در جام جهانی ۲۰۲۶، فیفا برای نخستین بار یکی از مهمترین قوانین مرحله گروهی را تغییر داده است؛ تغییری که میتواند سرنوشت صعود یا حذف تیمها را دگرگون کند.
تغییر قانون ردهبندی گروهها در جام جهانی ۲۰۲۶ کانادا، مکزیک و ایالات متحده آمریکا از همین هفته دوم رقابتها تأثیر خود را نشان داده است. تیمهایی مانند هائیتی و ترکیه با وجود اختلاف تنها سه امتیازی با تیم سوم گروه، عملاً شانس صعود را از دست دادهاند و در مقابل، تیمهای میزبانی مانند آمریکا و مکزیک، یک هفته زودتر صدرنشینی خود را قطعی کردهاند.
فیفا با این تصمیم، پس از دههها استفاده از تفاضل گل، به الگوی مورد استفاده یوفا نزدیک شده است؛ جایی که نتیجه بازیهای مستقیم میان تیمهای همامتیاز، مهمتر از تعداد گلهای زده و خورده در کل مسابقات گروهی محسوب میشود.
تا پیش از این، از جام جهانی ۱۹۷۰ تاکنون، تفاضل گل نخستین معیار تعیین جایگاه تیمهای همامتیاز بود. پیش از آن نیز تا جام جهانی ۱۹۶۶، معیار نسبت گل زده به گل خورده مورد استفاده قرار میگرفت.
قانون جدید فیفا برای تعیین ردهبندی تیمهای همامتیاز
اگر دو یا چند تیم در پایان مرحله گروهی امتیاز یکسان داشته باشند، ترتیب ردهبندی آنها به این شکل تعیین میشود:
مرحله اول (نتایج رودررو):
- بیشترین امتیاز در بازیهای رودررو
- بهترین تفاضل گل در بازیهای رودررو
- بیشترین گل زده در بازیهای رودررو
اگر همچنان تیمها برابر باشند، نوبت به معیارهای عمومی میرسد.
مرحله دوم:
- بهترین تفاضل گل در تمام مسابقات گروه
- بیشترین گل زده در تمام مسابقات گروه
- بهترین امتیاز انضباطی (کارت زرد و قرمز کمتر)
مرحله سوم:
- جایگاه بالاتر در آخرین ردهبندی رسمی فیفا
تکلیف تیمهای سوم چه میشود؟
در جام جهانی ۲۰۲۶ که برای نخستین بار با ۴۸ تیم برگزار میشود، از هر گروه دو تیم نخست به صورت مستقیم راهی مرحله یکشانزدهم نهایی خواهند شد.
علاوه بر آنها، هشت تیم از میان ۱۲ تیم سوم گروهها نیز صعود میکنند. برای مقایسه تیمهای سوم گروههای مختلف، چون این تیمها مقابل یکدیگر بازی نکردهاند، دیگر معیار رودررو کاربردی ندارد و رتبهبندی آنها بر اساس این شاخصها انجام میشود:
- بیشترین امتیاز
- بهترین تفاضل گل
- بیشترین گل زده
- بهترین امتیاز انضباطی
- جایگاه بالاتر در آخرین ردهبندی فیفا
به همین دلیل، قانون رودررو فقط برای تعیین جایگاه تیمها در داخل یک گروه استفاده میشود و برای مقایسه تیمهای سوم گروههای مختلف، همچنان تفاضل گل و سپس گل زده ملاک خواهد بود.
این تغییر، حساسیت مسابقات پایانی مرحله گروهی را افزایش داده و ممکن است تیمی با تفاضل گل بهتر، تنها به دلیل شکست در بازی رودررو پایینتر از رقیب قرار بگیرد؛ موضوعی که از همین حالا به یکی از بحثبرانگیزترین قوانین جام جهانی ۲۰۲۶ تبدیل شده است.
