سنت‌شکنی انگلیسی‌ها در حمل مشعل المپیک
" روشن شدن مشعل المپیک، آخرین شمارش معکوس برای شروع بازیهای لندن است. " این جمله‌ای بود که ژاک روخه - رئیس کمیته بین‌المللی المپیک چند روز پیش در کنار معبد زئوس بیان کرد و اینک آتشی که از اشعه‌های نور خورشید در دره المپیا پدید آمده، پس از گذشتن از شهرهای مختلف یونان، به بریتانیا رسیده است، اما ای کاش انگلیس در حمل مشعل سنت‌شکنی نمی‌کرد، تا این نماد صلح در اقصی نقاط دنیا به گردش درمی‌آمد.
به گزارش افکار نیوز به نقل از ايسنا، بدون اغراق بازيهاي المپيك نوين جهانشمولترين رويداد بشري است كه هر چهار سال يك بار در يكي از شهرهاي توانمند دنيا برگزار ميشود؛ رويدادي كه وقتي "دوكوبرتن" و همراهان فرهيختهاش در سال ۱۸۹۶ آن را پايهريزي و برگزار كردند، فكرش را هم نميكردند كه روزي اينگونه قويترينها، سريعترينها و بالاترينهاي دنيا را به خود مشغول كنند و سرمايههاي هنگفتي براي اين گردهمايي بزرگ جهان در قالب ورزش هزينه شود؛
اما این جشن بزرگ بین‌المللی که ظاهرش «اتحاد ملل» و باطنش «رقابت جویی اقوام و نوع بشر» است، در حاشیه دارای آئین‌هایی شده که در هر دوره برگزاری بازیها با طمطراق بیشتری به اجرا در می‌آید. یکی از این آئین‌ها روشن کردن و حمل مشعل است که تا روز گشایش رسمی بازیها ادامه دارد.
** تاریخچه آتش و مشعل در المپیک باستان
تاریخچه دقیق بازیهای المپیک باستان و آئین‌هایی که در آن زمان به مورد اجرا در می‌آمده، مشخص نیست. تنها بازمانده‌های رقابتهای ورزشی ۷۷۰ سال پیش از میلاد مسیح، به دره المپیا و شهر باستانی آن باز می‌گردد. سنگ نبشته‌ها و مجسمه‌هایی که از آن زمان باقی مانده و یک سازه‌ای که شبیه به استادیومی باستانی است و گویا در آن رقابتهای ورزشی برپا می‌شده است.
در مورد مشعل و آتش بازیها هم اوضاع بر همین منوال است، اما هر آنچه باقی مانده بر این موضوع دلالت دارد که در دوران برگزاری بازیهای المپیک باستان، آتشی در معبد زئوس روشن می‌شده که این آتش تا پایان بازیها روشن می‌بود.
تاریخ بجا مانده از ۲۷۰۰ سال پیش به ما نشان می‌دهد فلسفه بازیهای المپیک باستان، نه «زورآزمایی و رقابت بین اقوام»، بلکه «ایجاد وقفه در جنگ همیشگی بین آتنیان و اسپارت‌ها» بوده است و در این دوران جنگ فروکش می‌کرد و مردان با استعداد و قوی هیکل در المپیا جمع می‌شدند تا با یکدیگر مسابقه دهند.
آتش نیز به عنوان مظهری از پاکی، نشانه برگزاری المپیاد و توقف در جنگ بود. همین نماد باستانی بود که در دوران المپیک نوین دست‌اندرکاران را بر آن داشت تا دوباره این سنت خوب بازیهای باستان را احیا کنند.
** آتش و مشعل در المپیک نوین
برای نخستین بار در پنجمین دوره بازیهای المپیک یعنی در بازیهای سال ۱۹۲۸ آمستردام بود که بر اساس همین ریشه‌های تاریخی مشعلی به صورت نمادین روشن شد، اما ابتکار روشن کردن آتش در یونان و حمل مشعل به محل بازیها، بدعتی بود که کارل دیم – مدیر اجرایی بازیهای المپیک ۱۹۳۶ برلین بر جا گذاشت.
در آن دوران اروپا از جنگ جهانی اول خارج شده بود و یکی از تفکرات اصلی در روشن کردن و حمل مشعل، دوری از جنگ بود. بدین ترتیب آتش در المپیا روشن شد و در فاصله‌ای ۳۱۷۸ کیلومتری توسط ۳۳۳۱ نفر، از یونان، بلغارستان، یوگوسلاوی، اتریش و چک‌اسلواکی گذشت و وارد آلمان و پس از آن برلین شد. این نخستین باری بود که این پدیده وارد بازیها می‌شد و سپس بنابر قانون شماره ۱۳ به بخشی از منشور المپیک بدل شد.
این روند همچنان ادامه داشته و در هر بار از برگزاری بازیها بر شکوه و جلال این حرکت نمادین افزوده شده است. به طوریکه برای بازیهای مختلف، ابتکارهای جدید در حمل مشعل بوجود آمد و رفته رفته بر اساس همان تئوری سنتی و باستانی مشعل المپیک به نمادی بدل شده که چند هفته پیش از شروع بازیها در سراسر دنیا به گردش درآمده و ضمن نوید خوش بازیهای پیش رو، از ملتها و اقوام می‌خواسته تا در هفته‌های آتی جنگ و خون ریزی را کنار بگذارند.
از جمله شگفتی‌های مشعل المپیک اینکه برای بازیهای المپیک ۲۰۰۰ سیدنی برای نخستین بار به زیر اقیانوس آرام سفر کرد و برای بازیهای ۲۰۰۸ پکن بر فراز بلندترین نقطه جهان یعنی کوه اورست برده شد.
** مشعل صلح و جنبشهای اعتراضی
در المپیک پیشین یعنی ۲۰۰۸ پکن، مشعل المپیک وارد فصلهای جدید از کتاب تاریخ خود شد. چین به عنوان پدیده نو ظهور اقتصادی دنیا که به «اژدهای سرخ» لقب گرفته بود می‌خواست پیش از شروع بازیهای قدرت و توان اقتصادی و سیاسی خود را در حمل مشعل در سراسر دنیا به تصویر بکشد، اما همین بلند پروازی مردان شرق دور باعثپدید آمدن فصل جدید در تاریخچه حمل مشعل شد که بی شک بر ادامه این آئین المپیکی تاثیرگذار بوده و خواهد بود.
آغاز حرکت مشعل المپیک لندن از یونان
مسئولان چینی که در هر زمینه‌ای تلاش می‌کردند یک رکورد تازه در برگزاری بازیها بر جا بگذارند، این بار تصمیم گرفتند با ۲۱۸۰۰ حمل کننده، مسیر ۱۳۷ هزار کیلومتری را در ۲۱ کشور جهان بپیمایند؛ اقدامی متهورانه که هیچگاه پیش از آن با این وسعت سابقه نداشت. حمل مشعل در سراسر دنیا می‌توانست تبلیغی بزرگ برای این کشور کمونیستی باشد، اما در حین برگزاری این نمایش بزرگ در سراسر دنیا، اوضاع به گونه‌ای رقم خورد که این ابزار تبلیغی به پدیده‌ای «ضد تبلیغ» برای چین بدل شد.
«چین» برای فعالان حقوق بشر، کشوری است که در صدر جدول مبارزاتی‌شان قرار دارد و علت آن به غیر از برخی سیاستهای ملی، موضوع «تبت» و رهبر تبعیدی آنها «دالایی لاما» بوده است. بنابراین، اعتراضها به حمل مشعل المپیک پکن از همان آتن آغاز شد. پس از آن مشعل به آسیا آمد و همه چیز آرام پیش رفت، اما وقتی مشعل به شهرهای اروپایی پاریس و لندن رسید، موجی بزرگ از اعتراضها و تظاهرات‌ها بر علیه سیاستهای چین پدید آمد و این اعتراضها به گوشه و کنار دنیا کشیده شد.
در روزهای حمل مشعل در بیشتر شهرهای اروپایی تظاهراتهای مختلف برگزار می‌شد و پس از آن هم که این مشعل به آمریکا رسید، تظاهراتی کم سابقه توسط مردم شیکاگو برگزار شد. در آن روزها تبلیغات منفی علیه چین در اوج خود بود و حتی در روزهای پایانی که مشعل به شهرهای جنوبی آسیایی آمده بود، این اعتراضها همچنان ادامه داشت.
این اعتراضها، فصلی جدید را در المپیک نوین بوجود آورد تا مشعل صلح به ابزاری برای اعتراضهای سیاسی تبدیل شود. اعتراض‌هایی که بی گمان انگلیس از ترس بوجود آمدن آنها عطای حمل مشعل در سراسر دنیا را به لقایش بخشید.
** سنت شکنی از روی ترس
گذر تاریخ و پهنای اعصار نشان می‌دهد که انگلیس بزرگترین استعمارگر دنیا است و بسیاری از کشورهای جهان هنوز زخمهایی را از پنجه‌های این روباه پیر بر تن دارند. بر پایه همین پیشینه تاریخی، حمل مشعل المپیک پکن درس بزرگی را به انگلیسی‌ها داد تا از بروز اعتراضهای گسترده در سراسر دنیا جلوگیری کنند. بدین ترتیب پس از اینکه هفته گذشته بر اساس سنت، مشعل در یونان روشن شد و در شهرهای مختلف این کشور چرخید، از امروز(شنبه) بدون حضور درهیچ کشور سومی وارد خاک انگلیس شد تا در طی هفتاد روز باقی مانده تنها این شهروندان انگلیس باشند که از نزدیک مشعل المپیک را تماشا می‌کنند.
بر اساس برنامه کمیته برگزاری بازیهای المپیک لندن، مشعل بازیهای المپیک لندن در فاصله ۷۰ روز تا آغاز بازیها وارد خاک انگلیس شده و از امروز حرکت خود را از جنوبی‌ترین نقطه این کشور آغاز کرده و تخمین زده می‌شود چیزی حدود ۹۵ درصد مردم بریتانیا شاهد حمل مشعل المپیک باشند. همچنین در این مسیر هشت هزار حمل کننده، مشعل را در انگلیس خواهند چرخاند. البته این مشعل به غیر خاک انگلیس در ایرلند شمالی و اسکاتلند هم خواهد بود، اما این سرزمینها نیز جزیی از بریتانیا در بازیهای المپیک محسوب می‌شوند.
با توجه به این برنامه‌ریزی که بدون شک با ترس از اعتراضهای گسترده در سراسر دنیا انجام شده، برای نخستین بار در یکی دو دهه اخیر مردم دنیا شاهد حمل مراسم حمل مشعل نخواهند بود و نوید برگزاری بازیها و صلح بین‌المللی به گوش جهانیان نمی‌رسد. البته همین که مشعل نیز در سراسر دنیا به حرکت در نمی‌آید خود باعثصرفه‌جویی اقتصادی برای انگلیسی‌ها نیز خواهد بود و این مسئله نیز صفتی دیگر از آنها را به تصویر می‌کشد.
