دلیل بر امامت امیر المومنین علی(ع)
دلیل بر این، کتاب خداى عز و جل است و سنت رسول وى صلّى اللَّه علیه و آله و اجماع مسلمانان.
سرویس مذهبیافکارنیوز- شیخ مفید - ادام اللَّه عزّه - مى فرماید:
پرسیدند از ابو محمد فضل بن شاذان نیشابورى رحمه اللَّه که چه چیز است دلیل بر امامت امیر المؤمنین على بن ابى طالب علیه السّلام؟
گفت: دلیل بر این، کتاب خداى عز و جل است و سنت رسول وى صلّى اللَّه علیه و آله و اجماع مسلمانان.
و اما کتاب خداى تعالى؛ پس فرموده است:
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ۱؛ یعنى اى جمعى که ایمان آورده اید خدا را اطاعت کنید و رسول را طاعت کنید و صاحبان امر را از شما.
پس خداى تعالى ما را امر کرده است به اطاعت صاحبان امر چنان که امر کرده است به طاعت خودش و طاعت رسول وى. پس محتاج شدیم ما به شناختن صاحبان امر چنان که واجب است برما شناختن خداى تعالى و شناختن رسول وى. و چون نظر مى کنیم در اقوال امت مى یابیم که اختلاف کرده اند در تفسیر صاحبان امر و اجماع کرده اند در تفسیر این آیه به چیزى که باعثاین مى شود که نازل شده باشد در شأن على بن ابى طالب علیه السّلام.
زیرا بعضى گفته اند مراد به صاحبان امر، امراء لشکراند، و بعضى گفته اند که مراد، علما هستند، و بعضى گفته اند که ایشان جمعى اند که حاکمند بر مردم و امرمى کنند به معروف و نهى مى کنند از منکر. و بعضى گفته اند که مراد به ایشان، امیر المؤمنین علیه السّلام است و ائمه از اولاد وى علیه السّلام. پس سؤال مى کنم از فرقه اول که آیا امیر المؤمنین علیه السّلام از امراء لشکر نیست؟
جواب مى گویند: بلى از ایشان است و به فرقه دوم مى گویم که آیا او از علما نیست؟ مى گویند: بلى هست. و به فرقه سیم مى گویم که آیا او نیست از جمعى که حاکمند بر مردم به امر به معروف و نهى از منکر؟ مى گویند: بلى هست.
پس گردید امیر المؤمنین علیه السّلام مقصود به آیه به اتفاق امّت و اجماع ایشان، و یقین حاصل کردیم به این به اقرار مخالف ما در امامت و موافق ما در آن. پس واجب شد که او امام باشد به دلالت این آیه به سبب اتّفاق بر اینکه او مراد است به این آیه. و واجب نیست عدول و اعتراف به امامت آن غیر به سبب اختلاف در آن و عدم اتفاق یا چیزى که قائم مقام او باشد از دلیل و برهان.
و اما سنت، پس این است که ما یافتیم نبى صلّى اللَّه علیه و آله قاضى گردانیده است او را بر یه من و امیر گردانیده است او را بر لشکرها و والى کرده او را بر اموالى که امر کرده بود بدهد آنها را به بنى جذیمه که کشت خالد بن ولید ایشان را به ظلم و اختیار کرده است او را در اداء و ابلاغ رسالت خداى تعالى به کافران در سوره برائت و خلیفه گردانیده است او را وقت غیبت خود بر جمعى که باقى مانده بودند در مدینه طیبه. و ندیدیم که نبى صلّى اللَّه علیه و آله کرده باشد اینها را در باب احدى غیر آن حضرت و جمع نشد این صفات در احدى بعد از نبى صلّى اللَّه علیه و آله چنان که جمع شد در امیر المؤمنین
علیه السّلام و سنت امت رسول صلّى اللَّه علیه و آله بعد از رحلت او واجب است چنان که واجب بود درحیات او. و به درستى که محتاجند امت به امامى که این صفات داشته باشد. پس هر گاه ما بیابیم این صفات را در مردى که تهذیب کرده باشد رسول صلّى اللَّه علیه و آله او را به آنها، اولى خواهد بود او به امامت از کسى که نکرده باشد رسول صلّى اللَّه علیه و آله در باب وى هیچ چیز از آنها.
و اما اجماع؛ پس امامت آن حضرت ثابت شده است به آن از چند وجه:
یکى آنکه اجماع کردند جمیع امت بر امامت آن حضرت و اگر چه یک روز باشد و اختلاف نکردند در این اصناف اهل امامت. بعد از آن اختلاف کردند. پس طایفه اى گفتند که امام بود در فلان وقت و طایفه اى گفتند که امام بود بعد از نبى صلّى اللَّه علیه و آله در جمیع اوقات حیات وى و اجماع نکردند امت بر اینکه کسى غیر او امام بود در حقیقت یک لحظه و اجماع احق است به عمل به آن از اختلاف؛
دوم آنکه اجماع کردند جمیع امت بر اینکه آن حضرت صلاحیت امامت داشت و اینکه بنى هاشم قائل آن بودند. و اختلاف کردند در غیر آن حضرت و طایفه گفتند که صلاحیت امامت نداشت غیر آن حضرت و قابل آن نبود غیر بنى هاشم و اجماع حق است و شبهه در آن نیست و اختلاف حجت نیست.
سیم آنکه اجماع کردند بر اینکه آن حضرت بعد از نبى صلّى اللَّه علیه و آله در ظاهر عادل بود و واجب بود براى او ولایت بعد از آن اختلاف کردند. پس جمعى گفتند که با وجود عدالت، معصوم نیز بود از کبایر و ضلال. و جمعى گفتند که معصوم نبود لیکن عادل و نیکوکار و با تقوى بود در ظاهر و آلوده نبود ظاهرا او به چیز بد. پس حاصل شد اجماع بر عدالت آن حضرت و اختلاف در عصمت او.
و اجماع کردند جمیع امت بر اینکه ابو بکر معصوم نبود و اختلاف کردند در عدالتش. طایفه اى گفتند که عادل بود و باقى گفتند که عادل نبود؛ زیرا اخذ کرده است چیزى را که حق او نبود یعنى امام پس کسى که اجماع کردند بر عدالت وى و اختلاف کردند در عصمتش اولى و احقّ است به امامت از کسى که اختلاف کردند در عدالتش و اجماع بر نفى عصمتش.
بنابراین مولی امیرالمومنین علی(ع) امام و ولی تمام مسلمین است.
منبع:
۱ - سوره نساء، آیه ۵۹.
۲ - دفاع از تشیع / ترجمه الفصول المختارة للمفید، ص۲۴۲تا۲۴۴.