هواداران دوآتشه استقلال و پرسپولیس پاسخ دادند:
نقش رسانه هادر محبوبیت فوتبالیست ها چیست؟
نتایج یک پایاننامه کارشناسی ارشد با عنوان «تاثیر رسانه بر محبوبیت فوتبال در بین هواداران تیمهای استقلال و پرسپولیس» در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی نشان میدهد که محبوبیت فوتبال در بین هواداران این دو تیم به دلیل پرداخت زیاد رسانهها به این ورزش نبوده است.
به گزارش افکارنیوزبه نقل از ایسنا، احسان بیگی در تحقیقات پایان نامه خود که با راهنمایی دکتر محمدرضا رسولی و مشاوره دکتر سارا کشکر انجام شده از چهار نظریه معروف تاثیرگذاری رسانهها(کاشت، برجستهسازی، وابستگی مخاطبان و روانشناسی یادگیری) استفاده کرده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد بین میزان استفاده از رسانهها و محبوبیت فوتبال در بین هواداران تیمهای استقلال و پرسپولیس رابطه معنیداری وجود ندارد و به عبارتی پرداخت زیاد رسانهای به فوتبال بر هواداران این دو تیم اثر چندانی ندارد.
همچنین این نظریه که رسانهها با بزرگنمایی فوتبال و پرداختن به اخبار و حواشی آن، آن را به اولویت مهم هواداران تبدیل و از این طریق توجه افکار عمومی را به فوتبال معطوف میکنند در بین هواداران پروپاقرص دو تیم رد شد چرا که آنها بیشتر خود تیم و حواشیاش برایشان مهم است تا نوع پرداخت رسانهای.
در ادامه فرضیه «به دلیل کمبودهای اجتماعی در بین افراد، آنها برای تخلیه خود نیازمند یک جایگزین هستند که رسانهها این نیاز را با فوتبال پر کردهاند» نیز رد شده و تاکید شده است که هواداران این دو تیم به رسانهای که فوتبال پخش میکند اهمیت نمیدهند و فقط برایشان مهم است که تیمشان ببرد.
در نهایت با بهرهگیری از نظریه که تاثیر رسانهها را در طول دوران زندگی فرد مورد بررسی قرار میدهد این فرضیه که پخش مدوام فوتبال از رسانههای دیداری و انتشار اخبار گوناگون در دیگر رسانهها باعثمیشود هواداران از دوران کودکی به طرفدار یک تیم تبدیل میشوند رد شده است و نشان داده شده که هواداران دو تیم بیشتر متاثر از فضای خانواده هستند تا رسانهها.
سیمای پاسخگویان
بررسی نتایج به دست آمده از پژوهش انجام شده درباره هواداران تیمهای استقلال و پرسپولیس که به ورزشگاهها میروند یافتههای قابل توجهی را نشان میدهد؛ بررسی پاسخگویان که ۳۸۵ نفر بوده اند نشان میدهد که بیش از ۶۵ درصد از آنها سنی پایینتر از ۳۰ سال دارند و بیش از ۴۰ درصد کل پاسخگویان زیر ۲۵ سال سن دارند.
از سویی دیگر ۵۷ درصد این افراد مجرد هستند و از نظر تحصیلی هم ۴۶ درصد دارای دیپلم و زیر آن بوده که سهم دیپلمهها بیش از ۳۵ درصد است. آنهایی هم که دارای فوقدیپلم و کارشناسی هستند سهم بیش از ۴۵ درصدی را دارا هستند. وجود تنها دو درصد با مدرک ابتدایی هم قابل توجه است.
به لحاظ شغلی هم نتایج نشان میدهد که با وجود اینکه بیش از ۲۲ درصد از هواداران این دو تیم دانشآموز و دانشجو هستند، حدود ۶۰ درصد آنها دارای شغلند و بیکاران تنها دو درصد را تشکیل میدهند. البته فراوانی هوادارانی که دارای شغل آزاد هستند در این بین قابل توجه است چرا که آنها حدود نیمی از جامعه شاغلان ورزشگاهبرو را تشکیل میدهند.
میزان بهرهگیری از رسانهها
بیگی در ادامه تحقیق پایان نامه خود این مساله را مورد کنکاش قرار داده که چه رسانههایی بیش از دیگر رسانهها مورد استفاده هواداران این دو تیم قرار میگیرید که تقریبا در همه موارد استفاده از تلویزیون داخلی بیشتر از بقیه موارد است. هر چند که رشد بهرهگیری از رسانههای نوین مثل اینترنت و ماهواره هم قابل توجه است اما نکته مهمتر استفاده بسیار اندک از رادیو است.
در نخستین گام بیش از ۷۲ درصد هواداران این دو تیم عنوان کردهاند که برای تماشای برنامههای ورزشی بهخصوص فوتبال از تلویزیون داخلی استفاده میکنند. بعد از آن ۱۴ درصد از ماهواره برنامهها را پیگیری میکنند و سپس رسانههای دیگر به ترتیب اینترنت، رادیو و تلفن قرار دارند.
در سوال بعد رسانهای که هواداران بیشتر اطلاعات مورد نیازشان را از طریق آن دریافت میکنند مورد کنکاش قرار گرفته است که نشان میدهد میزان آن هر چند همچنان به تلویزیون وابسته است اما کاهش چشمگیر داشته و استفاده از اینترنت و نشریات مکتوب بیشتر شده است.
بر این اساس هواداران تیمهای استقلال و پرسپولیس بیش از ۴۰ درصد اطلاعات مورد نیازشان درباره برنامههای ورزشی از طریق تلویزیون و بیش از ۲۵ درصد را از اینترنت دریافت میکنند. سهم روزنامه و مجلات ۱۸ و ماهواره هم حدود ۱۲ درصد است. رادیو نیز همچنان در انتهای این جدول قرار دارد.
نتایج این بخش از پژوهش نشان میدهد که وابستگی به تلویزیون در همه ابعاد بیش از دیگر رسانههاست چه در کسب اخبار و چه برای دیدن مسابقات و بعد از آن روزنامهها و مجلات و اینترنت قرار دارند. وابستگی بسیار اندک به رادیو که زمانی به عنوان فراگیرترین رسانه از آن یاد میشد، قابل توجه است.
نکتهای که بر اساس یافتههای این تحقیق استخراج شده این است که هواداران این دو تیم آگاهانه دست به انتخاب زده و در مقابل رسانهها، منفعل عمل نکرده و از رسانهها صرفا به دلیل دسترسی آسان بهره نمیگیرند بلکه دلیل اصلی استفاده، نوع خبرها و موضوعات است که رسانه را برمیگزیند. مثلا بهترین راه برای دیدن فوتبال اگر به ورزشگاه نرویم، تلویزیون آن هم از نوع داخلی است چرا که انتخاب دیگری وجود ندارد. در این بین ممکن است برخی ماهواره را به دلیل پخش با کیفیت آن انتخاب کنند و یا عدهای بخواهند از طریق اینترنت ببینند اما به دلیل سرعت پایین اینترنت، قاعدتا بهترین گزینه همان
تلویزیون است. میتوان گفت به دلیل اینکه گزینه جایگزینی وجود ندارد پس هواداران بیشتر گرایش به تلویزیون دارند.
اما در بخشهای دیگر که تلویزیون دارای رقیب است و رسانههای دیگر هم فعالند، سهم آن کاهش یافته و سهم بقیه افزایش یافته است. در مورد رویدادها و اخبار این دو تیم، سهم نشریات مکتوب و اینترنت بسیار بیشتر میشود که نشان میدهد هواداران وقتی خبرهای مورد علاقه را از تلویزیون دریافت نکنند سراغ دیگر رسانهها میروند.
همچنین استفاده از همه برنامههای تلویزیون هم مورد توجه این هواداران نیست و آنها از برخی برنامهها مانند برنامه ۹۰ بیش از بقیه استفاده میکنند. این امر تاکیدی بر این فرض است که هواداران مخاطبان آگاهی هستند که صرفا به دنبال پیامهای مورد علاقه خود هستند و برایشان خیلی مهم نیست که از چه رسانهای استفاده میکنند. در واقع آنها رسانه را تنها یک وسیله اطلاعرسانی میدانند تا یک رهبر فکری.
میزان کاسته شدن از علاقه هواداران به دلیل سقوط تیم مورد علاقهشان به دسته پایینتر و نيز انتشار اخبار منفي از رسانهها عليه تيم مورد علاقه سوالاتي است كه در اين تحقيق پاسخ قابل توجهي داشته چرا كه بيش از ۷۰ درصد از آنها اعلام كردهاند كه بدون توجه به اينكه رسانهها درباره تيمشان چه ميگويند از طرفداري آن دست نميكشند. در واقع پاسخگويان عنوان ميكنند كه تاثير رسانه بر ميزان علاقهمندي آنها به تيمشان تنها در حدود ۳۰ درصد است.