضافه کرد: در آیین اسلام، این شب با ارزشترین و برترین شب در طول سال بوده و اهمیت این شب تا حدی است که نه تنها آیات مختلفی از قرآن کریم در مورد خصوصیات این شب نازل شده، بلکه سورهای مستقل نیز به این نام و در خصوص شب قدر در قرآن کریم وجود دارد.
بارانی با بیان اینکه شب قدر از هزار ماه بهتر است خاطرنشان کرد: فرشتگان و روح در این شب به اذن پروردگار خود، برای تقدیر هر کاری نازل میشوند و شب قدر انباشته از سلامت، برکت و رحمت تا طلوع صبح است.
وی با بیان اینکه ماه مبارک رمضان، ماه بهار قرآن، ماه ضیافت الله، ماه رحمت و مغفرت و ماه پالایش جسم و روح است، تصریح کرد: گرچه همه ساعات و ثانیههای ماه مبارک رمضان پر خیر و برکت بوده اما در این میان شب قدر از جایگاه ویژهای برخوردار است.
شب قدر شب دعا و استغفار است
مشاور استاندار و دبیر ستاد اقامه نماز استان سمنان شبهای قدر را اوج تجلی حضرت حق دانست و گفت: انسان باید قلب خود را در شبهای قدر رو به خدا همراه با توسل و دعا و ذکر و توبه قرار دهد.
حجتالاسلام محسن فاطمینیا با اشاره به اینکه هر عبادت کوچک در این شب ها برابر با ثواب هزار ماه است اظهار داشت: ماه رمضان، ماه بندگی و طاعت و دلدادگی حضرت حق است.
وی ماه مبارک رمضان را ماه بهار قرآن عنوان کرد و گفت: خداوند تمام بهارش را در شبهای قدر آورده است.
شب قدر بهترین زمان جهت بهره برداری دنیوی و اخروی انسان
دبیر ستاد اقامه نماز استان سمنان دل انسان را به کاسهای تشبیه کرد که در شب بارانی، اگر انسان آن را به روی آسمان قرار دهد، آب باران در آن جمع شده و انسان از آن آب سیراب میشود اما اگر کاسه را وارونه قرار دهد، هیچ بهرهای نمیبرد حتی اگر ساعتها باران ببارد.
فاطمی نیا با بیان اینکه شب قدر شب بسیار ارزشمندی است و در این شب قرآن بارها بر دل پیامبر نازل شد افزود: برخی شب قدر را شب نوزدهم و برخی شب بیست و یکم و بعضیها هم شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان میدانند.
وی با اشاره به اینکه شب قدر ناشناخته است و انسان نمیتواند به عظمت این شبها پی ببرد، افزود: عمل صالح انسان در این شب مانند دادن زکات، صدقه، خواندن نماز، دعا و استغفار ثوابی به اندازه هزار ماه دارد.
شب قدر یعنی شب بزرگ و با عظمت
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان سمنان گفت: شب قدر یعنی شب بزرگ و با عظمت، زیرا در قرآن کریم قدر به معنی شرافت و بزرگی هم آمده است و دلیل عظمت آن هم این است که شب قدر ظرفی برای نزول قرآن به عنوان معجزه آسمانی شده است.
حجتالاسلام علی شکری در بیان اعمال خاص شبهای قدر ماه رمضان گفت: غسل، شب زندهدارى، صد رکعت نماز، زیارت امام حسین(ع)، خواندن سورههاى عنکبوت، روم و دُخان، خواندن هزار بار سوره قدر و دعا براى امام زمان(عج) از مهمترین اعمال ویژه شب قدر ماه مبارک رمضان است.
وی در خصوص منزلت و موهبت لیالی قدر نیز گفت: بر اساس روایات، شب قدر اختصاص به دوران رسالت پیامبر اکرم(ص) ندارد و در زمانهای گذشته نیز وجود داشته است که در این رابطه علامه مجلسی در بحارالانوار از امام جواد(ع) نقل کرده است، خداوند شب قدر را در آغاز آفرینش جهان آفرید و در آن اولین پیامبر و نخستین وصی را هستی بخشید.
فضایل بسیاری برای امت اسلامی در شب قدر است که در امتهای پیشین سابقه نداشته
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان سمنان افزود: از طرف دیگر در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است " خداوند به امت من شب قدر را بخشید و احدی از امتهای پیشین از این موهبت برخوردار نبودند ".
شکری ادامه داد: جمع این دو روایت نشان میدهد که اصل شب قدر از قبل بوده است؛ ولی فضایل بسیار بالایی به طور ویژه، در آن شب برای امت اسلام قرار داده شده که در امتهای پیشین سابقه نداشته و شب قدر حقیقت و واقعیتی است که در جهان هستی مقدر شده است.
وی شب زندهداری را عملی پسندیده در شب قدر خواند و خاطر نشان کرد: به فرموده امام علی(ع)، پیامبر خدا در دهه آخر ماه رمضان، بستر خود را جمع و خانواده خود را بیدار مىکرد و در آن شبها، به صورت خفتگان، آب مىپاشید؛ در دعائم الإسلام نیز آمده است که فاطمه(س) نمىگذاشت که کسى از خانوادهاش در شب بیست و سوم رمضان بخوابد و خواب آنان را با کم خوردن درمان مىکرد و از روز براى آن شب، آماده مىشد و مىفرمود: محروم، کسى است که از خیر آن بىبهره بماند.
مستحب است در شب قدر، صد رکعت نماز خوانده شود
دبیر ستاد ساماندهی شئون مذهبی استان سمنان با بیان اینکه مستحب است در شب قدر، صد رکعت نماز خوانده شود و در هر رکعت یک بار حمد و ده بار سوره اخلاص، اظهار کرد: به فرموده حضرت امام باقر(ع)، هر کس شب قدر ماه رمضان را زنده بدارد و در آن صد رکعت نماز بخواند، خداوند در زندگى او گشایش و کار دشمنان او را خود بر عهده مىگیرد و او را از غرق شدن، زیر آوار ماندن، سرقت و از شر دنیا مصون مىدارد و وحشت نکیر و منکر را از او بر مىدارد و از همنشینان پیامبران و صدیقان و شهیدان و صالحان قرار داده مىشود و آنان چه نیکو همنشینانىاند.
شکری با اشاره به زیارت امام حسین(ع) در شب قدر تصریح کرد: حضرت جواد(ع) فرمودند که هر کس در شب بیست و سوم ماه رمضان، امام حسین(ع) را زیارت کند، همان شبى که امید است شب قدر باشد، روحهاى بیست و چهار هزار فرشته و پیامبر با او مصافحه مىکنند، که همگى از خداوند اذن مىگیرند که آن شب، حسین علیه السلام را زیارت کنند.
وی، دعا براى امام زمان(عج) را از مهمترین اعمال خاص شب قدر عنوان کرد و گفت: از مصباح المتهجد به نقل از محمد بن عیسى آمده است که پس از ستایش خداى متعال و درود بر نبی مکرم اسلامی حضرت محمد صلى الله علیه و آله و سلم، بگو " خداوندا در این ساعت و در هر ساعت، براى ولىّ خود، سرپرست و نگهبان و پیشوا و یاور و راهنما و چشم باش، تا آن که او را در زمین خود، با اطاعت و رغبت مردم ساکن سازى و وى را در آن به مدت طولانى بهرهمند گردانى ".
آئین ویژه مردم استان سمنان در خواندن دعای جوشن کبیر
پژوهشگر مردم شناس اداره کل میراثفرهنگی استان سمنان گفت: اهالی استان، شبهای قدر(شبهای ۱۹،۲۱ و ۲۳ رمضان) را نیز با آئین خاصی برگزار میکنند، در برخی از مساجد نقاط شهری یا روستایی، گستردن سفره سحری برای پذیرایی از عزاداران مرسوم است، زنان در شبهای قدر خرما، انواع نان محلی، شله زرد و غیره بین عزاداران تقسیم میکنند.
فاطمه قلیپور کالمرزی گفت: در نقاط مختلف استان سمنان زنان و مردان در لیالی قدر همزمان با خواندن هر بند از دعای جوشن کبیر بر روی ظرفی از قند، نبات، نقل یا خرما دمیده و خوردن آن را به نیت شفا و تبرک توصیه میکنند.
وی همچنین با اشاره به اینکه گره زدن بر روی نخ به هنگام خواندن دعای جوشن کبیر پس از قرائت هر بند از دعا توسط برخی از زنان مرسوم است، تصریح کرد: نخ صد بند(گره) را برای گشایش کار و بخت گشایی دختران در میان قرآن نگه میدارند.
خواندن دعای جوشن کبیر به آب حاوی زعفران توسط بانوان شاهرودی
پژوهشگر مردم شناس اداره کل میراثفرهنگی استان سمنان افزود: در شهر شاهرود زنان همزمان با تلاوت دعای جوشن کبیر ظرفی از آب حاوی زعفران را نزد خود نگه داشته و با خواندن هر بند از دعا بر آن میدمند تا به عنوان تبرک آن را با خود به خانه ببرند.
قلی پور کالمرزی، انجام غسل شب احیاء، خواندن نماز صد رکعتی و غیره را از دیگر آداب و اعمال مربوط به شبهای قدر ذکر کرد و گفت: در روستای جزن دامغان نیز در این شبها، دستجات زنجیر زن از مساجد و حسینیههای محل به راه افتاده و با گذر از معابر و کوچهها به زنجیرزنی و عزادارای میپردازند.
وی، تصریح کرد: در شبهای قدر، پوشیدن لباس سیاه به نشانه عزا و ماتم در ایام شهادت حضرت علی(ع) امری متداول است، بنا بر باوری کهن اهالی نقاط مختلف استان، کار کردن در روز ۲۱ ماه رمضان حرام بوده و در مجالس عزاداری حضور مییابند.
پژوهشگر مردم شناس اداره کل میراثفرهنگی استان سمنان تصریح کرد: در نقاط شهری با فرا رسیدن این مناسبت حرکت دستجات سینهزنی از اماکن مذهبی و مساجد آغاز شده و عزاداران با گذر از معابر و خیابان ها چنین میگویند: " وای علی کشته شد / شوهر زهرا چه شد ".
قلیپور کالمرزی ادامه داد: در روستای کوه زر با فرار رسیدن ۲۱ رمضان برخی اهالی به نیت اموات خود نان فتیر پخته و بین سایرین تقسیم میکنند.
وی خاطرنشان کرد: اهالی نقاط کویری استان سمنان در روز شهادت حضرت علی(ع) از انجام فعالیت های روزمره خودداری کرده و مرسوم است که دامداران شیر دام های خود را در این روز به فقرا و نیازمندان داده و یا برای تهیه افطار و پذیرایی از نمازگزاران به مساجد محل میدهند.
حنابندان به مناسبت کشته شدن ابن ملجم
پژوهشگر مردم شناس اداره کل میراثفرهنگی استان سمنان، با اشاره به باور عمیق مردم استان سمنان در خصوص نزول قرآن در شب ۲۷ رمضان، گفت: بر این اساس برخی تا پاسی از شب به احیاء و شب زنده داری در مساجد میپردازند، زنان سمنانی، گرمساری و دامغانی در این روز به جهت شادی ناشی از کشته شدن قاتل امام علی(ع) بر دست و پای خود حنا میمالند، برخی زنان در این روز گوش دختران خود را سوراخ کرده و برای آنها گوشواره میخرند.
قلیپور کالمرزی تصریح کرد: گفتنی است که در شهرهای شاهرود، گرمسار و روستای جزن برخی زنان در بین نماز ظهر و عصر با اندکی پارچه، نخ و سوزن کیسهای کوچک دوخته و سکهای را به نیت تبرک درون آن مینهند.
وی اضافه کرد: شاهرودیها آن را " کیسه مراد " نامیده و به جهت بر آورده شدن حاجت آن را تا سال دیگر نزد خود نگه میدارند.
این پژوهشگر همچنین در خاتمه با اشاره به اینکه در شهر شاهرود خوردن کله و پاچه در این شب برای افطار مرسوم است و اهالی بر این باورند که در این شب ابن ملجم قاتل امام علی(ع) کشته شده است، تصریح کرد: هزاران نفر از زنان و مردان از پیر و جوان در این استان در این آیین معنوی و اعتقادی حاضر می شوند و دلهای خود را به تکاپو می اندازند.