دربی به روایت ۳ چهره اصلی
از نیمکت تا سوت، از لب خط تا وسط زمین!
سختکوشی آلمانی - آذری تیم علی دایی دربرابر فوتبال به تمام معانا ایرانی امیر قلعه نویی امروز به مصاف یکدیگر میروند.
باز هم دربی، باز هم هیجان و استرس، باز هم حساسیت کاذب، باز هم سکوهایی پرتنش، باز هم ۲۲ ستاره و بازهم احتمالا یک تساوری ملال آور تکراری دیگر! این حکایت مکرر دربی در تمام این سالها بوده. بازی که به نوعی گل سرسبد فوتبال ایران است و به نوعی جانمایه فوتبال ایران محسوب میشود اما این آینه نمای تمام قد در تما این سالها با یکسری بایدها و نبایدهای غیرمنطقی و حساسیتهای کاذب و بیهوده بدل به بازی بیخاصیتی شده که هیچ کس را اقناع و ارضا نمیکند و بیشتر بسان یک سوهان اعصابی میماند که یک جمعیت قابل توجه میلیونی را سرخورده کرده و به یاس فلسفی
میرساند.
به گزارشافکارنیوز؛با این وجود از دربی نمیتوان گذشت. هر چه باشد دربی است؛ نبردی که یک جماعت چند ده میلیونی یک سال را به انتظار برگزاری آن مینشینند حتی اگر بدانند که بیخاصیتترین بازی سال باشد. این بار در آستانه دربی نگاهی متفاوت از دریچهای دیگر به این دربی داشتهایم و به نوعی آن را از دریچه چهرهها روایت کردهایم.![]()
امیر قلعه نویی
اوزاده جنوب تهران است. پسرک بااستعدادی که در راه آهن و سپس شاهین چهره شد و بعد در استقلال خود را در قامت یک سوپراستار مطرح کرد. مردی که تخصصش پاسهای تودر بود. امیر اما بیشترین شهرت و موفقیتش را نه از دوران بازیگری بلکه از دوران مربیگری وام گرفته. مردی که با ۵ جام قهرمانی، موفقترین مربی تاریخ لیگ برتر است. او در مربیگری به آموزههای عملیاش تکیه کرده. مردی که خلا تحصیلات آکادمیک را با گرته برداری از مربیانش کاور کرده. او در مربیگری به شدت تحت تاثیر علی پروین است.
امیر دو خصوصیت عمده که از ویژه گیهای خوب مربیگریاش را مربیانش به ارثبرده؛ کوچینگ کنار خط و شناسایی تواناییها و قابلیتهای بازیکن و استفاده از آن در محل مناسب. حتی این حلقه کردن دست دور دهان و فریاد زدنهایش هم از مدد نوعی و ابراهیمی میآید. اصلا بخشی از فلسفه مربیگری قلعه نویی وابسته به همین کوچینگ کنار خط است. قلعه نویی بیشتر تحت تاثیر مدل مدیریتی پروین بوده، یک مدل مدیریت خاص ایرانی در فوتبال. آنها میتوانند شرایط کاریشان را بخوبی مدیریت کرده و خود را با شرایط سازگار کنند.
کنترل بر محیط خود دارند و میدانند چگونه بحرانها و حاشیهها را مهار کرده و از پس آن برآیند. درک درستی از واقعیت پیرامون خود داشته و واکنش متناسب با آن از خود نشان میدهند. کجا از غریزه و خلاقیت ذاتیشان استفاده کنند و کجا کار را به دیگری بسپارند. این یعنی هنر مدیریت ایرانی جایی که باید مرزها را شناخت، موقعیت سنج بود و عکس العمل مناسب از خود نشان داد، مدل مدیریتی که درهیچ جای دنیا تعریف اینچنینی ندارد. فوتبال قلعه نویی ایرانیتر است یا اثریست ایرانی. اصلا با ایرانی بازی برنده میشود. رکورد او دربی نباز است. مردی که در طول ۷ سال از زمان دوره اول حضورش در استقلال
تاکنون دربی را نباخته.
اما امیر برای دربی ۷۸ اسلحههای کاریاش در اختیار ندارد. او مجتبی جباری و منتظری و نکونام و فرهاد مجیدی را برای این بازی از دست داده. شاید ضعیفترین استقلالی را که تا به حال داشته در اختیار دارد. اما بعید است بودن آنها هم استراتژی قلعه نویی برای چنین بازیهایی را دچار تغییر کند. قلعه نویی منتظر زمان بیخبری و غفلت پرسپولیس میماند تا یک هیچ طلایی و تکراری خود را صید کند. او حتما روی نباز بودنش به دایی و پرسپولیس حساب باز کرده و میداند از فاکتور روحی مهمی برخوردار است.![]()
علی دایی
مهندس دانش آموخته متالوژی دانشگاه صنعتی شریف که فوتبال را ابتدا به عنوان یک تفریح در باشگاه دسته دومی تاکسیرانی آغاز کرد اما آنقدر پشتکار داشت تا پلههای ترقی را یکی پس از دیگری با سرعت طی کند و بدل به پرافتخارترین بازیکن تاریخ فوتبال ایران شود. مردی که از حضور تا جام جهانی تا توپ طلای آسیا و پوشیدن پیراهن تیمهای بزرگی چون بایرن مونیخ و هرتابرلین از او یک فوتبالیست بین المللی ساخته بود. مردی که آقای گل ادوار تاریخ جهان است. سخت جانی که او را از مهلکههای بسیار در دورههای مختلف زندگی رهانیده است.
علی دایی استعداد متوسطی در فوتبال بود اما متوسط بودن را با پشتکار مثال زدنیاش جبران میکرد با این وجود او درست در نقطه مقابل امیر قلعه نیی قرار دارد. مردی که عمده شهرتش را مدیون دوران بازیگریاش است و در دوران مربیگری هنوز نتوانسته حتی یک صدم آن افتخارات را تکرار کند.
فلسفه مربیگری علی دایی بواسطه سالهای متمادی حضورش در بوندس لیگا، متأثر از یک فلسفه آلمانی مبتنی بر انضباط تیمی درون میدان و خارج میدان استوار است که در آن عنصر خلاقیت نقش کمرنگی را ایفا میکند. تیمهای دایی برآیند یک اراده و سختکوشی آلمانی - آذری هستند. تیمهای او متأثر از شخصیتش، پرتلاش هستند و سخت جان. ۴-۲ - ۳-۱ دایی گویا هنوز از آلمانی به ایرانی ترجمه نشده. گرچه ظاهری مدرن دارد اما فوتبال مدرن در روح و جانش تنیده نشده و این یکی از تفاوتهای باریک دایی و قلعه نویی است. البته این دو یک شباهت ظاهری هم با هم دارند؛ ایستادن در لب خط و فریاد کشیدن برای تهییج
شاگردانشان! فوتبال ایران بدلیل اینکه از بدو تاسیس خیلی آکادمیک نبوده و مدرن آموزش ندیده، بر مولفههای خلاقیت فردی بازیکن و توانایی و قابلیتهای شخصی استوار است.
علی دایی هم هنوز در حال آزمون و خطاست. دایی هنوز نتوانسته مانند دوران بازیگریاش خودش را در مربیگری فوتبال ایران اثبات کند. فوتبال فرصت زیادی به او نخواهد داد. دایی، شجاعت، ریسک پذیری و خلاقیتهای تاکتیکی را در مولفههای مربیگریاش کم دارد. آن طرف دایی با نینجاهای ریزنقشی مثل عالیشاه و خلعتبری و مسلمان و صادقیان که دارد میتواند به تلافی ضربهٔ بچههای اهواز انتحار کند و قبل از غفلتهای تیمی و فردی بازی را تمام کند یا کوتاه بیاید و اصلا دعوایی را شروع نکند و منتظر بماند که بازی همان صفر - صفر تمام شود. دایی خیلی نمیتواند روی فن مربیگریاش حساب کند. به
ویژه که رکوردش در دربی چیزی نزدیک به فاجعه است.
سعید مظفریزاده
او را کاریزماتیکترین داور دو دهه اخیر فوتبال ایران میدانند. داوری که ثابت کرد میتوان تحصیلات عالیه داشت و مهندس بود، پولدار و ثروتمند بود و چهره خوبی داشت و البته داور خوبی هم بود! به قول هوشنگ نصیرزاده او به گونهای درون مستطیل سبز داوری میکند که حتی تیم بازنده و متضرر از قضاوتهای او نیز به راحتی با تصمیماتش کنار میآید و آن را میپذیرد چرا که حداقل با یک قاضی خوش چهره طرف است! سعید مظفریزاده اما در فوتبال ایران به یک داور پرسپولیسی متهم شده که ریشه آن به بازی دراماتیک پرسپولیس و سپاهان در سال ۸۷ که منجر به قهرمانی پرسپولیس شد و گل برتری پرسپولیس در ۷
دقیقه اضافهای زده شد که مظفریزاده گرفته بود.
در حالیکه علیرضا فغانی یکی از داوران انتخابی از قاره آسیا برای جام جهانی به عنوان داور دربی میتوانست انتخاب اصلحتر و موجه تری باشد، اما کمیته داوران قضاوت دربی ۷۸ام را به او سپرد؛ انتخابی که البته با وجود حاشیههای پیرامون او و روزهای پرتنشی که در فصل جاری پشت سر گذاشته، چندان منطقی نبود اما این انتخاب ظاهرا ارتباط مستقیمی با حال و هوای این روزهای این داور خوش چهره و خوش استیل دارد. حال و هوایی که سبب شده تا او تصمیمی عجیب و دور از ذهن بگیرد و همه را گفت زده کند: «خداحافظ فوتبال!» مظفریزاده در رقابتهای امسال دومین سال پر حاشیهاش را در داوری پشت سر
میگذراند. پس از سال ۸۷ و قضاوت جنجالی دیدار پرسپولیس و سپاهان و آن ۷ دقیقه وقت اضافه معروف، امسال نیز مظفریزاده با درگیریهایش با امیر عابدینی مدیرعامل داماش سال آرامی را دنبال نمیکند.
عابدینی گفته بود کاری میکند که مظفریزاده دیگر قضاوت نکند و انگهای زیادی به این داور خوش استیل زده بود. حالا مظفریزاده به عنوان داور دربی ۷۸ام انتخاب شده و با توجه به شرایط جدول و اینکه هم استقلال و هم پرسپولیس در کورس قهرمانیاند، اتفاقات پر حاشیه داوری امسال و اعتراضات مکرر پرسپولیسیها، و هم چنین ادعای استقلالیها مبنی بر پرسپولیسی بودن این داور، دیدار روز جمعه را میتوان سختترین قضاوت این داور نام برد. دیداری که مظفریزاده حق هیچ گونه اشتباهی ندارد.
اما او در آستانه این بازی تصمیم عجیب خود رسانهای کرد تا جامعه فوتبال را در شوک عجیبی فرو ببرد. سعید مظفریزاده با انتشار یادداشتی در وبلاگ شخصی خود از خداحافظی از داوری پس از قضاوت در داربی ۷۸ گفت. به نظر میرسد او پیش از این این موضوع را به کمیته داوران اطلاع داده بود و آنها به خاطر این موضوع قضاوت این بازی حساس را به این داور یزدی دادند