به گزارش افکارخبر، هنگامی که کاروان اسیران به کوفه رسید، مردم برای تماشای آنان از منازل خود بیرون آمدند و برخی از روی ترحم و دل سوزی، گریه و زاری میکردند. امام سجاد(ع) هنگامی که گریه و زاری آنان را شنید، در حالی که سپاهیان، اطراف اسیران را گرفته بودند، فرمود: آگاه باشید، این مردم برای ما نوحه سرایی میکنند و گریه سر میدهند، آیا کسی غیر از آنها ما را کشته است؟
با این حال عبیدالله بن زیاد برای جلوگیری از روی دادن برخی حوادثاحتمالی و نشان دادن قدرت خویش و اِعمال مؤثّر آن، کارهای زیر را هنگام ورود اسیران به کوفه انجام داد:
۱. ایجاد تغییر و تحولهایی در شهر به شکرانه پیروزی[که چراغانی کردن یکی از آنها بود].
۲. مأمور ساختن ده هزار نیروی نظامی برای کنترل و نظارت بر اوضاع شهر و احوال افراد در کوفه.
۳. گزینش پرجمعیت ترین نقطه های شهر برای عبور دادن کاروان اسیران.
۴. عبور دادن اسیران از برابر دیدگان مردم، در حالی که با طناب بسته شده و بر شترهای بی هودج سوار بودند.
۵. حمل سرهای شهیدان بر روی نیزه ها پیشاپیش کاروان اسیران.
۶. ممنوعیت حمل سلاح برای مردم عادی در زمان عبور کاروان.
تاریخ ورود اسیران به شهر کوفه
بیشتر تاریخ نگاران، روز ورود قافله اسیران را به شهر کوفه، روز دوازدهم محرم سال ۶۱ ق. دانستهاند. گرچه برخی ورود اهل بیت(ع) را به کوفه، روز شانزدهم و یا هفدهم محرّم دانسته اند که دلیلی بر صحت آن وجود ندارد. در مورد مدت اقامت ایشان در کوفه، از قراین مختلف و نقلهای مربوط به ورود قافله اسیران به شام میتوان نتیجه گرفت که توقف آنان در کوفه، بیش از یک هفته نبوده است.
تعداد اسیران اهل بیت(ع)
برخی تاریخ نگاران، تعداد زنان را ۶۴ تا ۸۴ نفر و تعداد مردان و پسران را ۱۴ نفر یاد کردهاند. برخی از تاریخ نگاران، تعداد مرکبهای حامل اسیران را چهل محمل نوشتهاند، که بر روی هر یک هودجی بی سرپوش بسته بودند. از امام سجاد(ع) روایتی نقل شده که بیان میدارد، تعداد مردان[پسران] اسیر هنگام ورود به مجلس یزید در شام دوازده نفر بوده است که با زنجیر یا ریسمان بسته شده بودند. در میان مردان قافله، علی بن حسین(ع) بزرگ ترین فرد از نظر سن به شمار
میآمد، از این رو، سختگیری دشمن نسبت به آن حضرت نیز فزونتر بود؛ چنانکه دستان آن گرامی را برگردن بسته و بر تن آن حضرت زنجیر نهاده بودند؛ کمتر مورخی است که اشاره به مطلب غل و زنجیر نکرده باشد.
قبیله هایی که سرهای شهیدان را حمل میکردند
پس از آنکه سرهای شهیدان را از تنهایشان جدا کردند، آنها را در میان قبایل تقسیم نمودند، و پس از آن، به سوی کوفه روانه شدند. نام قبایل و تعداد سرهایی را که حمل کردند، چنین است:
۱. قبیله کنده، سیزده سر به فرماندهی قیس بن اشعث.
۲. قبیله هوازن، بیست سر به فرماندهی شمر بن ذی الجوشن.
۳. قبیله بنیتمیم، هفده سر.
۴. قبیله بنیاسد، شانزده سر.
۵. قبیله مذحج، هفت سر.
۶. قبیله قیس، نه سر.
مسؤول بردن سرها به کوفه
همراه با قافله اسیران کربلا، ۷۲ سر از سرهای یاران امام حسین(ع) از کربلا به کوفه حمل گردید. کسانی که مسؤول مراقبت از سرها در طول مسیر تا کوفه بودند، عبارتاند از: شمر بن ذی الجوشن، قیس بن اشعث، عمرو بن حجاج زبیدی و عزرة بن قیس احمسی.
منابع:
۱ - طبری، تاریخ طبری، ج ۴:۳۴۸۲.
۲ - طوسی، امالی: ۹۱۳.
۳ - دینوری، اخبار الطوال: ۲۵۹.
۴ - علامه مجلسی، بحارالانوار، ج ۴۵:۱۱۴.
۵ - شیخ مفید، الارشاد، ج ۲:۱۲۳.
۶-مقرم، مقتل الحسین: ۳۱۴۸.
