اتکای سعید جلیلی به توان مردم برای حل مشکلات اقتصادی
نقطه ضعف برنامه سعید جلیلی، اتکای زیاد به توان مردم برای تحمل فشار اقتصادی است!
نقد برنامه اقتصادی جلیلی بسیار مشکل است که «هفت اصل ماتریکس اقتصادی» دولت احتمالیاش یعنی «ابتناع* بر قواعد اقتصاد اسلامی»، «ابتناع بر گفتمان اقتصاد انقلاب اسلامی»، «حفظ عزت ملت و نظام اسلامی»، «همافزایی و جلب مشارکت عموم مردم»، «بهرهگیری از همه توان داخلی، «تدبیر برنامهریزی»، «بررسی مسائل اقتصادی در یک چارچوب جامع»، کمی بیش از اندازه اقتصادی نیست.
به گزارشافکارنیوز، حجتالله عبدالملکی یکی از تدوین کنندگان برنامه اقتصادی جلیلی از الگویی اسلامی - ایرانی برای استفاده حداکثری از پتانسیلهای اقتصاد در راستای " تکمیل جامعه اسلامی " و با اهداف استقلال و عدالت و رفاه اقتصادی برای بازسازی اقتصاد ملی خبر داده است. به این ترتیب میتوان نتیجه گرفت که " اقتصاد اسلامی " یا " اسلامی کردن اقتصاد " درصدر برنامههای جلیلی قرار دارد مردی که هوادارانش او را " مرد جنگ اقتصادی " مینامند. در همین راستا، عدالت اسلامی و اقتصاد مقاومتی را میتوان دوشعار اصلی برنامه اقتصادی جلیلی دانست.
جلیلی اما خودش معتقد است که برای حماسه اقتصادی باید به سراغ ساختار اجرایی اقتصاد رفت زیرا که قوانین حاضر و آماده است اما اجرا نشده است. این کاندیدای ریاست جمهوری از اقتصاد بدون نفت و تبدیل " تهدیدها " به " فرصتها " صحبت کرده است. وی اقتصاد بدون نفت را راهی برای مقابله با تحریمها میداند.
جلیلی معتقد است که به جای واردات یازده میلیارد دلار کالای اساسی باید این کالاها در کشور تولید شده و پول واردات صرف اشتغالزایی شود. وی معتقد است که باید با فرار مالیاتی برخورد شود، شفافیت اقتصادی به وجود بیاید، عمل گرایی در راس امور قرار گیرد. وی همچنین معتقد است که مذاکرات هسته ای یک بحثفراجناحی است و در سیاست خارجی حد وسطی وجود ندارد!
در برنامه اقتصادی جلیلی چون برنامههای دیگر کاندیداها از " چگونگی " ها و " راه حلی روشن " خبری نیست. جلیلی چون کاندیداهای دیگر، مشکلات اقتصادی به وجود آمده در دوره احمدینژاد را به خوبی میشناسد و آنها را برجسته میکند اما راهی برای مقابله با آن ندارد. در همین راستا وی بهخوبی درک کرده است که برای رای جمع کردن نمیتواند موضوع یارانهها را مطرح کرده و انتقادی به آن وارد کند و چارهای ندارد که بگوید یارانهها پرداخت خواهد شد! نکته مهمی که جلیلی در تدوین برنامه اقتصادی خود در نظر نگرفته این است که هرگونه تغییر در اقتصاد ایران از حرکت به سوی اقتصاد بدون نفت برای
مبارزه با تحریمها تا تکیه بر تولید داخلی، در وضعیت کنونی نیازمند نبود تحریمها و ورود سرمایه و پول به ایران است. متاسفانه برنامه جلیلی بدون توجه به تحریمهای فعلی تدوین شده است. ضمن اینکه دوره چهار ساله ریاست جمهوری برای دستیابی به چنین اهدافی بسیار اندک است.
اما نکتهای که برنامه اقتصادی جلیلی را متفاوت میکند، بحثاقتصاد اسلامی است. یکی از بحثهای اصلی اقتصاد اسلامی بعد از بحثعدالت، فرضیه منابع نامحدود است. این فرضیه که براساس آیاتی چون آیه سی و چهار سوره ابراهیم که " و اگر بخواهید نعمتهای خداوند را در شمار بیاورید نمیتوانید نعمتهای خداوند را به حد و حصری محدود کنید "، تدوین شده است با اصل اولیه و اساسی علم اقتصاد یعنی " کمیابی " یا همان منبع محدود در تضاد است. نکته دیگر، بحثاستقلال اقتصادی در دنیایی است که همه چیز براساس مزیت نسبی میچرخد و استقلال اقتصادی بی معنی است. این دو موضوع یکی از اساسیترین
بحثهای آقای جلیلی یعنی تولید یازده میلیارد دلار کالای اساسی و یا تولید چوب بستنی در راستای اشتغال زدایی را زیر سوال میبرد.
در سال ۱۳۹۰،۳۹ میلیون دلار چوب بستنی به ارزش حدود ۴۰ میلیارد تومان وارد شده است و شخص وارد کننده میتوانست با حدود ۲ میلیارد تومان این مقدار را گشایش اعتبار کند، سپس چوب بستنیها را وارد کند و به کارخانههای بستنیساز بفروشد و از محل فروش آنها سود خوبی هم ببرد. پول بانک را هم بدهد و تمام!
حالا فرض کنید این فرد(افراد) در سال ۹۰ به جای این میزان واردات چند میلیارد تومان پول زمین در روستا بدهد، کارخانه تاسیس و ماشین آلات وارد کند. به خوبی روشن است که او برای این کار زیر بار قرض و وام ارزی بانکها خواهد رفت. از سویی او برای تامین چوب مورد نیاز هم یا دنبال محیط زیست یا دنبال واردات چوب از روسیه باشد و برای آنها هم باید تمام خانه زندگی خود را گروی بانک بگذارد و در نهایت کارگرهایی را استخدام کند و بعد از تمام این بدبختی ها در سال ۹۲ که کارخانه به بهره برداری رسید باید وام ارزی را پس بدهد که ۳ برابر شده است! و آخرش هم باید زندان برود و البته بدنام هم میشود که
میلیاردها تومان پول بانک را خورده است.
اگر هم دولت بیاید اینکار را بکند، مانند بسیاری از کارخانههایی که برای ایجاد اشتغال نه تولید ثروت درست شدهاند با اولین شوک نفتی دچار مشکل میشوند و نمیتوانند سرپا بمانند و علاوه بر سرمایهگذاری از بین رفته، کلی کارگر بیکار شده هم روی دست اقتصاد میماند و البته قیمت بستنی هم در بازار بالا میرود!
جناب دکتر جلیلی باید جواب دهد که چرا آلمانی میتواند تولید کند ولی ایرانی نمیتواند، وگرنه جواب اینکه چرا ایرانی وارد میکند و تولید نمیکند کاملا مشخص است!