اشعارى از حضرت رضا(ع)
روزى شنیدم از حضرت رضا علیه السّلام که این اشعار را می خواند با اینکه آن جناب کم شعر می خواند: …
سرویس مذهبیافکارنیوز- محمّد بن یحیى بن ابى عباد از عموى خود نقل کرد که گفت روزى شنیدم از حضرت رضا علیه السّلام که این اشعار را می خواند با اینکه آن جناب کم شعر می خواند:
کلنا نأمل مدا فی الاجل و المنایا هن آفات الامل
لا تغرنک اباطیل المنى و الزم القصد و دع عنک العلل
انما الدنیا کظل زائل حل فیه راکب ثم رحل
عرض کردم آقا این اشعار از کیست، فرمود متعلق به شخصى از عراق شما است،
عرض کردم ابو العتاهیه این شعر را براى ما خواند و گفت از من است.
فرمود اسم او را بگو از ذکر این لقبهاى ناپسند پرهیز کن خداوند می فرماید: وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ شاید آن مرد خوشش نیاید از این لقب(ابو العتاهیه یعنى احمق).
موسى بن محمّد محاربى از مردى که نامش را برد از حضرت رضا علیه السّلام نقل کرد که مأمون به آن جناب فرمود: آیا شعر هم از حفظ دارى، فرمود: خیلى زیاد،
عرض کرد: بهترین شعرى که در باره حلم و شکیبائى میدانى برایم بخوان این اشعار را خواند:
اذا کان دونى من بلیت بجهله ابیت لنفسى ان تقابل بالجهل
و ان کان مثلى فی محلى من النهى اخذت بحلمى کى اجل عن المثل
و ان کنت ادنى منه فی الفضل و الحجى عرفت له حق التقدم و الفضل
مأمون گفت چقدر شعر زیبائى است که این شعر را سروده فرمود: یکى از جوانان ما عرض کرد: بهترین شعرى که در باره سکوت از کار نادان و سرزنش نکردن دوست میدانى برایم بخوان این اشعار را خواند:
انى لیهجرنى الصدیق تجنبا فاریه ان لهجره اسبابا
و أراه ان عاتبته اغریته فارى له ترک العتاب عتابا
و اذا بلیت بجاهل متحکم یجد المحال من الامور صوابا
او لیته منى السکوت و ربما کان السکوت عن الجواب جوابا
مأمون گفت چقدر شعر زیبائى است چه کسى سروده؟ فرمود یکى از جوانان ما،
عرض کرد: بهترین شعرى که در باره برگرداندن دشمن را به طورى که دوست انسان شود برایم بخوان فرمود:
و ذى غلة سالمته فقهرته فاوقرته منى لعفو التجمل
و من لا یدافع سیئات عدوه باحسانه لم یأخذ الطول من عل
و لم أر فی الاشیاء اسرع مهلکا لغمر قدیم من وداد معجل
مأمون گفت چقدر عالى بود، گوینده شعر کیست؟
فرمود: یکى از جوانان ما، عرض کرد: بهترین شعرى که در باره پنهان داشتن سر میدانى بخوان فرمود:
و انى لانسى السر کیلا اذیعه فیا من رأى سرا یصان بان ینسى
مخافة ان یجرى ببالى ذکره فینبذه قلبى الى ملتوى حشا
فیوشک من لم یفش سرا و جال فی خواطره ان لا یطیق له حبسا
مأمون عرض کرد: وقتى بخواهى نامه را خشک کنى چه می گوئى فرمود: میگویم با خاک خشک کن عرض کرد: براى پیچیدن نامه چه می فرمائى، فرمود: می گویم آن را به پیچ و داخل پاکت کن.
عرض کرد: براى مهر زدن چه می فرمائى؟ فرمود: میگویم با گل آن را مهر کن مأمون رو به غلام نموده گفت: این نامه را به پیچ و داخل پاکت کن و بر آن مهر بزن پیش فضل بن سهل ببر و براى حضرت رضا سیصد هزار درهم بگیر.
معمر بن خلاد با چند نفر گفتند خدمت حضرت رضا علیه السّلام رسیدیم یکى از ما عرض کرد:
آقا چرا رنگ چهرتان تغییر کرده فرمود دیشب پیوسته بیدار بودم و فکر می کردم در باره این شعر مروان بن ابى حفصه.
أنى یکون و لیس ذاک بکائن لبنى البنات وراثة الاعمام
بعد خوابم برد در خواب شنیدم شخصى دو دست خود را بدو با هوى درب گرفته بود این شعر را خواند:
أنى یکون و لیس ذاک بکائن المشرکین دعائم الاسلام
لبنى البنات نصیبهم من جدهم و العم متروک بغیر سهام
ما للطلیق و للتراثو انما سجد الطلیق مخافة الصمصام
قد کان اخبرک القرآن بفضله فمضى القضاء به من الحکام
ان ابن فاطمة المنوه باسمه حاز الوراثة عن بنى الاعمام
و بقى ابن نثلة واقفا مترددا یرثى و یسعده ذوو الارحام
پی نوشت:زندگانى حضرت على بن موسى الرضا عليه السلام ( ترجمه جلد ۴۹ بحار الأنوار)، ص:99تا101