آیا اهل بیت(ع) روز اربعین به کربلا رسیدند؟
با توجه به روایاتی که بیان می کنند اهل بیت " ع " یعنی حضرت زینب " س " امام سجاد " ع " و … در روز اربعین امام حسین " ع " به کربلا رسیدند با توجه به مسافت طولانی بودن بین شام و کربلا چگونه با عقل جور در می آید؟
به گزارش افکارنیوز، رسیدن اهل بیت امام حسین " ع " در اربعین اول به کربلا مورد اختلاف محدثین و ارباب مقاتل قرار گرفته است. ما در اینجا دو نظر را متذکر می شویم.
۱ - بسیاری از صاحبنظران روز اربعین را روز ورود اهل بیت " ع " به کربلا می دانند.
محدثقمی " ره " در منتهی الآمال از سید بن طاووس نقل می کند:
" اهل بیت امام حسین " ع " هنگام مراجعت از شام، به عراق رسیدند و به رئیس قافله فرمودند که ما را از کربلا عبور دهید. رئیس قافله پیشنهاد اهل بیت امام حسین " ع " را عملی ساخت و آنان را از راه کربلا عبور دادند. وقتی به تربت پاک حضرت سیدالشهدا " ع " رسیدند جابربن عبدا… انصاری و جماعتی از طایفه بنی هاشم و مردان مؤمن دیگر را دیدند که به زیارت آن حضرت آمده بودند. در آنجا مراسم عزاداری و نوحه سرایی برپا کردند و زنان قبایل عرب و آبادیهای مجاور نیز در این عزاداری شرکت کردند که بعد از چند روز اقامه عزاداری و سوگواری روانه مدینه شدند. "
در منهاج الدموع آمده است:
" رسیدن اهل بیت امام حسین " ع " در اربعین اول بکربلا گرچه به نظر ابتدایی خیلی مورد تعجب است و از این جهت بسیاری از علماء و محدثین خصوصاً مرحوم نوری(اعلی ا… مقامه) انکار نموده اند، ولکن هرگاه ورود آنها در اربعین اول عقلاً امکان داشته باشد و نقلاً هم اشارهایی به او شده باشد داعی بر انکار آن نیست… "
صاحب کتاب منهاج الدموع بعد از اقامه دلیل عقلی و نقلی مبنی بر ورود اهل بیت " ع " در روز اربعین به کربلا می گوید:
" قول چهارم آن است که: اهل بیت " ع " در اربعین اول پس از مراجعت از شام بکربلا آمده باشند و بعداً به مدینه رفته باشند وچون با ادله ای که نقل کردیم سیر بین شام و کوفه در ده روز بسیار امر عادی زمان خود بوده پس این اقوی از همه اقوال است. ا… العالم "
آنچه در مورد مدفن سر مطهر امام حسین " ع " گفته شده است مؤید این قول است:
محدثقمی " ره " می فرماید:
" مشهور میان علمای شیعه آن است که حضرت امام زین العابدین " ع " سَرِ مطهر امام حسین " ع " را به کربلا آورد و آن را با سر سایر شهدا در روز اربعین به بدنها ملحق گردانید. "
بعضی از محدثین احتمال داده اند که اهل بیت " ع " در حین رفتن از کوفه به شام، به کربلا رسیدند چون ابن زیاد در کوفه اهل بیت " ع " را برای کسب تکلیف از یزید نگاه داشته بود و سپس آنها را از کوفه به طرف شام روانه کرد و در اربعین به کربلا رسیدند.
مرحوم آیتی در کتاب بررسی تاریخ عاشورا می فرماید:
" اگر مدرکی قابل اعتماد و اسناد می داشتیم که اسیران اهل بیت در چهلم شهادت امام، به کربلا آمده اند می گفتیم که این امر در موقع رفتن به شام بوده است نه در موقع برگشتن از شام. "
مرحوم سپهر " ره " در ناسخ التواریخ نیز می فرماید:
" چون اهل بیت " ع " از کوفه به شام روان شدند، روز اربعین که بیستم ماه صفر بود به کربلا رسیدند و ناله و عزاداری کردند و با جابر که به زیارت قبر امام حسین " ع " آمده بود دیدار کردند. "
گرچه این قول ورود اسرا به کربلا را در راه کوفه به شام ذکر کرده نه پس از مراجعت از شام، ولی مؤید این قول می تواند باشد که اهل بیت " ع " در اربعین اول به کربلا رسیدند و با جابر ملاقات کردند.
۲ - عده ای دیگر از مورخین ورود اهل بیت " ع " در روز اربعین به کربلا را بسیار بعید می شمارند و عادتاً آن را محال میدانند.
محدثقمی " ره " می فرماید:
" خیلی مستبعد است که اهل بیت " ع " بعد از این همه قضایا از شام برگردند و روز بیستم صفر که روز اربعین و روز ورود جابر به کربلا بوده، بکربلا وارد شوند. "
مرحوم آیتی در کتاب بررسی تاریخ عاشورا می فرماید:
" داستان آمدن اهل بیت " ع " را از شام به طرف عراق و رسیدن آنها در اربعین یعنی روز بیستم ماه صفر به کربلا به هیچ وجه نمی توان باور کرد، یا سندی قابل اعتماد برای این افسانه تاریخی بدست داد. اهل بیت عصمت در ماه رجب سال ۶۰ از مدینه به مکه رفته اند و در ماه ذی حجه همان سال از مکه رهسپار عراق شده اند و در محرم سال ۶۱ پس از شهادت امام " ع " و یارانش بعنوان اسیری به کوفه رفته اند، و پس از آن که مدتی در کوفه گرفتار بوده اند طبق دستوری که از شام رسید؛ آنان را به شام فرستادند و از آنجا هم بعد ازمدتی که معلوم نیست، به مدینه طیبه بازگشتند و حق آن است که تاریخ حرکت اهل بیت " ع " از کوفه به
شام و تاریخ رسیدن آنان به شهر دمشق و مدت توقف اسیران آل عصمت در مرکز حکومت یزید و تاریخ حرکت آنان از دمشق بطرف مدینه و تاریخ ورود آنان به شهر مقدس مدینه، هیچکدام از اینها بدرستی معلوم نیست و نمی دانیم که هر یک از وقایع و حوادثدر چه تاریخی روی داده است. "
علامه شهید مطهری " ره " در حماسه حسینی ورود اهل بیت " ع " در روز اربعین به کربلا را از مجعولات می داند و میفرماید:
" اربعین که می رسد، همه، این روضه را می خوانند و مردم هم خیال می کنند این طور است که اسراء از شام به کربلا آمدند و در آنجا با جابر ملاقات کردند و امام زین العابدین " ع " هم با جابر ملاقات کرد. در صورتی که بجز در کتاب لُهُوف که آن هم نویسنده اش یعنی سید بن طاووس در کتابهای دیگرش آن را تکذیب کرده و لااقل تأیید نکرده است؛ در هیچ کتاب دیگری چنین نیست و هیچ دلیل عقلی هم این را تأیید نمی کند. ولی مگر می شود این قضایایی را که هر سال گفته می شود از مردم گرفت؟
جابر اولین زائر امام حسین " ع " بوده است و اربعین هم جز موضوع قبر امام حسین " ع " هیچ چیز دیگری ندارد. موضوع، تجدید عزای اهل بیت " ع " نیست، موضوع آمدن اهل بیت " ع " به کربلا نیست. اصلاً راه شام از کربلا نیست، راه شام به مدینه از همان شام جدا می شود. "
شهید هاشمی نژاد " ره " نیز در کتاب " درسی که حسین به انسانها آموخت "، ذکری از ورود اهل بیت " ع " به کربلا نیاورده است.
محدثقمی " ره " در منتهی الآمال از شیخ مفید " ره "، شیخ طوسی " ره "، کفعمی " ره "، این اثیر و غیره نقل می کند که هیچکدام از این محدثین قائل به ورود اهل بیت " ع " در روز اربعین به کربلا نیستند. "
برگرفته از كتاب: ۷۲ پرسش پيرامون حماسه كربلا