حضور حسنی در نماز جمعه بعد از انتشار اخبار ضد و نقیض درباره درگذشت وی
در حالی است که در محافل سیاسی شایع شده که حسنی بعد از مداوای ناموفق در تبریز، از دنیا رفته و مسوولان شهر به علت مقارن بودن این واقعه با نیمه شعبان، اعلام خبر را به بعد از این عید موکول کرده اند اعضای خانواده و دفترش این خبرها را تکذیب می کنند.
به گزارش افکارنیوز به نقل از عصرایران، اخبار و ضد و نقیض درباره فوت حجه الاسلام حسنی امام جمعه ارومیه در حالی در شمال غرب کشور منتشر می شود که یکی از اعضای خانواده وی ،در گفت و گو با خبرنگار ما در ارومیه از سلامتی وی خبر می دهد.
این در حالی است که در محافل سیاسی شایع شده که حسنی بعد از مداوای ناموفق در تبریز، از دنیا رفته و مسوولان شهر به علت مقارن بودن این واقعه با نیمه شعبان، اعلام خبر را به بعد از این عید موکول کرده اند.
در پیگیری این اخبار، یکی از اعضای دفتر حسنی هم که تأکید داشت نامش ذکر شود به خبرنگار عصرایران گفت: ایشان از بیمارستان محل معالجه خود در تبریز مرخص شده و اینک در منزل خود در ارومیه است اما به دلیل طی کردن دوران نقاهت به تلفن ها جواب نمی دهد. با این حال روز گذشته مدیران حوزه های علمیه و ستاد احیای زکات به عیادت وی رفته اند و همه این ها نشان می دهد که خبرهای مبتنی بر فوت وی نادرست است.
آخرین خبر:
در پی انتشار اخبار ضد و نقیض درباره درگذشت حسنی، وی امروز در نمازجمعه ارومیه حاضر شد ولی به علت سپری کردن دوره نقاهت، نماز جمعه به امامت حجه الاسلام فخری اقامه شد.
درباره حسنی
از بین ائمه جمعه شهرستانهای مختلف ایران، قطعا هیچکس به اندازه «غلامرضا حسنی» شناخته شده نیست. حسنی، نه در ارومیه و آذربایجان که در کل ایران، چهرهای مشهور است و حتی در خارج از مرزها، آنان که مسایل ایران را پیگیری میکنند به کرات از او شنیدهاند.
هرچند که تصور میرود، شهرت حسنی به بعد از انتخابات دوم خرداد و انتشار روزنامه «صبح امروز»(که شنبهها سخنان روز گذشته حسنی را چاپ میکرد) برمیگردد، لکن او در همان سالهای اولیه انقلاب نیز در میان بسیاری از مردم کشورمان چهرهای نام آشنا بود. او در اوایل انقلاب به دیدار امام خمینی در تهران رفت و به رغم مخالفت محافظان، اسلحهاش را به آنان تحویل نداد و در حالی که کلاشینکوف در دست داشت و حمایلهایش پر از فشنگ بود، به نزد امام خمینی رفت و با ایشان دیدار کرد. عکس این دیدار و جمله امام درباره وی که «همه باید مثل آقای حسنی مسلح باشند» به زودی به سراسر کشور رفت و او را
به مردم شناساند.
حسنی؛ پیش از انقلاب
غلامرضا حسنی، در سال ۱۳۱۵ در روستای «بزرگ آباد» از توابع ارومیه متولد شد. او تحصیلات خویش را در همین شهر آغاز کرد و سپس راهی حوزه علمیه شد و به کسوت روحانیت درآمد.
او از همان دوران نوجوانی روحیهای متهورانه داشت. داشتن چنین روحیهای از لوازم آن مقطع زمانی بود. در آن زمان ناامنیهای بسیاری در منطقه آذربایجان وجود داشت و اشرار مسلح، باجگیرانی که از سوی نیروهای دولتی حمایت میشدند و نیز فعالیتهای تودهایها و… فضای نامتعادلی را ایجاد کرده بود.
حسنی بیش از ۱۵ سال نداشت که اولین تجربه سیاسیاش را پشت سر گذاشت. در آن زمان حزب دموکرات و حزب توده برای ایجاد پایگاه مردمی در آذربایجان رقابتی فشرده و گاه خونین با یکدیگر داشتند. در یکی از همان ایام، دموکراتها به روستای بزرگآباد میآیند و از مردم میخواهند که به آنها رأی دهند. آنگاه روستاییان را در قهوهخانه جمع میکنند و از آنها میخواهند تا فردی باسواد را از میان خود معرفی کنند تا آرایشان را بنویسد. حسنی ۱۵ ساله که آن موقع کلاس هشتم بوده، برای این کار مأمور میشود تا به اجبار، اسامی ۶ نفر از کاندیداهای مورد نظر آنان را به نمایندگی از مردم بنویسد. ولی او به
جای این کار، نام «الله» و پنج تن آل عبا(علیهمالسلام) را بر برگههای رأی مینویسد و به درون صندوق میاندازد. او این کار را تا ۴۰ مرتبه تکرار میکند ولی سرانجام دستش رو میشود. یکی از دموکراتها در همان جا تصمیم میگیرد حسنی را بکشد، بنابراین اسلحهاش را روی شقیقه او میگذارد لکن پیش از آنکه بتواند کاری انجام دهد متوجه میشود که حسنی نیز اسلحه خود رابه سوی او نشانه رفته است.
با پادرمیانی حاضرین قضیه تمام میشود لکن فردای آن روز، رییس یکی از گروههای مسلح منطقه به نام «زروبه» که طرفدار دموکراتها بود، به افرادش دستور میدهد تا حسنی گستاخ را دستگیر کنند و به نزد وی ببرند.
حسنی آن روز استثنائاً اسلحهاش را به همراه نداشت، لذا ۱۱ مرد مسلح دستانش را میبندند و به نزد رییس خویش میبرند. «زروبه» تصمیم میگیرد، بینی و گوشهای حسنی را ببرد ولی او را از این کار منصرف میکنند و قرار میشود، دادگاه صحرایی درباره حسنی تصمیم بگیرد. ۴ شیعه، ۴ سنی، ۲ علی اللهی و یک مسیحی، اعضای این دادگاه را تشکیل میدادند.
۵ نفر اول رأی خود را بر روی کاغذی مینویسند. پیشنهاد جریمه نقدی را مطرح میکنند. ۵ نفر دوم نیز کلمه اعدام را بر کاغذ مینویسند. نفر آخر که مسیحی بود و برای دموکراتها اسلحه قاچاق میکرد نیز، روی کاغذ، کلمه اعدام را قید میکند. حسنی، بعدها تعریف میکرد که در تمام آن لحظات به حضرت فاطمه زهرا(س) متوسل شده بود. پس از گشودن برگه رأی مسیحی، میبینند که بر آن کلمه جریمه نوشته شده است. مرد مسیحی اعتراض میکند ولی مخالفان اعدام و حاضران در جلسه اعتراض او پس از معلوم شدن رأی را قبول نمیکنند و سرانجام حسنی ۵۰۰ تومان جریمه میشود.
اما معروفیت حسنی در دوران مبارزه با رژیم پهلوی از زادگاهش درگذشت وکل ارومیه را فرا گرفت.
کسانی که در آذر ماه سال ۱۳۵۷ در مسجد اعظم ارومیه بودند، به خاطر دارند که روحانی میانسالی در جمع مردم و در حالی که نیروهای شهربانی و ساواکی مسجد را در محاصره داشتند، در کمال ناباوری یک قبضه اسلحه کلاشینکف را از زیر عبایش درآورد و فریاد کشید: شکاف درجه، نوک مگسک، پیشانی شاه خائن!
حسنی، در مبارزه با رژیم شاه، رویکردی مسلحانه پیشه کرد و افراد خود را در دامنههای کوه «ماه داغی» آموزش داد. او واسطههایی برای خرید سلاح از قاچاقچیان اسلحه یافت و برخی از انقلابیون ارومیه را مسلح کرد.
حسنی برای به دست آوردن اسلحه، به خلع سلاح نیروهای شهربانی پرداخت و یک بار در منطقه «پنج راه» ارومیه که تنها ۵۰۰ متر تا مقر شهربانی و لشکر ۶۴ ارتش فاصله دارد، به همراه چهار نفر دیگر از یارانش، نقشهای پیاده کرد که گروه چهل نفری مأموران شهربانی که به طور دستهجمعی عازم ساختمان مرکزی بودند پنداشتند که محاصره شدهاند. بنابراین اسلحههایشان را بر جای گذاشتند و فرار کردند.
در ماههای آخر، پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، کنترل شهر ارومیه عملا در دست نیروهای مردمی بود و مأموران شهربانی در بیرون از محل کار خویش لباس فرم نمیپوشیدند. در آن شرایط که شهربانی نمیتوانست کاری انجام دهد، ارتش وارد شهر شد و با تانک به مسجد اعظم که پایگاه انقلابیون بود حمله کرد. محل اصابت گلوله تانک بر گنبد این مسجد تا سالها پس از انقلاب به عنوان یادگاری از آن روزها حفظ شده بود. لکن روند مبارزه ادامه یافت و حسنی که تحت تعقیب بود برای آنکه نشان دهد، ارتش نیز قادر به کنترل اوضاع نیست، به همراه چند نفر از یارانش به مجسمه شاه که همواره چند نفر از آن نگهبانی
میکردند، حمله کرد و در یک اقدام نمادین و روحیهشکن، دماغ مجسمه را هدف قرار داد و شاه را بی دماغ کرد. به زودی این خبر در شهر پیچید و موجی از حرکت را در بین مردم پدیدار ساخت.
مردم به سمت مجسمه شاه رفتند و آن را به زیر کشیدند. این مجسمه در ورودی شمال شهر قرار داشت. پس از این ماجرا حسنی به مردم اعلام کرد که فردا برای به زیر کشیدن مجسمه شاه در میدان ایالت حاضر شوند. میدان ایالت(که امروزه میدان انقلاب نامیده میشود) از نقاط حساس شهر بود. در یک سمت این میدان پادگان لشکر ۶۴ قرار داشت. در سوی دیگر این میدان، ساختمان مرکزی شهربانی واقع شده بود و در دو سوی دیگر آن اداره کل دادگستری و ساختمان شهرداری وجود داشت. بنابراین سرنگون شدن مجسمه شاه در چنین میدانی و در مقابل مقر ارتش و شهربانی، میتوانست نشانهای از بیکفایتی نیروهای نظامی و انتظامی
تلقی و بر ایشان گران تمام شود.
صبح روز موعود، مردمی که از این میدان عبور میکردند با تعجب دیدند که خبری از مجسمه اعلیحضرت نیست. مأموران ارتش و شهربانی به دستور فرماندهان خویش، رأسا مجسمه را پایین آورده بودند.(اما اینکه به چه بهانهای؟ کسی چیزی نمیداند) بدین سان، انقلاب اسلامی در ارومیه عملا پیشتر از ۲۲ بهمن به پیروزی رسیده بود.
حسنی پس از پیروزی انقلاب
بعد از انقلاب، آذربایجان غربی بار دیگر دستخوش ناآرامی شد و گروههای مسلح ضدانقلاب، ارومیه و شهرهای جنوبی این استان را عرصه تاخت و تازهای خویش قرار دادند. جنایتهای آنها در آن ایام هنوز هم در خاطره آذریها باقی مانده است. بریدن سر با حلبی، بستن افراد به دو اتومبیل و حرکت همزمان آنها در دو جهت مخالف و دو تکه شدن قربانی، جوشاندن در قیر مذاب و… از کارهایی بود که گروههای ضدانقلاب از انجام آن ابایی نداشتند.
آنها در یک مورد به روستایی در اطراف ارومیه حمله کردند و اهالی آن را قتل عام کردند. پس از قتل عام، حسنی به محل وقوع جنایت رفت و با دیدن صحنههایی چون سینههای بریده مادران که به دهان کودکانشان گذاشته شده بود به همراه نیروهای مردمی به محل تجمع ضدانقلابیون عازم شد. تعریف میکنند که قبل از حرکت به سمت آنها، از نیروهایش میخواهد که تصاویری از رهبران ضدانقلابیون را به نفربری که حسنی سوارش شده بود نصب کنند تا عملیات «نفوذ» راحتتر صورت گیرد.
به این ترتیب حسنی به میان ضدانقلابیون رفت و مستقیما با آنها درگیر شد و انتقام روستاییان قتل عام شده را از آنان گرفت. هنگامی که شهرستان نقده(در جنوب ارومیه) هدف حمله ۱۲ هزار نفر از ضد انقلابیون قرار گرفت، بار دیگر حسنی از مردم خواست تا سلاحهایشان را بردارند و به سمت نقده بروند.
حسنی از آن دسته روحانیونی نبود که دعوت کند و خود نظارهگر باشد. بنابراین خودش نیز پیشاپیش نیروهای داوطلب که بر پشت کامیونها، تریلیها و تراکتورها سوار بودند و برخی نیز با پای پیاده به راه افتاده بودند، قرار میگرفت و راهی نقده شد پس از جنگی سخت، این شهر آزاد شد و دوباره آرام گرفت.
ترور حسنی
حسنی در همان آغاز پیروزی انقلاب، به حکم امام خمینی، امامت جمعه ارومیه را عهدهدار شد. سپس در اولین دور مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده اول مردم به مجلس رفت. او در خیابان نظامالملک تهران ترور شد ولی از آن واقعه جان سالم به در برد. پس از آن ضدانقلابیون چندین بار کوشیدند، او را در ارومیه ترور کنند لکن موفق نشدند تا اینکه سرانجام چاره کار را در عملیات انتحاری دیدند. لذا در یک روز جمعه، یکی از ضدانقلابیون در حالی که به بدن خود مواد منفجره بسته بود، پس از نماز جمعه خود را به حسنی نزدیک کرد و پیش از آنکه موفق به فشردن دکمه انفجار شود با واکنش حسنی مواجه شد و حسنی او را
شخصا دستگیر کرد.
حسنی و امنیت
مبارزات حسنی و مردم با اشرار مسلح، به زودی آرامش را به منطقه بازگرداند. هماکنون نیز پس از گذشت سالهای دراز از آن ماجراها، اشرار، به شدت از حسنی حساب میبرند و مردم منطقه امنیت خود را مدیون حسنی میدانند.
در سال ۱۳۶۵ ارومیه برای اولین بار به وسیله هواپیماهای عراقی بمباران شد. پیش از آن، هواپیماهای عراق به کرات از آلان ارومیه میگذشتند ولی هیچگاه این شهر را بمباران نکرده بودند. لذا در ۱۱ بهمن ۶۵ هنگامی که وضعیت قرمز اعلام شده، هیچکس به پناهگاهها نرفت و به همین علت بمباران ارومیه که در روزهای بعد هم ادامه یافت، تلفات گستردهای بر جای نهاد. پس از این حملات هوایی، بیشتر مردم ارومیه به روستاهای اطراف رفتند و ظرف چند روز، این شهر تقریبا خالی از سکنه شد و البته بهشت سارقان منازل.
در چنان شرایطی که هر روز چندین خانه به وسیله دزدان خالی میشد، حسنی بر صفحه تلویزیون ظاهر شد و در حالی که به لوله اسلحهاش میکوبید گفت: «هر کس را روی دیوار مردم دیدید با تیر بزنید و اگر پرسیدند «حکم تیر داری؟» بگویید حسنی حکم تیر داده است.»
پس از این اعلام، نه کسی روی دیوار منازل مردم دیده شد و نه تیری شلیک. آن روزها، ارومیه امنترین دوران خود را تجربه میکرد و حتی سرقت یک چوب کبریت نیز گزارش نشد.
در ماجرای دستگیری عبدالله اوج الان، رهبر پ. ک. ک، عدهای از ضدانقلابیون با تحریک کردهای آذربایجان غربی، آنان را به شهر ارومیه ریختند و بدینسان یک آشوب شهری به پا شد. اخلالگران در حالی که پرچم پ. ک. ک را در دست داشتند، به ادارات دولتی، تأسیسات عمومی، بانکها و حتی منازل و اتومبیلهای مردم حمله میکردند. نقطه پایان این ماجرا هنگامی بود که حسنی، عمامهاش را شکافت و به صورت کفن، بر تن کرد و به آشوبگران اولتیماتوم داد. پس از آن هیچ نشانی از اخلالگران و پرچم به دستان نبود!
مثلی که بین مردم ارومیه بسیار رایج است و گویا: «اگر اشرار به اندازهای که از حسنی حساب میبرند از خدا میترسیدند، جایشان در بهشت بود!»
حسنی و مسؤولان محلی
حسنی از منتقدان جدی مسؤولان استان است. او یک بار در اعتراض به عملکرد صدا و سیما، خبرنگار و تصویربردار صدا و سیما را که برای تهیه گزارش به مسجد جامع آمده بودند، از مسجد اخراج کرد.
یک بار هم، هنگامی که استاندار وقت به مصلای ارومیه آمده بود، به جای آنکه از جایگاه سخنرانی، خوشآمد بشنود، با توپ و تشر حسنی روبرو شد و با عصبانیت برخاست و مجلس را ترک کرد.
حسنی و جناحهای سیاسی
حسنی در صراحت لهجه شهره عام و خاص است. او به هیچ وجه با سخن گفتن در لفافه، آشنا نیست و صریح و بیپرده سخن میگوید. او نه جناح راست را قبول دارد و نه جناح چپ را. این جمله او که «خداوند به راستی ها عقل، و به چپیها دین دهد» بسیار مشهور است. او چپیها را از نظر اعتقادی، انسانهایی ضعیف و سستعنصر میداند و آنان را متهم میکند که با ندانم کاریهای خود، راه را برای مفسدان و گمراه کنندگان جوانان باز کردهاند. او به صراحت «اصلاحات» را «افسادات» مینامد حسنی، راستیها را نیز متهم میکند که مقابل رهبری برای خودشان دکان باز کردهاند.
هنگامی که ناطق نوری به ارومیه آمده و درباره کاندیداتوریاش برای ریاست جمهوری با حسنی صحبت کرد، حسنی از او نیز انتقاد کرد و گفت: شما فکر میکنید با این وضعیت رأی خواهید آورد؟ من فکر نمیکنم شما حتی بتوانید ۴۰ درصد هم رأی بیاورید.
وقتی هم سید محمدخاتمی به ارومیه رفت، حسنی به استقبالش نرفت و حتی در طول مدت اقامت خاتمی در ارومیه، دیداری بین این دو انجام نشد، چرا که در آن ایام، حسنی ترجیح داده بود به روستایش برود و کشاورزی کند.
حسنی، کشاورزی و معیشت
حسنی هیچگاه سمت دولتی نداشته است. او در تمام سالهای پس از انقلاب همچنان به کشاورزی در «بزرگآباد» ادامه داده است. کشاورزی و دامداری، بزرگترین دلمشغولی شخصی اوست. او معتقد است که روحانی نباید متکی به درآمد دولتی باشد، چرا که نمیتواند آزادانه سخن خویش را بگوید.
در یکی از موارد معدودی که حسنی خواندن خطبه نماز جمعه ارومیه را به امام جمعه موقت ارومیه واگذار کرده بود وی در هفته بعد دلیل نیامدن خود به نماز جمعه را گرفتاری های دامداری عنوان کرده بود.
او گوشت، شیرینی و غذای پخته نمیخورد و بارها مردم را در نمازجمعه به گیاهخواری دعوت کرده است.
مسایل مربوط به آبیاری، کشاورزی و دامداری، موضوع بسیاری از خطبههای نماز جمعه او را تشکیل میدهد. او یک بار در مصلای ارومیه گفت: اگر کسی حاضر شود این مکان را به قیمت خوبی بخرد، حاضرم آن را بفروشم و درآمدش را صرف سدسازی کنم.
او در نمازجمعه ارومیه از اینکه «هلند» با وسعتی به اندازه آذربایجان غربی، بازار لبینات جهان را تسخیر کرده است ولی ایران به رغم این همه امکانات طبیعی، هیچ حرفی برای گفتن ندارد، اظهار تأسف کرده است.
چهار تن از پسران حسنی نیز به همراه پدر خویش، به کار کشاورزی مشغولند و پست دولتی ندارند.
حسنی و مطبوعات
حسنی بسیار صریح، شفاف و بیپرده سخن میگوید. این خصیصه به علاوه ادبیات خاص او که در آن اصطلاحات عامه را با مفاهیم سیاسی درمیآمیزد، باعثشده است که برخی مطبوعات، توجه ویژهای به خطبههای او داشته باشند و با برجسته نمودن بخشهایی از سخنان او که عموما تند و برخلاف جریان غالب جامعه است، نام حسنی را در تیترهای خود بنشانند.
این رویه، پس از دوم خرداد پیش آمد و سردمدار اصلی آن نیز روزنامه «صبح امروز» بود که سعید حجاریان، مسؤولیت آن را بر عهده داشت. در چنان جوی برخی طنزپردازان نیز حسنی را سوژهای برای خویش قرار دادند. با این همه، حسنی در مصاحبههای مختلف تصریح کرده است که هرگز علیه کسی شکایت نخواهد کرد، چرا که معتقد است: «تاریخ بعدها قضاوت خواهد کرد که چه کسی برای خدا کار کرد و حرف زد و چه کسی برای غیرخدا.»
*سید ضیاء الدین احتشام