چرا عزاداری کنیم؟
نوحه سرایى ها و راهپیمایى هاى شیعه در تاسوعا و عاشورا و در مناسبت هاى دیگر، جنبه سیاسى دارد و هدف این است که بنى امیه را محکوم کنند و همه کسانى را که لب فرو بسته و مؤید آنها بوده اند از خود طرد کنند تا مظلومیت اهل بیت و ستمگرى اموى ها، زنده نگاه دارند.
سرویسمذهبیافکارنیوز-
شبهه: در روایات شیعه آمده است که باید در مصیبت صبر کرد و از بى قرارى و بى تابى پرهیز نمود و از سیلى برچهره زدن و مانند آن خوددارى کرد.
با این وصف، چرا شیعه در ایام سوگوارى بر خلاف این احادیثگام عمل مى کند؟
پاسخ
تفاوت است میان گریه براى از دست رفتگان، که در خصوصیات فطرى است و چاک کردن گریبان و خراشیدن صورت.
راه نخست، راه پیامبر و یاران اوست؛ آنگاه که فرزندش ابراهیم درگذشت، چنین فرمود: «چشم گریان است و اشک ریزان و قلب سوزان». ۱
در جنگ احد، آنگاه که حمزه شهید شد، صفیه دختر عبد المطّلب در دامنه احد به دنبال پیامبر مى گشت. وقتى حضرت او را دید، میان انصار و او فاصله انداخت و فرمود: او را به حال خود واگذارید. صفیه کنار جنازه حمزه نشست و گریست. هرگاه صدایش به گریه بلند مى شد، صداى گریه پیامبر صلى الله علیه و آله نیز بلند مى شد و اگر او آهسته مىگریست پیامبر هم آهسته گریه مى کرد. فاطمه، دختر رسول اللّه صلى الله علیه و آله نیز مى گریست. پیامبر صلى الله علیه و آله به دخترش فاطمه مى فرمود: «هیچ کس مانند تو مصیبت نخواهد دید.» ۲
حضرت زهرا علیها السلام پس از رحلت پیامبر پیویسته مى گریست و مى فرمود: اى پدر، تو به پروردگارت نزدیک شدى و دعوتش را اجابت کردى، اکنون بهشتِ برین جایگاه تو است. ۳
در طول تاریخ اسلام، گریه برگذشتگان ونزدیکان درمیان مسلمانان؛ اعم از صحابه و تابعان، بیش از آن است که ما در اینجا منعکس کنیم حتى گریههاى شیخین(ابوبکر و عمر) در موارد زیادى، هنگام درگذشت دوستانشان در تاریخ ثبت شده است. ۴
عایشه مى گوید: پس از آن که رسول خدا قبض روح شد، سر او را بر بالش نهادم و برخاسته با زنان دیگر، بر سر و صورت زدم. ۵
سوگوارى براى عزیزان، که از فطرت انسان سرچشمه مى گیرد، نه تنها مطلوب و خواستنى است، حتى تاریخ مى گوید: در جنگ احد، زنان انصار بر کشتگان خویش سوگوارى مى کردند. ناگاه پیامبر صلى الله علیه و آله به خاطرش آمد که عمویش حمزه، که شربت شهادت نوشیده است، سوگوار ندارد، از زنان انصار خواست همچنان که بر نزدیکان خود اشک عاطفه مى ریزند بر حمزه نیز گریه کنند. ۶
وقتى پیامبر بر مرگ یکى از دخترانش مى گریست، عبادةبن صامت از علت گریه پرسید. حضرت پاسخ دادند: گریه، رحمتى است که خداوند در نهاد فرزندان آدم قرار داده است و خداوند فقط بر بندگان عطوف خود رحم خواهد کرد. ۷
ولى درگذشت شخصیتهاى اسلامى و رهبران دینى حساب دیگرى دارند. سوگوارى در ایّام درگذشت آنان، نه تنها به معناى بى صبرى شخصى نیست، بلکه به معناى نوعى حمایت از آنان و دعوت به راه آنان است.
آنان جهادگران واقعى اسلام بودند که هرگز با ظالمان اموى و عباسى نساختند و شربت شهادت نوشیدند. راهپیمایى و به اصطلاح مردم، هیئتهاى عزادارى، براى احیاى مکتب آنهاست و هر نوع سینه زنى و نوحه سرایى، همه و همه به منظور زنده کردن راه و رسم آنهاست که بار دیگر امت اسلامى در دام منافقان ستمگر نیفتند که «مرگ سرخ به از زندگى ننگین است».
نتیجه گیرى
۱. از این بیان نتیجه مى گیریم که سوگوارى، گریه و اشک ریختن در فراق عزیزان، رحمتى الهى است و حاکى از کمال انسانى است که در مقابل سنگدلى که از هیچ چیز اثر نمى پذیرد و به هیچ کسى رحم نمى کند قرار دارد.
۲. راهپیمایى و عزادارى و نوحه سرایى دسته جمعى براى احیاى مکتب، امرى مطلوب است و نه تنها مورد نهى نیست بلکه مورد ستایش است.
۳. نوحه سرایى ها و راهپیمایى هاى شیعه در تاسوعا و عاشورا و در مناسبت هاى دیگر، جنبه سیاسى دارد و هدف این است که بنى امیه را محکوم کنند و همه کسانى را که لب فرو بسته و مؤید آنها بوده اند از خود طرد کنند تا مظلومیت اهل بیت و ستمگرى اموى ها، زنده نگاه دارند.
۴. مخالفان عزادارى از آن مى ترسند که مظلومیت اهل بیت و ستمگرى اموى ها بار دیگر مطرح گردد و به دنبال مستمسک هایى هستند که شیعه را از این کار باز دارند. در این راستا روایاتى را مطرح مى کنند که ما نیز منکر آنها نیستیم، ولى هدف آنان سرپوش نهادن بر اعمال بنى امیه و منزوى ساختن خاندان رسالت است.
اگر در این عزادارى ها، کارى بر خلاف دستور الهى صورت گیرد، هیچ عالمى آن را تجویز نمى کند و حساب مکتب را باید از کار برخى از افراطى ها جدا کرد.
منبع: ۱ - مجمع الزوائد، ج ۳، ص ۸.
۲ - امتاع الأسماع، مقریزى، ص ۱۵۴.
۳ - صحیح بخارى، باب مرض النبى و وفاته؛ مسند أبى داود، ج ۲، ص ۱۹۷؛ سنن نسائى، ج ۴، ص ۱۳؛ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۱۶۳؛ تاریخ الخطیب، ج ۳، ص ۲۶۲.
۴ - به کتاب مرزهاى توحید و شرک، صص ۱۹۵-۲۰۱ مراجعه فرمایید.
۵ - تاریخ طبرى، ج ۲، ص ۴۴۱.
۶ - مجمع الزوائد، ج ۶، ص ۱۲۰. این رویداد گویا پیش از سوگوارى «صفیه» براى حمزه بوده است.
۷ - سنن ابى داود، ج ۲، ص ۵۸؛ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۸۱.
8- پاسخ جوان شيعى به پرسشهاى وهابيان، ص70و71.