یک ماه بعد از آغاز جنگ، منطقه خاورمیانه شباهت چندانی به روزهای پیش از یک مارس ندارد. تنش و درگیری در حالی تشدید شده که بسیاری آن را نزدیک به مرز انفجار میدانند که ممکن است همه چیز را ناگهان با تغییر بیشتر همراه کند. در چنین شرایطی و در حالی که عراق بار دیگر از تمدید بسته شدن حریم هوایی خود خبر داده، اوضاع در فرودگاههای کویت، قطر، عراق، عمان و عربستان هم «عادی» نیست.
البته لیگ فوتبال داخلی در این کشورهای حاشیه خلیج فارس جریان دارد. اما فراموش نکنید دیدار ارژانتین و اسپانیا که قرار بود دیروز در استادیوم لوسیل برگزار شود، به علت تنشهای منطقه لغو شده است. همچنین مسابقات رفت و برگشت لیگ نخبگان آسیا در همان شروع جنگ معوقه شد و سپس، هفته دوم آوریل به عنوان زمان برگزاری معرفی شد. بر اساس اعلام کنفدراسیون فوتبال آسیا، مسابقات مرحله یک هشتم نهایی منطقه غرب به صورت متمرکز در جده برگزار خواهد شد و سپس با ورود تیمهای شرقی، دور یک چهارم نهایی به صورت مختلط به انجام خواهد رسید.
در این شرایط اما باید بسیار خوشبین باشید که تصور کنید امکان برگزاری معمول این رقابتها وجود خواهد داشت. علاوه بر آنکه پیشبینی دو هفته آینده در این شرایط تقریبا غیرممکن است و احتمال تشدید/ فروکاستن تنش وجود دارد اما حتی در وضعیت فعلی هم احتمال برگزاری عادی این رقابتها دور از انتظار است یا دستکم چالش های زیادی برای آن وجود خواهد داشت:
۱- درگیری عربستان در جنگ
عربستان از آغاز جنگ در بحث لجستیک پشتیبان نیروهای امریکایی بوده و در عین حال، هدف حملات موشکی و پهپادی ایران شده است. اگرچه حتی در روزهای نخست جنگ نیز عربستان با تداوم برگزاری رقابتهای لیگ روشن از عزم خود برای پیشگیری از تعطیلی فوتبال خبر داده بود اما به هر حال در این شرایط و با طرح احتمال تشدید تنش با نیروهای حوثی، اساسا میزبانی بیدردسر عربستان هم یک چالش خواهد بود.
۲- ممنوعیت ورود ایران به «کشورهای متخاصم»
مسئله بعدی به بیانیه وزارت ورزش و جوانان ایران برمیگردد، جایی که تیمهای ملی و باشگاهی ایران از ورود به کشورهای متخاصم منع شدند. اگرچه در این بیانیه صراحتا اسامی این کشورها عنوان نشده اما باتوجه به اشاره مستقیم به دیدار تراکتور - شبابالاهلی در عربستان و درخواست تغییر محل مسابقه، طبیعتا تراکتور اولین تیمی است که با این ممنوعیت مواجه خواهد شد. انصراف تراکتور به منزله حذف یک مسابقه است که زیانهای مالی را به ای اف سی تحمیل میکند و این ورای محرومیت و جرایم احتمالی برای تراکتور است.
۳- مشکل در پروازهای قطر و امارات
اگرچه فرودگاه دوحه و دبی پروازهای خود به مقصد کشورهای مختلف را آغاز کردهاند اما این بازگشایی کاملا به صورت محدود انجام شده و با ریسک بسیار زیادی همراه است که شرایط عادی جابجایی تیمهای فوتبال را ندارد. حالا مشخص نیست که تا دو هفته آینده پروازها ادامه خواهند داشت یا خیر. تیمهای امارات و قطر از ابوظبی، دبی و دوحه باید راهی جده شوند.
۴- لجستیک و ریسک مسئولان برگزاری
موضوع فقط به تیمها مربوط نیست. مسئولان برگزاری کنفدراسیون فوتبال آسیا هم با چالش حضور مواجه هستند. داوران، ناظران، افسران و… احتمالا از کشورهای دیگر باید خود را به جده برسانند و طبیعتا این موضوع در سایه جنگ و تنش منطقهای، نمیتواند به صورت عادی انجام شود. علاوه بر این به طور مثال شرکت … که تجهیزات وی ای ار در بازیهای تحت نظر کنفدراسیون آسیا را در دست دارد هم در این شرایط احتمالا حاضر به ارسال نمایندگان خود نخواهد بود.
۵- دردسر تیمهای شرقی برای سفر طولانی
نمایندگان ژاپن، مالزی و تایلند با سفر طولانی برای رسیدن به جده مواجه هستند و احتمالا سه روز درگیر سفر و وفقپذیری خواهند بود. اما باتوجه به اینکه در خلیج فارس تنشها به حد بیشابقه رسیده، پرواز حامل این تیمها هم باید مسیر جدیدی را برای خود انتخاب کند و به طور مثال از راه هوایی ترکمنستان - روسیه - ترکیه به سمت عربستان برود که طبیعتا هزینه و چالش خاص خود را به همراه خواهد داشت.
کنفدراسیون فوتبال آسیا با یک طرح اضطراری انعطافپذیر کار میکند که شامل چند سناریوی مختلف است و قرار است طی روزهای آینده بر اساس شرایط منطقه یکی از این سناریوها اجرایی شود. دهم آوریل به عنوان تاریخ اصلی برای تصمیمگیری نهایی درباره محل برگزاری مسابقات مرحله حذفی منطقه غرب در نظر گرفته شده است.
بر اساس این طرح، اگر تا آن زمان اعلام رسمی درباره توقف درگیریها صورت نگیرد، ای اف سی مسابقات لیگ دو آسیا را از دبی به ریاض منتقل خواهد کرد تا بازیها در شرایط باثباتتری برگزار شود. با این حال حتی برای برگزاری رقابتهای لیگ نخبگان و لیگ دو آسیا در ریاض و جده هم تضمینی وجود ندارد.
روزنامه الریاضیه عربستان گزارش داده که در این میان یک سناریوی سوم هم وجود دارد؛ در صورتی که برگزاری مسابقات در دبی و ریاض به دلایل امنیتی یا لجستیکی ممکن نباشد، مسابقات به ماه مه موکول خواهد شد و در صورت بهبود شرایط، تمام بازیها از جمله فینال به صورت متمرکز در دبی برگزار میشود.
کنفدراسیون فوتبال آسیا در این تصمیمگیریها موضوعاتی مانند امنیت تیمها، آمادگی ورزشگاهها، سفر و ویزا، جابهجایی تیمها و هواداران را به صورت مداوم بررسی میکند و انتظار میرود طی روزهای آینده تصمیم نهایی اعلام شود؛ تصمیمی که برای باشگاههای حاضر در این مرحله اهمیت زیادی دارد، چرا که باید برنامههای سفر و آمادهسازی خود را بر اساس آن تنظیم کنند.