غولهای گازی دنیا کدامها هستند؟
در حال حاضر ۲۰ درصد مصرف جهانی انرژی را گاز طبیعی تشکیل میدهد که با آهنگ ۲٫۴ درصد در حال رشد است. این عدد در حالی ثبت شده است که کشفیات ذخایر عظیم این انرژی طبیعی هنوز به ۱۰۰ درصد نیز نرسیده است.
به گزارش افکارنیوز، تقریباً در سال ۹۴۰ قبل از میلاد، مردمان سرزمین چین با استفاده از نیهای تو خالی گاز طبیعی را از محل آن در خشکی به ساحل رسانده و از آن برای جوشاندن آب دریا و استحصال نمک استفاده میکردند.
برخی از صاحبنظران اعتقاد دارند که چینیها چاههای گاز را حتی تا عمق ۶۰۰ متری نیز حفر میکردند. همچنین حفر چاههای گاز در ژاپن در حدود سال ۶۰۰ قبل از میلاد گزارش شدهاست. سایر تمدنهای باستانی نیز خروج گاز از زمین را متوجه شده و دریافته بودند که قابل اشتعال است و میسوزد. لذا معابدی برای محصور نگه داشتن این «شعلههای جاودان» پر رمز و راز که بازدیدکنندگان به دیده احترام به آنها مینگریستند بنا شد.
گزارشهای مختلفی از ستونهای آتش و آبی جوشان و سحرآمیز که مانند روغن شعلهور میشد به ثبت رسیدهاست.
اما اهمیت گاز طبیعی به عنوان سوخت مورد استفاده در زندگی بشر از اوایل دهه ۱۹۳۰ آغاز شد. در اواخر قرن بیستم مشخص شد که گاز طبیعی در بخش اعظم جهان صنعتی به یک منبع انرژی بسیار ضروری و حیاتی مبدل شدهاست. زغالسنگ در قرن نوزدهم انقلاب صنعتی را سبب شد و نفت خام که سوخت قرن بیستم بود باعثتوسعه اقتصادی در جهان شد.
تقاضای جهانی انرژی طی دویست سال اخیر به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی به سمت سوختهایی با محتوای کربن کمتر متمایل شده است. طی این مدت انرژی مورد نیاز انسان از چوب(با محتوای کربن ۲۵/۱ نسبت به هیدروژن موجود در آن) به زغالسنگ سپس به نفت و در حال حاضر به گاز طبیعی(گاز متان با میزان کربن ۶۵٪) تغییر نموده و در این راستا سهم گاز طبیعی به عنوان سوخت در حال افزایش است.
گاز طبیعی منبع انرژی تقریباً پاکیزه، فراوان و ارزان قیمتی است که هم اکنون نیز به مقیاس وسیع برای مصارف صنعتی و خانگی به کار رفته و در طی دهههای آینده بهرهبرداری از آن گسترش خواهد یافت. در توسعه اقتصادی جهان، مناطق و کشورهای مختلف، به دلیل منابع و ذخایر عظیم در دسترس و توسعه تکنولوژیهای خلاق، باعثکاهش هزینهها و زمان اجرای پروژهها و در نتیجه بهبود اقتصاد پروژههای توسعه و انتقال گاز شده است. همچنین تلاش جهانی برای کاهش گازهای گلخانهای و گاز CO۲ مزیت استفاده از گاز طبیعی در مقایسه با سایر سوختها را نشان میدهد.
دولتها و صاحبان صنایع امروزه به دنبال آن دسته از حاملهای انرژی هستند که آلایندههای کمتری تولید میکنند. به همین دلیل جهان به گاز طبیعی روی آورده است. در واقع گاز طبیعی در هر واحد انرژی حدود ۲۴ درصد نسبت به نفت خام و ۴۲ درصد نسبت به زغالسنگ گازهای آلاینده کمتری تولید میکند و این بیانگر آن است که میتوان انرژی بیشتری مصرف و در مقایسه با نفت خام و زغالسنگ، آلایندههای کمتری تولید کرد.
مصرف گاز طبیعی در دهه ۱۹۹۰ در اروپا به شدت افزایش یافته، به طوری که در آلمان ۳۰ درصد، در ایتالیا ۵۰ درصد و در انگلیس ۱۰۰ درصد رشد داشته است و در مقابل تولید گاز آلاینده CO۲، به همین نسبت کاهش یافته. هر چند انتشار CO۲ و ذرات معلق در مقایسه با زغالسنگ و نفت قابل چشمپوشی است. لیکن مقادیر متنابهی از NOx انتشار مییابد که نیازمند بررسی و مطالعات بیشتر آثار و تبعات آن در محیط زیست میباشد.
تولید
در حال حاضر آمریکا با تولید ۶۱۱ میلیارد متر مکعب گاز در صدر تولیدکنندگان قرار دارد. روسیه در مقام دوم با میزان ۵۸۸ میلیارد و ۹۰۰ میلیون متر مکعب در تعقیب است. کانادا در حالی به مقام سوم دست پیدا کرده است که ظرفیت تولید گاز طبیعی آن ۱۵۲ میلیارد و ۳۰۰ میلیون متر مکعب است.
ایران با تولید ۱۳۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون بشکه رتبه چهارم بزرگترین تولیدکنندگان را در اختیار دارد.
کشور مولداوی با تولید تنها ۶۰ هزار متر مکعب گاز کمترین میزان را بین کشورهای جهان را به خود اختصاص داده است.
مصرف
اگرچه آمریکا خود بزرگترین تولیدکننده محسوب میشود ولی از آن سو بزرگترین مصرفکننده نیز لقب گرفته است. این کشور معادل ۶۸۳ میلیاردد و ۳۰۰ میلیون متر مکعب مصرف گاز طبیعی دارد. بعد از آن روسیه را میبینیم که با ۴۱۴ میلیارد و ۱۰۰ میلیون متر مکعب در رده دوم است. مقام سوم نیز به ایران با مصرف ۱۳۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی رسیده است.
کم مصرفترین کشور دنیا در حوزه گاز طبیعی کامرون با ظرفیت تنها ۲۰ میلیون متر مکعب است.
صادرات
روسیه با ارسال ۱۹۹ میلیارد و ۹۰۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی یکهتاز صادرات است. به طرزی باورنکردنی نروژ با حجم ۹۹ میلیارد و ۷۵۰ میلیون متر مکعبی در مقام دوم دیده میشود. قطر نیز با اندک اختلافی ۹۴ میلیارد و ۸۱۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی صادر میکند.
صادرات ۷ میلیارد و ۸۷۰ میلیون متر مکعبی ایران، کشور ما را به رتبه ۲۴ پایینتر از قزاقستان و بالاتر از امارات رسانده است.
کمترین حجم صادرات برای کشور لهستان با ظرفیت ۴۷ میلیون بشکه ثبت شده است.
واردات
آمریکا برای کسری نیاز خود به گاز طبیعی مجبور به واردات ۱۰۵ میلیارد و ۸۰۰ میلیون متر مکعب گاز است که آن را در مقام اول قرار میدهد. آلمان غول صنعتی اروپا نیز با واردات ۹۹ میلیارد و ۶۳۰ میلیون متر مکعبی گاز مدال نقره را بر گردن دارد. ژاپن صنعتیترین کشور آسیا با واردات ۹۸ میلیارد و ۱۰ میلیون متر مکعب مقام سومی را به دست آورده است.
ایران با ۶ میلیارد و ۹۰۰ میلیون متر مکعب وارداتی که دارد به رتبه ۲۸ دنیا دست پیدا کرده است.
کمترین حجم واردات به مغولستان تعلیق دارد که رقم ۱۱ هزار و ۷۹۰ متر مکعب را نشان میدهد.
ذخایر
بدون تردید روسیه با ذخیره ۴۴ تریلیون و ۸۰۰ میلیارد متر مکعب گازی که دارد تا مدتها بیرقیب در صدر خواهد بود. رتبه دوم بیشترین حجم ذخایر در اختیار ایران است که با ۲۹ تریلیون و ۶۱۰ میلیارد متر مکعب ثابت قدم ایستاده است. قطر در حالی سایه به سایه ما را تعقیب میکند که ذخیره گازی آن به ۲۵ تریلیون و ۳۷۰ میلیارد متر مکعب میرسد.
کمترین حجم ذخیره گاز طبیعی کشف شده در ماکائو به میزان ۱۷۴ هزار متر مکعب است.