بازار سهام آمریکا این روزها معمایی عجیب را تجربه میکند. از زمانی که حملات گسترده نظامی علیه یک کشور منطقه دو ماه پیش آغاز شد، همه انتظار داشتند سهام شرکتهای اسلحهسازی مثل لاکهید مارتین و نورثروپ گرومن اوج بگیرد.اما برخلاف منطق ساده خرید و فروش، این سهام نه تنها بالا نرفتند که سقوط کردند. شاخص دفاعی نیویورک در ماه مارس نزدیک به ۸ درصد ریزش داشت؛ این در حالی است که بازار کلی آمریکا فقط ۵ درصد پایین آمد. به گزارش فایننشال تایمز، غولهایی مثل آرتیایکس (سازنده موشک پاتریوت) فروش سهماهه خود را ۹ درصد افزایش داده و سفارشات انباشته آن به ۲۷۱ میلیارد دلار رسیده است. حتی نورثروپ گرومن فروش ۴ درصدی را تجربه کرده است.اما سرمایهگذاران توجهی به این رقمهای خیرهکننده ندارند. چون میدانند این شرکتها نمیتوانند به سرعت تسلیحات مورد نیاز را تحویل دهند. خطوط تولید فرسوده است، زنجیره تأمین به هم ریخته و مهمات مصرفشده در جنگ (مثل موشکهای تاماهاوک) ماهها و سالها زمان میبرد تا دوباره ساخته شود. والاستریت دیگر به قراردادهای دولتی دل خوش نکرده؛ میخواهد سود سریع ببیند، اما توانایی عملیاتی صنایع دفاعی آمریکا جوابگو نیست.
دولت آمریکا به ریاست جمهوری دونالد ترامپ برای سال آینده بودجهای عجیب و غریب درخواست کرده: ۱.۵ تریلیون دلار هزینه دفاعی. این رقم ۴۲ درصد بیشتر از امسال است. اما بازار سهام حتی ذرهای به آن واکنش مثبت نشان نداده. دلیلش روشن است؛ این پول هنوز تصویب نشده، راه طولانی تا کنگره دارد و انتخابات میاندورهای پیشرو میتواند همه معادلات را به هم بریزد. گذشته از این، خود صنایع دفاعی آمریکا اعتراف میکنند که با این حجم پول هم نمیتوانند ظرفیت تولید را یکشبه چند برابر کنند. جالبتر اینکه در میدان جنگ، سلاحهای ارزان و کوچک مثل پهپادها و سامانههای خودران حرف اول را میزنند. همان سلاحهایی که شرکتهای بزرگ سنتی مثل لاکهید توانایی تولید انبوه و سریع آنها را ندارند.
در چنین شرایطی، حتی گزارشهای مالی خوب هم نتوانسته اعتماد را به بازار برگرداند. لوکهید مارتین سود خالص خود را از ۱.۷ به ۱.۵ میلیارد دلار کاهش داده و تنها آرتیایکس و نورثروپ توانستهاند فروش را بالا ببرند.اما تحلیلگران میگویند بازار میداند که این رشد هم به زودی به سقف ظرفیت تولید خواهد خورد. پنتاگون سال گذشته وعده اصلاح نظام قراردادها را داد، اما هنوز خبری از تحول جدی نیست. سرمایهگذاران به این نتیجه رسیدهاند که آمریکا با همه هزینههای نجومی، نتوانسته برتری قاطع در جنگ پیدا کند و صنایع دفاعی اش در باتلاق بوروکراسی و محدودیت تولید گرفتار شدهاند. خلاصه اینکه وولاستریت حالا به جنگ پشت کرده و سهام تسلیحاتی راهی جز سقوط بیشتر ندارد.
