به نقل از رسانههای غربی، فردا ممکن است بدترین روز سال ۲۰۲۶ برای آمریکا باشد.
بازارها دیگر فقط با فشارهای اقتصادی دست و پنجه نرم نمیکنند، بلکه یک عامل محرک ژئوپلیتیکی تازه در حال شکلگیری است.
بر اساس آخرین تحولات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ضربالاجل ۴۸ ساعتهای به ایران داده است. این مهلت دقیقاً با روزهای شلوغ و باز شدن بازارهای جهانی همزمان شده و نگرانیها را در آمریکا و اروپا افزایش داده است.
پیش از این، آمریکا معمولاً تجاوزهای خود علیه خاک، منافع و زیرساختهای ایران را در روزهای تعطیل بازار انجام میداد تا نوسانات شدید جهانی ایجاد نشود. اما اکنون ترامپ قصد دارد این اقدامات را در روزهای عادی بازار انجام دهد، حرکتی که بسیاری تحلیلگران آن را «خودکشی آمریکا و قربانی کردن اروپا» میدانند.
واکنش متقابل ایران به هرگونه حمله میتواند باعث جهش شدید و سریع قیمت نفت شود و بازارهای جهانی را با نوساناتی بیسابقه روبهرو کند. طبق گزارشها، در موارد مشابه گذشته، قیمت انرژی ۲ تا ۳ برابر شده بود و این بار نیز احتمالاً اثرات شدیدتر خواهد بود.
سناریوهای پیش روی بازارها
تحلیلگران اقتصادی، با ترکیب فشارهای کلان اقتصادی و این ضربالاجل ژئوپلیتیکی، سه سناریوی اصلی را برای بازارها ترسیم کردهاند:
نتیجه ملایم(تقریبا احتمال صفر است): ایران تمایل به مذاکره نشان دهد، تنشها فروکش کند و بازارها پس از نوسانات اولیه تثبیت شوند.
مرحله تشدید: فشار ضربالاجل افزایش یابد، هیچ توافقی حاصل نشود و بازارها ریسک درگیری طولانیمدت را قیمتگذاری کنند.
شکست سخت: ضربالاجل بدون هیچ راهحلی بگذرد و بازار در عرض چند ساعت شاهد تغییرات شدید قیمت نفت، ریسک و ثبات جهانی باشد. این مرحله خطرناکترین حالت است و واکنشها به صورت زنجیرهای و بیوقفه شروع میشوند:
•اوراق قرضه به شدت فروخته میشوند
•بازده سریعاً افزایش مییابد
•دلار ثبات خود را از دست میدهد
•نقدینگی کاهش مییابد
•قیمت نفت به شدت نوسان میکند
•داراییهای ریسکی کاهش قیمت شدیدی پیدا میکنند
این درحالی است که بازارهای جهانی در سال ۲۰۲۶ تحت شدیدترین فشار فروش بودهاند؛ S&P ۵۰۰ بیش از ۴.۶٪ در سه ماهه اول کاهش یافته و Nasdaq در یک روز ۲.۴٪ سقوط کرده است. Dow Jones پنج هفته پیاپی افت داشته و روزی تا ۱.۷۳٪ ریزش کرده است. قیمت نفت خام برنت با افزایش ۴٪ در یک روز به ۱۱۲.۵۷ دلار رسید و شاخصهای ریسک مانند Russell ۱۰۰۰ Value بیش از ۴٪ کاهش داشتهاند. افزایش هزینه انرژی و نااطمینانی اقتصادی، بانکهای مرکزی را فلج کرده و نقدینگی در بازارها محدود شده است.
تحلیلگران در چنین شرایط شکنندهای هشدار میدهند که هر شوک ژئوپلیتیکی جدید، مانند ضربالاجل ترامپ علیه ایران، همزمان با یک سیستم مالی شکننده، به قطع میتواند باعث فروپاشی زنجیرهای بازارها شود و افزایش انتظارات تورمی، در دام افتادن بانکهای مرکزی و واکنشهای دیرهنگام سیاستگذاری را به دنبال داشته باشد.
