حسین حاتمی، اظهار کرد: هفته سلامت سال ۱۴۰۰ از اول تا هفتم اردیبهشت با شعار «ساخت جهانی عادلانه‌تر و سالم‌تر» برگزار می‌شود.

وی با اشاره به اختصاص بازه زمانی یک هفته‌ای در تقویم به موضوع سلامت ، افزود: سازمان جهانی بهداشت به عنوان متولی حفظ و ارتقا سلامتی همه انسان‌ها همه ساله در سالروز تأسیس آن سازمان، یکی از اولویت‌های بهداشتی را به عنوان شعار بهداشتی سال، اعلام می‌کند و از رهبران و سیاستگذاران کشورها می‌خواهد برای دستیابی به اجرای صحیح اهداف نظام سلامت تلاش کنند.

حاتمی با بیان اینکه شعارهای هفته سلامت در سال‌های اخیر عمدتاً در رابطه با معضلات بهداشتی مرتبط با سلامت جسمی- روانی بوده خاطرنشان کرد: توجه به ابعاد دیگر سلامت یعنی سلامت اجتماعی و معنوی نیز یکی از مهم‌ترین اهداف سازمان جهانی بهداشت است.

وی ادامه داد: سلامت انسان‌ها ریشه در توجه به تمامی ابعاد چهارگانه جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی سلامت دارد.

حاتمی ضمن تاکید بر این موضوع که عدالت گرایی محور اصلی برقراری سلامت در جوامع است، خاطرنشان کرد: از پنج دهه قبل شعار سازمان بهداشت جهانی حول محور بهداشت برای همه انتخاب می‌شد.

وی ادامه داد: اهداف توسعه هزاره در سال‌های قبل از ۲۰۱۵ میلادی مطرح شده بود و منشور اهداف توسعه پایدار نیز از سال ۲۰۱۶ برای اجرا به همه کشورها ابلاغ شد. بر همین اساس توجه به عدالت گرایی در دستورکار قرار گرفت و شعار روز جهانی بهداشت سال ۲۰۲۱ ساخت جهانی عادلانه تر و سالم‌تر اعلام شد.

به گفته حاتمی، علت انتخاب شعار سال ۲۰۲۱ سازمان بهداشت جهانی، پیشگیری از گسترش ظلم و بی عدالتی اقتصادی و اجتماعی در سطح جهان است که حیطه‌های چهارگانه سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و حتی معنوی را تحت الشعاع خود قرار داده است.

وی با اشاره به تأثیر نابرابری‌های اقتصادی اجتماعی بر سلامت افراد توضیح داد: طبق آخرین آمارهای سازمان جهانی بهداشت که در سایت رسمی آن سازمان، قابل مشاهده است تأثیر فقر و غنا بر میزان بروز بسیاری از بیماری‌های عفونی عصر حجری به قدری واضح است که از یکی از ۱۰ بیماری که عامل بیشترین مرگ و میر جهانی در کشورهای صنعتی را به خود اختصاص می‌دهد، بیماری‌های عفونی دستگاه تنفس تحتانی است. در حالی که در کشورهای با وضعیت اقتصادی نامطلوب، ۶ علت از ۱۰ علت اصلی (یعنی بیماری‌های عفونی دوران نوزادی، بیماری‌های دستگاه تنفس تحتانی، بیماری‌های اسهالی، مالاریا، سل و ایدز) را بیماری‌های عفونی تشکیل می‌دهد.

این استاد دانشگاه با اشاره به تأثیر فقر بر بار بیماری‌ها و از جمله میزان مرگ ناشی از آنها گفت: تأثیر فقر و نابرابری‌های اجتماعی بر نوع بیماری‌ها و میزان مرگ ناشی از آنها از قدیم کاملاً شناخته شده است.

وی ضمن یادآوری تأثیر فقر بر سلامت انسان از گذشته‌های دور تا به امروز توضیح داد: به طور مثال در بقایای اجساد مومیایی فراعنه مصر و برخی رعایای فقر مصر مشخص شده، پادشاهان و فراعنه بیشتر در اثر ابتلاء به بیماری‌های مرتبط با زیاده خواری گوشت، چربی و شیرینی جانشان را از دست می داده اند و این در حالی است که مرگ رعایا غالباً بر اثر ابتلاء به بیماری‌های عفونی مهلکی همچون سل و مالاریا بوده است.

حاتمی، تأثیر واضح استعمار کشورهای ابرقدرت و ظالم در حق کشورهای مظلوم و ستمدیده جهان، را مورد توجه قرار داد و گفت: به طور مثال وضعیت اقتصادی یمن به وضوح بر میزان بروز و موارد مرگ میر ناشی از بیماری‌های عفونی اثرگذار بوده و این در حالی است که علاوه بر مرگ و میر ناشی از نسل کشی و محاصره نظامی و اقتصادی مردم این کشور مرگ‌های زودرس با علت بیماری‌های عفونی را نیز متحمل می‌شوند.

وی افزود: در سال ۲۰۱۷ میلادی طبق آمار رسمی سازمان جهانی بهداشت، ۸۴ درصد وبا و ۴۱ درصد مرگ ناشی از این بیماری عصر حجری در کشور یمن رخ داده و عده زیادی نیز به هلاکت رسیده اند، همچنین این مردم با همه گیری دیفتری و بعضی از همه گیری های دیگر نیز دست به گریبان بوده اند که هم اکنون نیز ادامه دارد. واکنش‌ها و اعتراضات سازمان جهانی بهداشت نیز بی نتیجه بوده به طوری که در سال ۲۰۱۹ میلادی ۹۳ درصد موارد جهانی وبا در آن کشور جنگ زده، به ثبت رسیده است.

حاتمی در پاسخ به این سوال که آیا فقر و بی عدالتی بر میزان ابتلاء و موارد مرگ ناشی از کووید ۱۹ هم تأثیر داشته است یا خیر، گفت: محققین آمریکایی مقایسه‌ای بین سیاه پوستان و سفیدپوستان آن کشور انجام داده و اعلام کرده اند شدت بیماری و موارد مرگ ناشی از آن در سیاه پوستان که یکی از طبقات ستمدیده آن کشور به حساب می آیند بیشتر از سفیدپوستان است.

وی افزود: میزان موارد بیماری و مرگ ناشی از کووید ۱۹ در کشور پرجمعیت و فقیری همچون هندوستان در بالاترین سطح ممکن قرار داد و این در حالی است که توده انبوه جمعیت این کشور را اقشار فقیر تشکیل می‌دهند که به خدمات پیشرفته پزشکی دسترسی ندارند.

حاتمی با تاکید بر اینکه برقراری عدالت در سلامت طی چهار دهه اخیر در کشور ما به بهترین شکل ممکن اجرا شده است، یادآور شد: بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، کشور ایران از سه دهه‌ی قبل از نظر شیوع بیماری جذام، به مرحله حذف رسیده و یا بیماری مالاریا که در گذشته‌ای نه چندان دور عده کثیری از مردم را مبتلا و به هلاکت می‌رساند نیز طبق اعلام رسمی آن سازمان به مرحله حذف رسیده و به صف بیماری‌های کنترل شده، پیوسته است.

وی به بررسی وضعیت پوشش واکسیناسیون عمومی در اقصی نقاط کشور پرداخت و توضیح داد: در حال حاضر پوشش واکسیناسیون در تمام نقاط کشور به صورت یکسان انجام می‌شود به این معنی که در دوره افتاده‌ترین روستاها یا مراکز استان‌ها به لحاظ پوشش بهداشتی واکسیناسیون هیچ تفاوتی وجود ندارد، این موارد مهر تأییدی به تلاش برای دسترسی یکسان آحاد جامعه به امکانات بهداشتی و برقراری عدالت در سلامت دارد.