تصمیم «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا برای اعزام مقامات آمریکایی به اسلامآباد برای برگزاری دور دیگری از گفتوگوهای دیپلماتیک با ایران که همچنان از طرف تهران تایید نشده است، آن هم تنها ۲۴ ساعت پس از بسته شدن دوباره تنگه هرمز توسط ایران، به تهران نشان میدهد که این آبراه راهبردی همچنان بهعنوان یک برگ برنده در مذاکرات باقی مانده است. همچنین ایران رویکرد آشفته ترامپ را تاییدی بر نیاز خود به رفتار محتاطانه و راهبردی میبیند؛ دو ویژگی مهم که ترامپ از آن برخوردار نیست.
دولت آمریکا پس از بینتیجه ماندن دور اول مذاکرات میان ایران و آمریکا که ۲۳ فروردین در اسلامآباد برگزار شد، اقدام به محاصره بنادر ایران کرد. پس از برقراری آتشبس در لبنان و بازگشایی مشروط تردد در تنگه هرمز تحت نظارت نیروهای مسلح ایران طبق تعهدات آن در آتشبس، رئیسجمهور آمریکا در ادعاهای اخیر خود درباره مذاکرات با ایران گفت که محاصره دریایی همچنان ادامه خواهد داشت؛ و در نتیجه بدعهدی طرف آمریکایی، سخنگوی قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیا (ص) از بازگشت کنترل تنگه هرمز به حالت قبل در پی بدعهدیهای مکرر آمریکا خبر داد.
روزنامه انگلیسی گاردین با اشاره به این که ایران به طور رسمی اعلام کرده است به دلیل نقض آتشبس از سوی آمریکا با تداوم محاصره بنادر ایران فعلا برنامهای برای شرکت در دور جدید مذاکرات ندارد، نوشت: «فضای بیاعتمادی چنان سنگین است که نمیتوان فهمید آیا ترامپ از دیپلماسی صرفا بهعنوان پوششی برای حمله نظامی دیگر پس از پایان آتشبس استفاده میکند یا خیر.»
مقدمات دور دوم گفتوگوها در اسلامآباد چندان مساعد نبوده است، چراکه ترامپ عجول بارها ضرورت گامبهگام پیش رفتن یا درک حساسیتهای ایران را نادیده گرفته است. ایران سه شرط برای ورود به مذاکرات جدید تعیین کرده بود که شامل آتشبس در لبنان، پایان محاصره دریایی آمریکا و پیشرفت در آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران در خارج از کشور بود.
نشریه انگلیسی نوشت: «پس از آنکه ترامپ در پیامهایی در پلتفرم تروث سوشال مدعی شد ایران کاملا محدودیتهای تنگه هرمز را برداشته و حتی تحویل اورانیوم غنیشده را پذیرفته است، واکنش تند تهران اجتنابناپذیر بود. وزارت خارجه ایران توضیحاتی ارائه داد و «محمدباقر قالیباف» رئیس هیات ایرانی در مذاکرات اسلامآباد، ترامپ را به دروغگویی متهم کرد، اما در را به روی دیپلماسی نبست. پس از آنکه مشخص شد ترامپ محاصره را لغو نکرده است، ایران اعلام کرد تنگه دوباره به طور کامل بسته شده و بازگشایی مشروط کوتاهمدت آن پایان یافته است.»
ترامپ یکشنبه ایران را به نقض آتشبس متهم کرد و صرفا برخی از گزینههای بد خود را برشمرد، اما در نهایت باز هم دیپلماسی را انتخاب کرد. آشفتگی در کاخ سفید از گزارشهای متناقض درباره سفر «جیدی ونس» معاون ترامپ به اسلامآباد برای دور بعدی مذاکرات هم مشخص است. منابع مختلف، گمانهزنیهای مختلفی از ترکیب هیات آمریکایی ارائه میکنند.
گاردین مینویسد، در نهایت، با وجود بسته ماندن تنگه هرمز، ترامپ تصمیم گرفته است بار دیگر دیپلماسی را امتحان کند. گزارشهای رسانهای نیز حاکی از تصمیم ایران برای ادامه سیاست سکوت در برابر جوسازی رسانههای خارجی است. در این فضای آشوب در کاخ سفید، شاید یک «آمریکایی خاموش» در کاخ سفید بتواند مسیر صلح را هموارتر کند.
