همزمان با اعلام بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران و قاعدهگذاری جدید توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران، تحرکات گستردهای در این آبراه حیاتی آغاز شده است. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد در حالی که نخستین قافلههای نفتکش با موفقیت از تنگه عبور کردهاند، شماری از نفتکشهای یونانی و هندی به دلیل عدم هماهنگی با ایران مسیر خود را تغییر داده و سرگردان ماندهاند.
عبور قافله نفتکشها از تنگه هرمز؛ نظارت ایران بر مسیرهای مجاز
طبق گزارش رویترز و دادههای مؤسسه ردیابی دریایی مارینترافیک (MarineTraffic)، روز جمعه و شنبه (۲۸ و ۲۹ فروردین) یک کاروان شامل چهار فروند کشتی حملکننده گاز مایع و چندین فروند تانکر نفتی و شیمیایی، خلیجفارس را ترک کرده و از تنگه هرمز عبور کرده است. شبکه سیبیاس (CBS News) نیز روز جمعه گزارش داد که قیمت نفت به دنبال اعلام بازگشایی تنگه هرمز توسط عباس عراقچی حدود ۱۰ درصد سقوط کرده است.
پایگاه خبری آرابین بیزینس (Arabian Business) به نقل از دادههای ردیابی کشتیها گزارش داد که نفتکش پاکستانی «شالامار» حامل حدود ۴۴۰ هزار بشکه نفت خام امارات از بندر ادنوک، تنگه هرمز را به مقصد کراچی ترک کرده است. همچنین خبرگزاری آناتولی (AA) ترکیه با استناد به دادههای کشتیرانی از تردد ۱۴ فروند شناور تجاری شامل نفتکشهای شیمیایی، کشتیهای کانتینربر و فلهبر در تنگه هرمز طی ۲۴ ساعت منتهی به روز جمعه خبر داد.
سرگردانی نفتکشهای یونانی و هندی؛ عدم هماهنگی با ایران
در مقابل، رسانهها از تغییر مسیر ناگهانی شش فروند نفتکش یونانی و هندی در ساعتهای اولیه بامداد شنبه خبر دادهاند.به گزارش خبرگزاری بلومبرگ این نفتکشها که در مجموع حامل حدود ۸ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه نفت خام غیرایرانی بودند، در نزدیکی جزیره قشم پهلو گرفته و برخی نیز موقعیت خود را خاموش کردهاند.بر اساس این گزارشها، علت اصلی این تغییر مسیر، عدم اطمینان مالکان و تجار نفتی نسبت به پایبندی ایران به وعده بازگشایی کامل تنگه عنوان شده است. به گفته منابع آگاه، در شب گذشته هشدارهای رادیویی برای مالکان کشتیها پخش شده که «تمامی شناورها باید مجوز عبور خود را از نیروی دریایی ایران دریافت کنند».
آمریکا ناچار به تمدید معافیت نفتی روسیه؛ فشار کشورهای جی۲۰ نتیجه داد
در تحولی دیگر، وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه معافیت تحریمهای نفتی روسیه را تمدید کرد.شبکه خبری سیبیاس (CBS News) به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که این تغییر موضع پس از درخواست چندین کشور عضو گروه ۲۰ صورت گرفته است. این کشورها که در حاشیه نشستهای صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی حضور داشتند، از آمریکا خواستند به دلیل فشارهای مداوم بر اقتصاد آسیا، معافیت را تمدید کند.خبرگزاری رویترز نیز به نقل از سخنگوی وزارت خزانهداری آمریکا گزارش داد: «با تسریع مذاکرات (با ایران)، وزارت خزانهداری میخواهد اطمینان حاصل کند که نفت در اختیار کسانی قرار میگیرد که به آن نیاز دارند». بر اساس معافیت جدید، کشورها تا ۲۶ اردیبهشت (۱۶ می) اجازه خرید نفت روسیه را دارند.
تحرکات اخیر در تنگه هرمز نشان میدهد که با وجود اعلام رسمی بازگشایی، قاعدهگذاری و تعیین مسیرهای مجاز عبور همچنان در اختیار ایران است.عبور موفق قافلههای نفتکش تحت نظارت ایران و در مقابل، سرگردانی نفتکشهایی که هماهنگی لازم را انجام ندادهاند، گویای این واقعیت است که ثبات ترافیک دریایی در این آبراه حیاتی بدون هماهنگی با ایران امکانپذیر نیست. سردار طلایینیک نیز تأکید کرده است که «تنگه هرمز در کنترل کامل ایران است» و هرگونه ترددی صرفاً با اجازه و نظارت نیروی دریایی سپاه انجام میگیرد.
